§2.1.4quod quaeris quid sit quo te arcessam, ac simul impeditum te negotiis esse significas neque recusas quin, non modo si opus sit sed etiam si velim, accurras, nihil sane est necesse, verum tamen videbare mihi tempora peregrinationis commodius posse discribere.
그대가 나에게 불러내는 이유가 무엇인지 묻고, 동시에 일로 얽매여 있음을 표시하면서도, 필요할 때뿐만 아니라 내가 원하기만 한다면 달려오기를 거부하지 않는다고 한 것에 대해 말하자면, 전혀 그럴 필요는 없네. 그러나 그대 자신의 여행 일정을 더 편리하게 나눌 수는 있었을 것이라고 나에게는 생각되네.
nimis abes diu, praesertim cum sis in propinquis locis, neque nos te fruimur et tu nobis cares.
그대는 너무 오래 떠나 있네, 특히 가까운 곳에 있으면서 말이네. 우리는 그대를 누리지 못하고, 그대도 우리를 아쉬워하고 있네.
ac nunc quidem otium est, sed, si paulo plus furor Pulchelli progredi posset, valde ego te istim excitarem.
그리고 지금은 참으로 한가한 때이지만, 만약 '예쁜이'의 광기가 조금만 더 나아갈 수 있었더라면, 나는 그대를 그곳에서 강력히 불러내었을 것이네.
verum praeclare Metellus impedit et impediet.
하지만 메텔루스가 아주 훌륭하게 막고 있고 앞으로도 막을 것이네.
quid quaeris? est consul φιλόπατρισ et, ut semper iudicavi, natura bonus.
더 말해 무엇하겠나? 집정관은 애국자이며, 내가 항상 판단했듯이 본래 선량한 사람이네.
§2.1.5ille autem non simulat sed plane tribunus pl. fieri cupit.
하지만 그는 시늉을 하는 것이 아니라 분명히 호민관이 되기를 갈망하고 있네.
qua de re quom in senatu ageretur, fregi hominem et inconstantiam eius reprehendi qui Romae tribunatum pl.
이 일에 대해 원로원에서 논의될 때, 나는 그 자를 꺾어버렸고, 시칠리아에서는 유산을 청구하고 있다고 거듭 말했으면서 서울에서는 호민관 직을 구하는 그의 변덕스러움을 꾸짖었네.
peteret cum in Sicilia hereditatem se petere dictitasset, neque magno opere dixi esse nobis laborandum, quod nihilo magis ei liciturum esset plebeio rem publicam perdere quam similibus eius me consule patriciis esset licitum.
그리고 그가 평민으로서 국가를 파멸시키는 것이 허용되는 일은, 나의 집정관 시절에 그의 부류인 귀족들에게 허용되었던 것보다 결코 더 허용되지 않을 것이므로, 우리가 크게 애쓸 필요는 없다고 말했네.
iam cum se ille septimo die venisse a freto neque sibi obviam quemquam prodire potuisse et noctu se introisse dixisset in eoque se in contione iactasset, nihil ei novi dixi accidisse.
이윽고 그가 해협으로부터 7일 만에 왔고 아무도 자기를 마중하러 나올 수 없었으며 밤중에 입성했다고 말하며 그것을 민회에서 뽐냈을 때, 나는 그에게 새로운 일은 아무것도 일어나지 않았다고 말해주었네.
"ex Sicilia septimo die Romam;
"시칠리아에서 7일 만에 로마로.
ante tribus horis Roma Interamnam.
전에는 로마에서 인테람나까지 3시간 만에.
noctu introisti;
그대는 밤중에 들어왔지.
idem ante.
전에도 마찬가지였네.
non est itum obviam;
마중하는 사람은 없었네.
ne tum quidem quom iri maxime debuit. "
quid quaeris? hominem petulantem modestum reddo non solum perpetua gravitate orationis sed etiam hoc genere dictorum.
