Humanitext Reader

마르쿠스 툴리우스 키케로 · 친지들에게 보낸 편지 §5.8.1-5.8.5

크라수스의 권익 옹호와 굳건한 우정의 맹세

413개 구절 중 82번째 · 라틴어

요약

키케로는 부재 중인 크라수스에게 로마에서 그의 존엄과 이익을 지키기 위해 전력을 다하고 있음을 전하며, 과거의 오해를 씻어내고 동맹처럼 견고한 우정을 맺을 것을 맹세한다.

§5.8.1quantum †ad meum studium exstiterit dignitatis tuae vel tuendae vel etiam augendae, non dubito quin ad te omnes tui scripserint;
당신의 존엄을 옹호하고 혹은 더욱 드높이기 위해 나의 열의가 얼마나 크게 나타났는지에 대해서는, 당신의 모든 가신들이 당신에게 편지를 썼을 것임을 의심하지 않습니다.
non enim fuit aut mediocre aut obscurum aut eius modi, quod silentio posset praeteriri.
왜냐하면 그것은 평범한 것도, 눈에 띄지 않는 것도, 혹은 침묵 속에 지나쳐 버릴 수 있는 성질의 것도 아니었기 때문입니다.
nam et cum consulibus et cum multis consularibus tanta contentione decertavi quanta numquam antea ulla in causa suscepique mihi perpetuam propugnationem pro omnibus ornamentis tuis veterique nostrae necessitudini iam diu debitum, sed multa varietate temporum interruptum officium cumulate reddidi.
나는 집정관들과도, 또한 많은 집정관 경험자들과도 이전에 그 어떤 소송에서도 없었을 만큼 커다란 투지로 다투었으며, 당신의 모든 영예를 위한 지속적인 옹호를 스스로 떠맡아, 우리의 오래된 친밀한 관계에 대해 오랫동안 빚지고 있었으나 시대의 많은 부침으로 인해 중단되었던 의무를 넘치도록 갚았습니다.
§5.8.2neque mehercule umquam mihi tui aut colendi aut ornandi voluntas defuit;
그리고 맹세컨대, 나에게 당신을 공경하거나 빛내고자 하는 뜻이 결코 부족했던 적은 없습니다.
sed quaedam pestes hominum laude aliena dolentium et te non numquam a me alienarunt et me aliquando immutarunt tibi.
하지만 타인의 명성을 아쉬워하는 인간들이라는 어떤 해악들이 때로는 당신을 나에게서 멀어지게 만들었고, 때로는 나를 당신에 대해 변화시키기도 했습니다.
sed exstitit tempus optatum mihi magis quam speratum, ut florentissimis tuis rebus mea perspici posset et memoria nostrae voluntatis et amicitiae fides;
그러나 내가 기대했다기보다는 차라리 원했던 때가 도래하였으니, 이는 당신의 가장 번창하는 상황 속에서 우리의 호의에 대한 기억과 우정의 신의가 분명히 드러날 수 있도록 하기 위함입니다.
sum enim consecutus, non modo ut domus tua tota, sed ut cuncta civitas me tibi amicissimum esse cognosceret.
나는 당신의 온 집안뿐만 아니라 온 시민이 내가 당신에게 가장 친한 친구임을 알도록 만드는 성과를 거두었기 때문입니다.
itaque et praestantissima omnium feminarum, uxor tua, et eximia pietate, virtute, gratia tui Crassi meis consiliis, monitis, studiis actionibusque nituntur, et senatus populusque R. intellegit tibi absenti nihil esse tam promptum aut tam paratum quam in omnibus rebus, quae ad te pertineant, operam, curam, diligentiam, auctoritatem meam.
따라서 모든 여인들 중에 가장 뛰어난 당신의 부인도, 남다른 경애와 덕성과 인망을 지닌 당신의 아들 크라수스들도 나의 조언과 권고, 열의와 행동에 의지하고 있으며, 원로원과 로마 인민은 부재 중인 당신에게, 당신과 관련된 모든 일에 있어 나의 노력과 배려, 근면함과 권위만큼 즉각적이고 준비된 것이 없음을 잘 알고 있습니다.
§5.8.3quae sint acta quaeque agantur, domesticorum tibi litteris declarari puto.
