§9.15.1duabus tuis epistulis respondebo, uni, quam quadriduo ante acceperam a Zetho, alteri, quam attulerat Phileros tabellarius.
나는 그대의 두 통의 편지에 답장을 쓰고자 합니다. 한 통은 나흘 전에 제투스로부터 받았던 것이고, 다른 한 통은 편지 배달부 필레로스가 가져온 것입니다.
ex prioribus tuis litteris inteflexi pergratam tibi esse curam meam valetudinis tuae, quam tibi perspectam esse gaudeo;
이전의 편지를 통해 내가 그대의 건강을 염려하는 것이 그대에게 매우 기쁜 일임을 알았고, 그것이 그대에게 분명히 전해졌음을 기쁘게 생각합니다.
sed, mihi crede, non perinde, ut est reapse, ex litteris perspicere potuisti.
하지만 나를 믿으십시오, 실제로 그러한 만큼을 편지에서 다 알아차리지는 못했을 것입니다.
nam cum a satis multis (non enim possum aliter dicere) et coli me videam et diligi, nemo est illorum omnium mihi te iucundior.
왜냐하면 나는 (달리 말할 수 없기 때문에) 충분히 많은 사람들로부터 존경과 사랑을 받고 있다고 보지만, 그들 모두 중에서 나에게 그대보다 더 즐거운 사람은 없기 때문입니다.
nam quod me amas, quod id et iam pridem et constanter facis, est id quidem magnum atque haud scio an maximum, sed tibi commune cum multis;
그대가 나를 사랑한다는 것, 그리고 그것을 이미 오래전부터 한결같이 하고 있다는 것, 그것은 참으로 위대하며 어쩌면 가장 큰 일일지도 나타내나 많은 사람들과 그대가 공유하는 것입니다.
quod tu ipse tam amandus es tamque dulcis tamque in omni genere iucundus, id est proprie tuum.
하지만 그대 자신이 이토록 사랑스럽고, 이토록 달콤하며, 모든 면에서 이토록 즐거운 사람이라는 것, 그것이야말로 그대만의 고유한 것입니다.
§9.15.2accedunt non Attici, sed salsiores quam illi Atticorum Romani veteres atque urbani sales.
여기에 아티카 풍이 아니라, 저 아티카인들의 기지보다 더 칼칼하고 세련된 옛 로마의 그리고 도시적인 기지가 더해집니다.
ego autem (existimes licet quidlibet) mirifice capior facetiis maxime nostratibus, praesertim cum eas videam primum oblitas Latio tum, cum in urbem nostram est infusa peregrinitas, nunc vero etiam bracatis et Transalpinis nationibus, ut nullum veteris leporis vestigium appareat.
나로 말할 것 같으면 (그대가 무엇이라 생각하든 좋으나) 우리 고유의 해학에 기묘할 정도로 매료되곤 하는데, 특히 외국 풍조가 우리 도시에 밀려들었을 무렵에 우선 라티움에 의해 잊히고, 이제는 정말로 바지를 입는 알프스 너머의 민족들에 의해서도 잊혀서 옛 아취의 흔적이 전혀 나타나지 않는 것을 볼 때 더욱 그러합니다.
itaque te cum video, omnis mihi Granios, omnis Lucilios, vere ut dicam, Crassos quoque et Laelios videre videor.
그러므로 나는 그대를 볼 때마다, 모든 그라니우스들, 모든 루킬리우스들, 진실을 말하자면 크라수스들과 라엘리우스들까지도 보고 있는 것처럼 느껴집니다.
moriar, si praeter te quemquam reliquum habeo, in quo possim imaginem antiquae et vernaculae festivitatis agnoscere.
그대 외에 고풍스럽고 태생적인 유쾌함의 자취를 알아볼 수 있는 다른 누군가가 내게 남아 있다면 나는 차라리 죽어도 좋습니다.
ad hos lepores cum amor erga me tantus accedat, miraris me tanta perturbatione valetudinis tuae tam graviter exanimatum fuisse?
이러한 기지들에 나를 향한 이토록 큰 사랑이 더해지는데, 그대의 건강 상태에 대한 그토록 큰 동요로 인해 내가 그토록 심하게 애를 태웠던 사실에 그대는 놀라십니까?
§9.15.3quod autem altera epistula purgas te non dissuasorem mihi emptionis Neapolitanae fuisse sed auctorem moderationis, urbane, neque ego aliter accepi;
한편, 다른 편지에서 그대가 나에게 나폴리 별장 매입을 단념시키려 한 것이 아니라 절제를 권한 것뿐이라고 변명한 것은 도시적이고 세련된 처사이며, 나 역시 다르게 받아들이지 않았습니다.
intellexi tamen idem, quod his intellego litteris, non existimasse te mihi licere, id quod ego arbitrabar, res has non omnino quidem sed magnam partem relinquere.