가장 마중을 나가야 마땅했던 바로 그때조차도." 더 말해 무엇하겠나? 나는 이 오만한 자를 말씨의 일관된 품위뿐만 아니라 이런 종류의 농담으로도 얌전하게 만들고 있네.
itaque iam familiariter cum ipso cavillor ac iocor;
그리하여 이제는 그와 허물없이 빈정거리고 장난을 치네.
quin etiam cum candidatum deduceremus, quaerit ex me num consuessem Siculis locum gladiatoribus dare.
심지어 우리가 후보자를 배웅할 때, 그는 나에게 시칠리아인들에게 검투사석을 내주는 관행이 있는지 물었네.
negavi.
나는 없다고 했지.
"at ego"
inquit
"novus patronus instituam;
"하지만 나란 사람은" 하고 그가 말했네. "새로운 보호자로서 그것을 마련하겠네.
sed soror, quae tantum habeat consularis loci, unum mihi solum pedem dat"
"noli,"
inquam
"de uno pede sororis queri;
그런데 집정관의 자리를 저렇게 많이 차지하고 있는 누이가, 나에게는 단지 한 발짝만 내어주는군." "누이의 한 발짝에 대해 투덜대지 말게나." 하고 내가 말했네.
licet etiam alterum tollas. "
non consulare inquies dictum.
"다른 쪽 발을 들어 올려도 괜찮으니 말이네." 집정관답지 못한 말이라고 그대는 말하겠지.
fateor;
인정하네.
sed ego illam odi male consularem.
하지만 나는 집정관 부인답지 못한 저 여자가 아주 얄밉다네.
"ea est enim seditiosa, ea cum viro bellum gerit"
neque solum cum Metello sed etiam cum Fabio, quod eos †esse in hoc esse† moleste fert.
"그녀는 선동적이며 남편과 전쟁을 치르고 있으니 말이네." 메텔루스뿐만 아니라 파비우스와도 전쟁 중이며, 그녀는 그들이 이 일에 관여하는 것을 불쾌히 여기고 있네.
§2.1.6quod de agraria lege quaeris, sane iam videtur refrixisse.
농지법에 대해 그대가 묻는 것에 관해서는, 참으로 그것은 이미 식어버린 듯 보이네.
quod me quodam modo molli bracchio de Pompei familiaritate obiurgas, nolim ita existimes, me mei praesidi causa cum illo coniunctum esse, sed ita res erat instituta ut, si inter nos esset aliqua forte dissensio, maximas in re publica discordias versari esset necesse.
그대가 나의 폼페이우스와의 친교에 대해 어떤 면에서 '부드러운 팔로' 책망하는 것에 관해서는, 내가 나의 호신을 위해 그와 결탁하고 있다고 그대가 생각하지 않기를 바라네. 도리어, 만약 우리 사이에 행여나 어떤 불화가 생긴다면 국가에 아주 큰 분열이 일어날 수밖에 없도록 사태가 규정되어 있었던 것이네.
quod a me ita praecautum atque provisum est non ut ego de optima illa mea ratione decederem sed ut ille esset melior et aliquid de populari levitate deponeret.
이것은 내가 나의 저 최선의 노선에서 물러서기 위함이 아니라, 그가 더 나아지고 민중주의적인 가벼움을 조금이나마 내려놓도록 하기 위해 내가 그렇게 예방하고 조치한 것이라네.
quem de meis rebus, in quas eum multi incitarant, multo scito gloriosius quam de suis praedicare;
많은 사람이 그를 부추겼던 나의 업적에 대해, 그가 자신의 업적보다 훨씬 더 영광스럽게 말하고 다님을 알아주게나.
sibi enim bene gestae, mihi conservatae rei publicae dat testimonium.
그는 자신에게는 국가를 잘 관리했다는 증언을, 나에게는 국가를 구했다는 증언을 해주고 있네.
hoc facere illum mihi quam prosit nescio; rei publicae certe prodest.
그가 이렇게 하는 것이 나에게 얼마나 득이 될지는 모르겠으나, 국가에는 분명히 득이 되네.
quid? si etiam Caesarem cuius nunc venti valde sunt secundi reddo meliorem, num tantum obsum rei publicae?
어떤가? 만약 내가 지금 아주 순풍을 타고 있는 카이사르조차 더 낫게 만든다면, 내가 국가에 그토록 해를 끼치고 있는 것이겠는가?