Humanitext Reader

마르쿠스 툴리우스 키케로 · 아티쿠스에게 보낸 편지 §2.24.1-2.24.5

귀환 요청과 웨티우스 음모 사건

461개 구절 중 52번째 · 라틴어

요약

키케로가 아티쿠스에게 한시바삐 돌아올 것을 간곡히 요청하면서, 밀고자 웨티우스가 소 쿠리오와 폼페이우스를 엮어 꾸며낸 가짜 암살 음모 사건의 전모와 그것이 원로원 및 민회에서 일으킨 파장을 상세히 전한다.

§2.24.1quas Numestio litteras dedi, sic te iis evocabam ut nihil acrius neque incitatius fieri posset.
내가 누메스티우스에게 맡긴 편지에서 나는 자네를 너무나도 강렬하고 다급하게 불러내었기에, 더 이상 간절할 수 없을 정도였네.
ad illam celeritatem adde etiam si quid potes.
그 속도에, 만약 자네가 할 수 있는 일이 더 있다면 한층 더 서둘러 주게나.
ac ne sis perturbatus (novi enim te et non ignoro quam sit amor omnis sollicitus atque anxius)—sed res est, ut spero, non tam exitu molesta quam aditu.
그리고 부디 동요하지 말게 (자네를 잘 알고 있으며, 모든 사랑이 얼마나 걱정스럽고 불안해하기 쉬운지 내가 모르지 않기 때문이네)—그러나 내가 바라건대, 이 일은 그 시작에서만큼이나 그 끝에서 성가신 일은 아니라네.
§2.24.2Vettius ille, ille noster index, Caesari, ut perspicimus, pollicitus est sese curaturum ut in aliquam suspicionem facinoris Curio filius adduceretur.
우리의 저 밀고자인 웨티우스는, 우리가 꿰뚫어 보고 있는 바와 같이, 카이사르에게 소(小) 쿠리오를 어떤 범죄의 혐의에 빠뜨리도록 주선하겠다고 약속했네.
itaque insinuavit in familiaritatem adulescentis et cum eo ut res indicat, saepe congressus rem in eum locum deduxit ut diceret sibi certum esse cum suis servis in Pompeium impetum facere eumque occidere.
그리하여 그는 그 젊은이의 친밀한 교우 관계로 침투했고, (사태가 보여주듯) 그와 자주 접촉하면서 사태를 다음과 같은 지경에 이르게 했네. 즉, 자신이 자신의 노예들과 함께 폼페이우스를 습격하여 그를 살해하기로 결심했다는 말을 꺼내기까지 말이네.
hoc Curio ad patrem detulit, ille ad Pompeium.
쿠리오는 이 사실을 아버지에게 고했고, 아버지는 폼페이우스에게 보고했네.
res delata ad senatum est.
사태는 원로원에 보고되었네.
introductus Vettius primo negabat se umquam cum Curione constitisse, neque id sane diu;
소환된 웨티우스는 처음에는 자신이 쿠리오와 만난 적이 전혀 없다고 부인했으나, 과연 그것도 오래가지 못했네.
nam statim fidem publicam postulavit.
그는 즉시 공적 안전 보장을 요구했기 때문이네.
reclamatum est.
반대의 아우성이 터져 나왔네.
tum exposuit manum fuisse iuventutis duce Curione, in qua Paulus initio fuisset et Q. Caepio hic Brutus et Lentulus, flaminis filius, conscio patre; postea C. Septimium scribam Bibuli pugionem sibi a Bibulo attulisse.
그러자 그는 쿠리오를 우두머리로 하는 청년들의 무리가 있었다고 진술했는데, 그 안에는 처음에 파울루스가 있었고, 이 퀸투스 카이피오 브루투스와, 그리고 제사장의 아들이자 아버지가 알고 있었던 렌툴루스가 포함되어 있었으며, 나중에는 비불루스의 서기인 가이우스 셉티미우스가 비불루스로부터 단검을 자신에게 가져다주었다고 했네.
quod totum inrisum est, Vettio pugionem defuisse nisi ei consul dedisset, eoque magis id eiectum est quod a. d. iii Idus Maias Bibulus Pompeium fecerat certiorem ut caveret insidias; in quo ei Pompeius gratias egerat.
이 모든 일은 조소를 자아냈는데, 집정관이 주지 않았다면 웨티우스에게 단검이 없었겠느냐는 식이었으며, 더욱이 이 폭로가 배척된 것은 5월 13일에 비불루스가 폼페이우스에게 음모를 조심하라고 일러 주었고, 이에 대해 폼페이우스가 그에게 감사를 표했기 때문이었네.
§2.24.3introductus Curio filius dixit ad ea quae Vettius dixerat, maximeque in eo tum quidem Vettius est reprehensus quod dixerat adulescentium consilium ut in foro gladiatoribus Gabini Pompeium adorirentur;
소환된 소(小) 쿠리오는 웨티우스가 한 말에 대하여 답변했고, 특히 그때 웨티우스가 비난을 가장 크게 받은 부분은, 청년들의 계획이 포룸에서 가비니우스의 검투사들을 이용해 폼페이우스를 습격하는 것이었다고 말한 점이었네.
in eo principem Paulum fuisse, quem constabat eo tempore in Macedonia fuisse.
그 계획에서 주동자가 파울루스였다고 (웨티우스가 말했으나), 그 당시 파울루스가 마케도니아에 있었다는 사실은 자명했기 때문이네.
fit senatus consultum ut Vettius, quod confessus esset se cum telo fuisse, in vincula coniceretur; qui emisisset, eum contra rem publicam esse facturum.
웨티우스가 무기를 소지하고 있었다고 자백했으므로 그를 투옥해야 하며, 누구든 그를 석방하는 자는 국가에 반하는 행동을 하는 것이 되리라는 원로원 결의가 내려졌네.
res erat in ea opinione ut putarent id esse actum ut Vettius in foro cum pugione et item servi eius comprehenderentur cum telis, deinde ille se diceret indicaturum.
사태는 다음과 같은 여론 속에 있었네. 즉, 웨티우스가 포룸에서 단검을 소지한 채로, 그리고 마찬가지로 그의 노예들도 무기를 소지한 채 검거되게 한 뒤, 그가 밀고하겠노라 말하도록 꾸며져 있었다고 사람들이 생각하는 형국이었네.
idque ita factum esset nisi Curiones rem ante ad Pompeium detulissent.