하지만 나는 이번 편지에서 깨달은 것과 같은 것을 깨달았습니다. 즉, 내가 생각했던 것, 곧 이 일들을 전부는 아닐지라도 상당 부분 내려놓는 일이 내게 허용된다고 그대는 생각하지 않았다는 점입니다.
Catulum mihi narras et illa tempora.
그대는 나에게 카툴루스와 그 시절의 일을 이야기합니다.
quid simile?' ne mi quidem ipsi tunc placebat diutius abesse ab rei p.
무엇이 비슷하다는 말입니까? 그때는 나 자신조차도 국가의 수호로부터 오래 떠나 있는 것을 좋아하지 않았습니다.
custodia; sedebamus enim in puppi et clavum tenebamus;
왜냐하면 우리는 선미에 앉아 키를 쥐고 있었기 때문입니다.
nunc autem vix est in sentina locus.
하지만 지금은 선창의 오수 고인 곳에도 설 자리가 거의 없습니다.
§9.15.4an minus multa s. c. futura putas, si ego sim Neapoli? Romae cum sum et urgeo forum, s. c. scribuntur apud amatorem tuum, familiarem meum;
내가 나폴리에 있으면 원로원 결의가 덜 일어날 것이라 생각하십니까? 내가 로마에 있고 광장을 지킬 때조차도, 원로원 결의는 그대의 사모자이자 나의 친우인 자의 집에서 작성되고 있습니다.
et quidem, cum in mentem venit, ponor ad scribendum et ante audio s. c. in Armeniam et Syriam esse perlatum, quod in meam sententiam factum esse dicatur, quam omnino mentionem ullam de ea re esse factam.
그리고 실제로 그들의 마음에 내킬 때면 내가 기안자로 등재되기도 하며, 그 일에 대해 애초에 아무런 언급조차 없었음에도 내 의견에 따라 이루어졌다고 하는 원로원 결의가 아르메니아와 시리아에 이미 도달했다는 소식을 먼저 듣기도 합니다.
atque hoc nolim me iocari putes;
그리고 내가 이 일을 농담으로 한다고 생각하지 않기를 바랍니다.
nam mihi scito iam a regibus ultimis adlatas esse litteras, quibus mihi gratias agant, quod se mea sententia reges appellaverim, quos ego non modo reges appellatos, sed omnino natos nesciebam.
왜냐하면 알다시피, 이미 가장 먼 곳의 왕들로부터 내 제안에 의해 그들을 왕이라 불러주어 감사하다는 편지가 나에게 도달해 있기 때문입니다. 나는 그들이 왕이라 불린 것뿐만 아니라 태어났다는 것조차 전혀 모르고 있었는데 말입니다.
§9.15.5quid ergo est? tamen quam diu hic erit noster hic praefectus moribus, parebo auctoritati tuae;
그렇다면 어찌 된 일입니까? 그럼에도 우리의 이 풍기감독관이 여기 있는 동안에는 그대의 권고를 따르겠습니다.
quom vero aberit, ad fungos me tuos conferam.
하지만 그가 떠날 때에는 그대의 버섯들에게로 나를 보낼 것입니다.
domum si habebo, in denos dies singulos sumptuariae legis dies conferam;
만일 내가 집을 갖게 된다면, 열흘 중 하루씩을 사치금지법의 날로 돌릴 것입니다.
sin autem minus invenero quod placeat, decrevi habitare apud te;
하지만 마음에 드는 곳을 찾지 못한다면 그대의 집에서 살기로 결심했습니다.
scio enim me nihil tibi gratius facere posse.
그렇게 하는 것이 그대에게 가장 기쁜 일임을 알고 있기 때문입니다.
domum Sullanam desperabam iam, ut tibi proxime scripsi, sed tamen non abieci.
술라의 집은 지난번에 썼듯이 이미 단념하고 있었지만, 그렇다고 완전히 포기한 것은 아닙니다.
tu velim, ut scribis, cum fabris eam perspicias;
그대가 쓴 것처럼 목수들과 함께 그곳을 잘 살펴봐 주었으면 합니다.
si enim nihil est in parietibus aut in tecto viti, cetera mihi probabuntun
벽이나 지붕에 아무런 결함이 없다면, 다른 것들은 내게도 마음에 들 터이니 말입니다.