§8.16.1exanimatus tuis litteris, quibus te nihil nisi triste cogitare ostendisti neque id quid esset perscripsisti neque non tamen quale esset quod cogitares aperuisti, has ad te ilico litteras scripsi.
\n그대가 슬픈 생각 외에는 아무것도 하고 있지 않음을 보여주면서도 그것이 무엇인지는 상세히 쓰지 않았고, 그러면서도 생각하는 바가 어떠한 성격의 것인지는 밝히지 않은 것도 아닌 그대의 편지에 나는 사색이 되어, 즉시 이 편지를 그대에게 씁니다.
per fortunas tuas, Cicero, per liberos te oro et obsecro ne quid gravius de salute et incolumitate tua consulas;
키케로여, 그대의 운명과 자녀들을 걸고 간곡히 청하고 애원하건대, 그대의 안전과 안녕에 관하여 너무 파멸적인 결정을 내리지 마십시오.
nam deos hominesque amicitiamque nostram testificor me tibi praedixisse neque temere monuisse sed, postquam Caesarem convenerim sententiamque eius qualis futura esset parta victoria cognorim, te certiorem fecisse.
나는 신들과 인간들, 그리고 우리의 우정을 증인으로 삼아, 내가 그대에게 미리 경고했으며 무턱대고 충고한 것이 아니라, 카이사르를 만나 승리를 거둔 후 그의 뜻이 어떠할지를 알게 된 뒤에 그대에게 귀띔해 주었음을 엄숙히 선언합니다.
si existimas eandem rationem fore Caesaris in dimittendis adversariis et condicionibus ferendis, erras;
만일 그대가 적들을 해산시키고 조건을 제시하는 데 있어서 카이사르의 태도가 이전과 같을 것이라고 생각한다면 오산입니다.
nihil nisi atrox et saevum cogitat atque etiam loquitur;
그는 가혹하고 잔인한 것 외에는 아무것도 생각하지 않고 말하지도 않습니다.
iratus senatui exiit his intercessionibus plane incitatus est;
그는 원로원에 분노하여 로마를 떠났고, 이 호민관들의 거부권 행사에 완전히 자극받았습니다.
non me hercules erit deprecationi locus. §8.16.2qua re, si tibi tu, si filius unicus, si domus, si spes tuae reliquae tibi carae sunt, si aliquid apud te nos, si vir optimus, gener tuus, valemus, quorum fortunam non debes velle conturbare, ut eam causam in quoius victoria salus nostra est odisse aut relinquere cogamur aut impiam cupiditatem contra salutem tuam habeamus—denique illud cogita, quod offensae fuerit in ista cunctatione te subisse;
맹세코, 탄원의 여지는 전혀 없을 것입니다.\n\n그러므로 만일 그대에게 그대 자신이, 외아들이, 그대의 집이, 그대의 남은 희망들이 소중하다면, 그리고 만일 그대에게 우리나 가장 훌륭한 인물인 그대의 사위가 조금의 영향력이라도 있다면—우리의 안전이 그 승리 속에 담겨 있는 그 진영을 우리가 미워하거나 저버리도록 강요당하거나, 혹은 그대의 안전에 반하는 불경한 열망을 품게 될 정도로, 그대는 우리의 운명을 어지럽히기를 바라서는 안 됩니다—마지막으로 다음을 생각하십시오. 그 머뭇거림 속에서 그대가 겪어야 했던 반감이 어떠했는지를.
nunc te contra victorem Caesarem facere, quem dubiis rebus laedere noluisti, et ad eos fugatos accedere, quos resistentis sequi nolueris, summae stultitiae est.
이제 정세가 불확실할 때에는 해치고 싶어 하지 않았던 승리자 카이사르에게 대적하고, 그들이 저항하고 있을 때에는 따르고 싶어 하지 않았던 도망자들에게 합류하는 것은 극도의 어리석음입니다.
vide ne, dum pudet te parum optimatem esse, parum diligenter quid optimum sit eligas. §8.16.3quod si totum tibi persuadere non possum, saltem, dum quid de Hispaniis agamus scitur, exspecta;
자신이 충분히 원로원파가 아님을 부끄러워하는 사이에, 무엇이 진정으로 최선인지를 충분히 신중하게 선택하지 못하는 일이 없도록 유의하십시오.\n\n설령 내가 이 모든 것을 그대에게 설득할 수 없다 하더라도, 적어도 우리가 히스파니아에서 무엇을 하는지가 알려질 때까지만이라도 기다리십시오.
quas tibi nuntio adventu Caesaris fore nostras.
나는 카이사르가 도착함에 따라 그곳들이 우리의 것이 될 것임을 그대에게 알립니다.
quam isti spem habeant amissis Hispaniis nescio; quod porro tuum consilium sit ad desperatos accedere non medius fidius reperio.
히스파니아를 잃고 난 뒤 그들이 어떤 희망을 가질 수 있을지 나는 알지 못하며, 나아가 절망적인 자들에게 합류하려는 그대의 계획이 대체 무엇인지 맹세코 나는 찾을 수 없습니다.\n\n그대가 말하지 않음으로써 나에게 넌지시 비춘 이 사실을 카이사르도 전해 들었으며, 나에게 "안녕하시오" 하고 인사하자마자 즉시 그대에 대해 들은 바를 설명했습니다.
§8.16.4hoc quod tu non dicendo mihi significasti Caesar audierat ac, simul atque 'have' mihi dixit, statim quid de te audisset exposuit. negavi me scire, sed tamen ab eo petii ut ad te litteras mitteret, quibus maxime ad remanendum commoveri posses.
나는 모른다고 답했으나, 그럼에도 불구하고 그대가 머물도록 가장 강력하게 마음을 움직일 수 있는 편지를 그대에게 보내달라고 그에게 간청했습니다.
me secum in Hispaniam ducit; nam nisi ita faceret, ego, prius quam ad urbem accederem, ubicumque esses, ad te percucurrissem et hoc a te praesens contendissem atque omni vi te retinuissem.
그는 나를 데리고 히스파니아로 가는데, 만일 그렇게 하지 않았더라면 나는 로마에 접근하기 전에 그대가 어디에 있든 그대에게 달려가 직접 이 일을 다그치고 온 힘을 다해 그대를 붙잡았을 것입니다.\n\n몇 번이고 다시금, 키케로여, 그대 자신과 그대의 모든 권속을 완전히 파멸시키지 않도록, 탈출구가 전혀 보이지 않는 곳으로 뻔히 알면서도 스스로를 밀어 넣지 않도록 생각하십시오.
§8.16.5etiam atque etiam, Cicero, cogita ne te tuosque omnis funditus evertas, ne te ciens prudensque eo demittas unde exitum vides nullum esse. quod si te aut voces optimatium commovent aut non nullorum hominum insolentiam et iactationem ferre non potes, eligas censeo aliquod oppidum vacuum a bello, dum haec decernuntur;
하지만 만일 원로원파의 목소리가 그대의 마음을 흔들거나 몇몇 사람들의 무례함과 과시를 견딜 수 없다면, 이 일들이 판가름 나는 동안에는 전쟁에서 벗어난 어떤 평온한 도시를 선택할 것을 나는 권합니다.
quae iam erunt confecta.
이 일들은 곧 종결될 것입니다.
id si feceris, et ego te sapienter fecisse iudicabo et Caesarem non offendes.
만일 그대가 그렇게 한다면, 나 역시 그대가 현명하게 행동했다고 판단할 것이며, 그대도 카이사르의 노여움을 사지 않을 것입니다.