그리고 만약 쿠리오 부자가 사전에 이 일을 폼페이우스에게 보고하지 않았더라면, 실제로 그렇게 되었을 것이네.
tum senatus consultum in contione recitatum est.
그 후 원로원 결의가 민회에서 낭독되었네.
postero autem die Caesar, is qui olim praetor cum esset Q. Catulum ex inferiore loco iusserat dicere, Vettium in rostra produxit eumque in eo loco constituit quo Bibulo consuli adspirare non liceret.
그런데 다음 날, 과거 법무관이었을 때 퀸투스 카툴루스에게 연단 아래의 평지에서 발언하라고 명령했던 바로 그 카이사르가, 웨티우스를 연단으로 인도하여 집정관 비불루스조차 접근이 허용되지 않는 위치에 그를 세웠네.
hic ille omnia quae voluit de re publica dixit, ut qui illuc factus institutusque venisset.
여기서 그는 국가에 대해 자신이 원하는 모든 것을 말했는데, 마치 그곳에 그렇게 길들여지고 교육받아 찾아온 자와 같았네.
primum Caepionem de oratione sua sustulit, quem in senatu acerrime nominarat, ut appareret noctem et nocturnam deprecationem intercessisse.
우선 그는 원로원에서 가장 격렬하게 이름을 거명했던 카이피오를 자신의 연설에서 제외했네. 이는 밤의 유예와 밤사이의 중재가 끼어들었음이 명백해질 정도였네.
deinde quos in senatu ne tenuissima quidem suspicione attigerat, eos nominavit, L. Lucullum, a quo solitum esse ad se mitti C. Fannium, illum qui in P. Clodium subscripserat, L. Domitium, cuius domum constitutam fuisse unde eruptio fieret.
이어서 그는 원로원에서 미미한 의심조차 두지 않았던 자들을 거명했네. 즉, 루키우스 루쿨루스(그로부터, 푸블리우스 클로디우스를 기소했던 저 가이우스 판니우스가 자신에게 보내지는 것이 상례였다고 주장했음)와, 루키우스 도미티우스(그의 저택이 습격을 단행할 출발지로 정해져 있었다고 주장했음)이네.
me non nominavit sed dixit consularem disertum vicinum consulis sibi dixisse Ahalam Servilium aliquem aut Brutum opus esse reperiri.
내 이름은 거명하지 않았으나, 집정관의 이웃인 웅변가 전직 집정관이 자신에게 아할라 세르윌리우스나 혹은 브루투스 같은 인물이 발견될 필요가 있다고 말했다고 전했네.
addidit ad extremum, cum iam dimissa contione revocatus a Vatinio fuisset, se audisse a Curione his de rebus consciunt esse Pisonem generum meum et M. Laterensem.
마지막으로, 이미 민회가 해산된 뒤 바티니우스에게 다시 불려갔을 때, 그는 쿠리오로부터 이 일들에 내 사위 피소와 마르쿠스 라테렌시스가 공모자라는 말을 들었다고 덧붙였네.
§2.24.4nunc reus erat apud Crassum Divitem Vettius de vi et, cum esset damnatus, erat indicium postulaturus.
이제 웨티우스는 크라수스 디웨스 앞에서 폭력죄의 피고인이 되었으며, 유죄 판결을 받는다면 밀고자의 권리를 요구할 참이었네.
quod si impetrasset, iudicia fore videbantur.
만약 그가 그것을 얻어낸다면 재판들이 열리게 될 것처럼 보였네.
ea nos, utpote qui nihil contemnere soleremus, non contemnabamus sed non pertimescebamus.
우리는 아무것도 경시하지 않는 것이 습관이 된 자들로서 이 일들을 경시하지는 않았으나, 아주 겁을 먹지도 않았네.
hominum quidem summa erga nos studia significabantur;
우리를 향한 사람들의 극진한 지지는 분명히 나타나고 있었네.
sed prorsus vitae taedet;
하지만 참으로 삶이 지긋지긋하네.
ita sunt omnia omnium miseriarum plenissima.
모든 것이 온갖 비참함으로 이토록 가득 차 있으니 말이네.
modo caedem timueramus †que oratio fortissimi senis, Q. Considi, discusserat ea inquam cotidie timere potueramus†, subito exorta est.
얼마 전 우리는 살육을 두려워했네. — 가장 용감한 노인 퀸투스 콘시디우스의 연설이 그것을 흩어 버렸으나, 내가 말하건대 우리가 매일같이 두려워할 수 있었던 그 살육이 — 갑자기 솟구쳤네.
quid quaeris? nihil me infortunatius, nihil fortunatius est Catulo cum splendore vitae tum †hoc† tempore.
더 무엇을 묻겠는가? 일생의 화려함에서나 혹은 이 시점에서나, 나보다 더 불행한 이가 없고 카툴루스보다 더 행운인 이가 없네.
nos tamen in his miseriis erecto animo et minime perturbato sumus honestissimeque et dignitatem nostram magna cura tuemur.
그럼에도 우리는 이러한 비참함 속에서도 의기양양하고 조금도 동요하지 않는 마음을 유지하고 있으며, 지극히 고결하게 우리의 품위를 큰 정성을 들여 지키고 있네.
§2.24.5Pompeius de Clodio iubet nos esse sine cura et summam in nos benevolentiam omni oratione significat.
폼페이우스는 공식 석상에서 클로디우스에 관해서 우리더러 걱정하지 말라고 이르며, 모든 담화에서 우리를 향한 극진한 호의를 표시하고 있네.
te habere consiliorum auctorem, sollicitudinum socium, omni in cogitatione coniunctum cupio.
나는 자네를 내 계획의 조언자이자, 근심의 동반자이며, 나의 모든 생각 속에서 결합된 자로 곁에 두기를 갈망하네.
qua re ut Numestio mandavi tecum ut ageret, item atque eo, si potest, acrius te rogo ut plane ad nos advoles.
그리하여 내가 누메스티우스에게 자네와 교섭하도록 당부한 것처럼, 마찬가지로 그리고 가능하다면 한층 더 간절하게, 자네가 완전히 우리에게 날아와 주기를 청하네.
respiraro si te videro.
자네를 보면 나는 숨을 돌릴 수 있을 것이네.

