§14.10.1itane vero? hoc meus et tuus Brutus egit ut Lanuvi esset, ut Trebonius itineribus deviis proficisceretur in provinciam, ut omnia facta, scripta, dicta, promissa, cogitata Caesaris plus valerent quam si ipse viveret? meministine me clamare illo ipso primo Capitolino die debere senatum in Capitolium a praetoribus vocari? di immortales, quae tum opera effici potuerunt laetantibus omnibus bonis, etiam sat bonis, fractis latronibus! Liberalia tu accusas.
정녕 그러한가? 나와 자네의 브루투스가 이룩한 일이 고작 자신은 라누비움에 머물고, 트레보니우스는 우회로를 통해 속주로 떠나며, 카이사르의 모든 행위, 문서, 발언, 약속, 생각이 그가 살아있을 때보다 더 큰 효력을 가지게 되는 것이란 말인가? 바로 그 첫날 카피톨리움에서, 원로원이 법무관들에 의해 카피톨리움으로 소집되어야 한다고 내가 외쳤던 것을 기억하는가? 불사하는 신들이여, 모든 선량한 사람들, 심지어 어느 정도 선량한 이들조차 기뻐하고 강도 무리들이 꺾였던 그때, 얼마나 대단한 일들이 완수될 수 있었겠는가! 자네는 리베랄리아 축제일의 결정을 비난하네.
quid fieri tum potuit? iam pridem perieramus.
그때 무엇을 할 수 있었겠는가? 우리는 이미 오래전에 망했었네.
meministine te clamare causam perisse si funere elatus esset? at ille etiam in foro combustus laudatusque miserabiliter servique et egentes in tecta nostra cum facibus immissi.
그가 장례식을 치르며 실려 나간다면 대의가 망할 것이라고 자네가 외쳤던 것을 기억하는가? 그런데 그는 실제로 포룸에서 화장되었고, 처량하게 추도되었으며, 노예들과 빈민들이 횃불을 들고 우리의 집들로 들이닥치지 않았는가.
quae deinde? ut audeant dicere,
"tune contra Caesaris nutum?"
haec et talia ferre non possum.
그 뒤에는 무슨 일이 일어났는가? 그들이 감히 "자네가 카이사르의 뜻을 거스르겠다는 것인가?"라고 말할 정도가 되었네. 나는 이런 일들과 그와 같은 것들을 견딜 수 없네.
itaque
"γῆν πρὸ γῆσ"
cogito;
그리하여 나는 "땅에서 땅으로" 도망칠 것을 생각하고 있네.
tua tamen ὑπηνέμιοσ.
하지만 자네의 곳은 "바람이 가려진 안전한 곳"이지만 말이네.
§14.10.2nausea iamne plane abiit? mihi quidem ex tuis litteris coniectanti ita videbatur.
메스꺼움은 이제 완전히 가라앉았는가? 자네의 편지로부터 추측하건대 내게는 그렇게 보였네만.
redeo ad Tebassos, Scaevas, Fangones.
테바수스, 스카이바, 판고 같은 자들의 이야기로 돌아가세.
hos tu existimas confidere se illa habituros stantibus nobis? in quibus plus virtutis putarunt quam experti sunt.
자네는 우리가 건재한 동안에 저들이 그것들을 계속 차지할 수 있으리라 확신한다고 생각하는가? 저들은 우리에게서 자신들이 실제로 겪은 것 이상의 용기가 있다고 생각했던 것이네.
pacis isti scilicet amatores et non latrocini auctores.
저들은 물론 "평화의 애호가"들이지, "강도 짓의 주동자"들이 아니라는 말이겠지.
at ego, cum tibi de Curtilio scripsi Sextilianoque fundo, scripsi de Censorino, de Messalla, de Planco, de Postumo, de genere toto.
하지만 내가 자네에게 쿠르틸리우스와 섹스티리우스의 토지에 대해 썼을 때, 나는 켄소리누스, 메살라, 플랑쿠스, 포스투무스, 그리고 이들 부류 전체에 대해 썼던 것이네.
melius fuit perisse illo interfecto, quod numquam accidisset, quam haec videre.
그가 살해당했을 때 죽는 편이—그런 일은 결코 일어나지 않았겠지만—이러한 일들을 보는 것보다 나았을 것이네.
§14.10.3Octavius Neapolim venit xiiii Kal.
옥타비우스는 카렌다에 14일 전에 네아폴리스에 도착했네.
ibi eum Balbus mane postridie eodemque die mecum in Cumano, illum hereditatem aditurum.
거기서 발부스가 다음 날 아침 그를 만났고, 같은 날 발부스가 쿠마이의 내 별장에서 나와 함께 지내며 그가 유산을 상속받을 예정이라고 전해 주었네.
sed, ut scribis, †ῤιξόθεμιν† magnam cum Antonio.
하지만 자네가 쓰듯이, 안토니우스와 †큰 불화†가 있다고 하네.
Buthrotia mihi tua res est, ut debet, eritque curae.
자네의 부트로툼 일은 마땅히 그래야 하듯 내게도 관심사이며, 앞으로도 신경을 쓸 것이네.
quod quaeris, iamne ad centena Cluvianum, adventare videtur.
클루비우스의 유산이 벌써 10만에 도달했는지 묻는 것에 대해서는, 그 수치에 가까워지고 있는 듯하네.
scilicet primo anno L_X_X_X_ detersimus.
사실 첫해에 우리는 8만을 거두어들였네.
§14.10.4Quintus pater ad me gravia de filio, maxime quod matri nunc indulgeat cui antea bene merenti fuerit inimicus.
아버지 퀸투스는 아들에 대해 내게 심각한 불만을 전해왔는데, 특히 예전에는 자기에게 잘해 주었던 어머니에게 적대적이었으면서 이제는 그녀의 비위를 맞추고 있다는 점 때문이라네.
ardentis in eum litteras ad me misit.
그는 아들에 대한 분노에 가득 찬 격정적인 편지를 내게 보냈네.
ille autem quid agat si scis nequedum Roma es profectus, scribas ad me velim et hercule si quid aliud.
하지만 그가 무엇을 하고 있는지 자네가 알고 있고 아직 로마를 떠나지 않았다면, 내게 편지를 보내주었으면 하네. 그리고 참으로 다른 소식이 있다면 그것도 말이네.
vehementer delector tuis litteris.
나는 자네의 편지로부터 깊은 즐거움을 얻고 있네.