§1.17.1magna mihi varietas voluntatis et dissimilitudo opinionis ac iudici Quinti fratris mei demonstrata est ex litteris tuis in quibus ad me epistularum illius exempla misisti.
내 형제 퀸투스의 호의의 큰 요동과 의견 및 판단의 차이가, 자네가 내게 그의 편지 사본들을 보내준 자네의 편지로부터 내게 나타났네.
qua ex re et molestia sum tanta adfectus, quantam mihi meus amor summus erga utrumque vestrum adferre debuit, et admiratione quidnam accidisset quod adferret Quinto fratri meo aut offensionem tam gravem aut commutationem tantam voluntatis.
이 일로 인해 나는 자네들 두 사람 모두를 향한 나의 지극히 큰 사랑이 마땅히 내게 가져왔어야 할 만큼의 커다란 고통과, 도대체 무슨 일이 일어났기에 내 형제 퀸투스에게 이토록 심각한 노여움이나 이토록 큰 호의의 변화를 가져왔는가 하는 경악에 사로잡혔네.
atque illud a me iam ante intellegebatur, quod te quoque ipsum discedentem a nobis suspicari videbam, subesse nescio quid opinionis incommodae sauciumque esse eius animum et insedisse quasdam odiosas suspiciones.
그리고 자네 역시 우리를 떠날 때 스스로 의심하는 것을 내가 보았던 바로 그것, 즉 어떤 불합리한 오해가 잠재해 있고 그의 마음이 상해 있으며 어떤 혐오스러운 의심들이 자리 잡고 있다는 점은 이미 전부터 나도 짐작하고 있었네.
quibus ego mederi cum cuperem antea saepe et vehementius etiam post sortitionem provinciae, nec tantum intellegebam ei esse offensionis quantum litterae tuae declararant nec tantum proficiebam quantum volebam.
내가 이것들을 치유하기를 이전에도 자주, 그리고 속주 추첨 이후에는 훨씬 더 격렬히 원했음에도, 그의 노여움이 자네 편지가 밝힌 만큼 크다는 것을 나는 깨닫지 못했고, 내가 원했던 만큼의 성과를 거두지도 못했네.
§1.17.2sed tamen hoc me ipse consolabar quod non dubitabam quin te ille aut Dyrrachi aut in istis locis uspiam visurus esset;
그러나 나는 그가 뒤라키움이나 자네가 있는 그 지역의 어딘가에서 자네를 만나게 될 것임을 의심치 않았다는 점으로 스스로를 위로하고 있었네.
quod cum accidisset, confidebam ac mihi persuaseram fore ut omnia placarentur inter vos non modo sermone ac disputatione sed conspectu ipso congressuque vestro.
그것이 일어났을 때, 나는 대화와 토론뿐만 아니라 자네들의 만남과 조우 그 자체를 통해 자네들 사이의 모든 일이 진정될 것임을 확신했고 내 자신에게 설득해 두었네.
nam quanta sit in Quinto fratre meo comitas, quanta iucunditas, quam mollis animus et ad accipiendam et ad deponendam offensionem, nihil attinet me ad te qui ea nosti scribere.
내 형제 퀸투스에게 친절함이 얼마나 크고 유쾌함이 얼마나 대단하며, 노여움을 품는 것도 그것을 풀어버리는 것도 그의 마음이 얼마나 부드러운지에 대해서는, 그것들을 이미 알고 있는 자네에게 내가 쓸 필요가 없기 때문이네.
sed accidit perincommode quod eum nusquam vidisti.
그러나 자네가 그를 어디에서도 만나지 못한 것은 대단히 불행한 일이었네.
valuit enim plus quod erat illi non nullorum artificiis inculcatum quam aut officium aut necessitudo aut amor vester ille pristinus, qui plurimum valere debuit.
몇몇 사람들의 농간에 의해 그에게 주입된 것이, 마땅히 가장 큰 힘을 발휘했어야 할 의무나 긴밀한 관계, 혹은 자네들의 저 예전의 사랑보다 더 큰 힘을 발휘해 버렸기 때문이네.
§1.17.3atque huius incommodi culpa ubi resideat facilius possum existimare quam scribere;
그리고 이 불행의 잘못이 어디에 있는지에 대해서는 쓰는 것보다 짐작하는 편이 내게 더 쉽네.
vereor enim ne dum defendam meos non parcam tuis.