어휘·문법 주석

  1. 2.24.1quas Numestio litteras dedi — 관계대명사 `quas`가 본래 주절의 요소여야 할 선행사 `litteras`를 관계절 내부로 끌어들인 구문(선행사의 관계절 내 동화)이다. 의미상으로는 `iis litteris, quas Numestio dedi`('내가 누메스티우스에게 맡긴 그 편지들로써')와 같다.
  2. 2.24.2sibi certum esse — '~가 결심하다'(자경적으로는 '~에게 확실하다')를 뜻하는 비인칭 표현 `certum est alicui`가 간접화법 속에서 부정사 `certum esse`로 나타난 것이다. 여격 `sibi`는 웨티우스 자신을 가리키며, 뒤따르는 부정사구 `impetum facere`와 `occidere`가 이 표현의 논리적 주어 역할을 한다.
  3. 2.24.2Vettio pugionem defuisse nisi ei consul dedisset — 간접화법에 들어간 과거 반사실 조건문이다. 직접화법이었다면 `Vettio pugio defuisset, nisi consul dedisset`('집정관이 주지 않았더라면 웨티우스에게는 단검이 없었을 것이다')였을 문장으로, 간접화법 하에서 주절의 동사는 완료 부정사 `defuisse`로 변환되고 조건절의 접속법 과거완료 `dedisset`은 원형대로 유지되었다.
  4. 2.24.3ut qui — '~인 사람으로서', '~하기 때문에'를 뜻하는 `ut qui` + 접속법(여기서는 과거완료 `venisset`) 구문이다. 사전에 행동 양식을 교육받고 교사되어 찾아온 인물인 것 같은 웨티우스의 상황과 정황적 성격을 묘사한다.
  5. 2.24.4vitae taedet — 비인칭 동사 `taedet`(~에 진저리나다)의 구문이다. 감정을 느끼는 주체는 대격(여기서는 `me`가 생략됨)으로 나타나고, 혐오의 대상은 속격(`vitae`)으로 표시된다.

이 구절 인용하기

마르쿠스 툴리우스 키케로, 아티쿠스에게 보낸 편지 §2.24.1-2.24.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi057.humanitext-lat1:2.24.1-2.24.5

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.