내 사람들을 옹호하는 동안 자네 사람들을 너그러이 대하지 못할까 두렵기 때문이네.
nam sic intellego ut nihil a domesticis vulneris factum sit, illud quidem quod erat eos certe sanare potuisse.
즉, 내 이해로는 집안사람들에 의해 상처가 만들어지지 않았다 하더라도, 이미 존재하던 상처를 그들이 확실히 치유할 수는 있었을 것이기 때문이네.
sed huiusce rei totius vitium, quod aliquanto etiam latius patet quam videtur, praesenti tibi commodius exponam.
그러나 이 일 전체의 결함은 보이는 것보다 훨씬 더 넓게 뻗쳐 있네만, 자네가 곁에 있을 때 대면하여 설명하는 것이 더 편할 것이네.
§1.17.4de iis litteris quas ad te Thessalonica misit et de sermonibus quos ab illo et Romae apud amicos tuos et in itinere habitos putas, ecquid tantum causae sit ignoro, sed omnis in tua posita est humanitate mihi spes huius levandae molestiae.
그가 데살로니카에서 자네에게 보낸 그 편지들과, 로마에서 자네 친구들 사이에서 그리고 여정 중에 그에 의해 행해졌다고 자네가 생각하는 대화들에 관해, 그토록 큰 원인이 있는지는 내가 알지 못하나, 이 고통이 덜어질 것이라는 나의 모든 희망은 자네의 온화함에 놓여 있네.
nam si ita statueris, et inritabilis animos esse optimorum saepe hominum et eosdem placabilis et esse hanc agilitatem, ut ita dicam, mollitiamque naturae plerumque bonitatis et, id quod caput est, nobis inter nos nostra sive incommoda sive vitia sive iniurias esse tolerandas, facile haec, quem ad modum spero, mitigabuntur;
왜냐하면 만약 자네가 이렇게 생각한다면, 즉 가장 훌륭한 사람들의 마음도 흔히 쉽게 자극받지만 동시에 쉽게 가라앉기도 하며, 말하자면 성품의 이러한 민첩함과 부드러움은 대개 선량함의 징표이고, 무엇보다 중요한 것으로서 우리끼리는 서로의 불합리나 결점이나 잘못들을 인내해야 한다는 것을 자네가 확고히 한다면, 내 바람대로 이 일들은 쉽게 진정될 것이기 때문이네.
quod ego ut facias te oro.
나는 자네가 그렇게 해주기를 간청하네.
nam ad me qui te unice diligo maxime pertinet neminem esse meorum qui aut te non amet aut abs te non ametur.
자네를 특별히 사랑하는 내게 있어서, 내 식구들 중 누구도 자네를 사랑하지 않거나 자네에게 사랑받지 못하는 사람이 없도록 하는 것은 대단히 중요한 일이기 때문이네.
§1.17.5illa pars epistulae tuae minime fuit necessaria in qua exponis quas facultates aut provincialium aut urbanorum commodorum et aliis temporibus et me ipso consule praetermiseris.
자네 편지에서, 다른 시기뿐만 아니라 내 집정관 시절에도 자네가 속주 혹은 도시의 이익이 되는 어떤 기회들을 흘려보냈는지를 상세히 설명하는 그 부분은 전혀 필요하지 않은 것이었네.
mihi enim perspecta est et ingenuitas et magnitudo animi tui;
자네의 솔직함과 고결한 도량은 내게 너무나도 명백하기 때문이네.
neque ego inter me atque te quicquam interesse umquam duxi praeter voluntatem institutae vitae, quod me ambitio quaedam ad honorum studium, te autem alia minime reprehendenda ratio ad honestum otium duxit.
그리고 나는 나 자신과 자네 사이에, 선택한 삶의 방향 외에는 어떠한 차이도 결코 있다고 생각지 않았네. 즉, 어떤 야망이 나를 관직의 추구로 이끌었고, 비난받을 일 전혀 없는 다른 판단이 자네를 명예로운 한가로움으로 이끌었다는 점 말이네.
vera quidem laude probitatis, diligentiae, religionis neque me tibi neque quemquam antepono, amoris vero erga me, cum a fraterno amore domesticoque discessi, tibi primas defero.
정직과 성실과 경건함에 대한 참된 찬사에 있어서는 나 자신도, 다른 누구도 자네보다 우위에 두지 않네. 나에 대한 사랑에 관해서라면, 형제의 사랑과 집안의 사랑에서 벗어날 때 자네에게 첫째 자리를 넘겨주겠네.