무슨 일들이 일어났고 또 일어나고 있는지는 집안 사람들의 편지로 당신에게 밝혀지고 있으리라 생각합니다.
de me sic existimes ac tibi persuadeas vehementer velim, non me repentina aliqua voluntate aut fortuito ad tuam amplitudinem meis officiis amplectendam incidisse, sed, ut primum forum attigerim, spectasse semper, ut tibi possem quam maxime esse coniunctus.
나에 대해서는 당신이 다음과 같이 생각하고 굳게 확신하기를 강력히 바랍니다. 즉, 내가 어떤 갑작스러운 호의나 우연으로 나의 의무를 통해 당신의 위대함을 옹호하는 일에 뛰어든 것이 아니라, 내가 처음 광장에 발을 디딘 이래로 언제나 당신과 가능한 한 가장 긴밀하게 결합될 수 있도록 지향해 왔다는 것입니다.
quo quidem ex tempore memoria teneo neque meam tibi observantiam neque mihi tuam summam benevolentiam ac liberalitatem defuisse.
참으로 그 시간 이래로, 나는 당신에 대한 나의 존경도, 나에 대한 당신의 지극한 호의와 너그러움도 결코 결여된 적이 없음을 기억하고 있습니다.
si quae inciderunt non tam re quam suspicione violata, ea, cum fuerint et falsa et mania, sint evulsa ex omni memoria vitaque nostra.
만약 사실에서라기보다는 의혹으로 인해 손상된 어떤 일들이 발생했다면, 그것들은 거짓이고 헛된 것들이니 우리의 모든 기억과 삶 속에서 뿌리째 뽑혀 나가기를 바랍니다.
is enim tu vir es et eum me esse cupio, ut, quoniam in eadem rei p. tempora incidimus, coniunctionem amicitiamque nostram utrique nostrum laudi sperem fore.
당신은 그러한 인물이며 나 또한 그러한 사람이기를 바라기 때문에, 우리가 국가의 동일한 시대에 조우한 이상, 우리의 결합과 우정이 우리 쌍방에게 명예가 되기를 기대합니다.
§5.8.4quam ob rem tu, quantum tuo indicio tribuendum esse nobis putes, statues ipse et, ut spero, statues ex nostra dignitate;
그러므로 당신이 스스로의 판단에 따라 우리에게 얼마나 많은 공을 돌려야 할지 스스로 결정할 것이며, 내가 바라건대, 우리의 존엄에 걸맞게 결정할 것입니다.
ego vero tibi profiteor atque polliceor eximium et singulare meum studium in omni genere offici, quod ad honestatem et gloriam tuam spectet.
그러나 나는 당신에게 당신의 명예와 영광을 지향하는 모든 종류의 의무에 있어서 나의 비범하고 독보적인 열의를 고백하고 약속합니다.
in quo etiam si multi mecum contendent, tamen cum reliquis omnibus tum Crassis tuis iudicibus omnis facile superabo;
이 일에서 설령 많은 이들이 나와 경쟁할지라도, 나는 다른 모든 이들은 물론이고 당신의 크라수스들을 재판관으로 삼더라도 손쉽게 모두를 능가할 것입니다.
quos quidem ego ambo unice diligo, sed in Marcum benevolentia pari hoc magis sum Publio deditus, quod me, quamquam a pueritia sua semper, tamen hoc tempore maxime sicut alterum parentem et observat et diligit.
나는 그들 둘 모두를 독보적으로 아끼지만, 마르쿠스에게도 대등한 호의를 지니고 있으면서도 푸블리우스에게 한층 더 헌신적인데, 왜냐하면 그는 어린 시절부터 언제나 그러했으나 특히 이 시기에 나를 제2의 어버이처럼 공경하고 사랑하기 때문입니다.
§5.8.5has litteras velim existimes foederis habituras esse vim, non epistulae, meque ea, quae tibi promitto ac recipio, sanctissime esse observaturum diligentissimeque esse facturum.
이 편지가 단순한 서한이 아니라 동맹의 효력을 지닌 것으로 당신이 여겨 주기를 바랍니다. 그리고 내가 당신에게 약속하고 책임지는 바를 내가 가장 신성하게 준수하고 가장 근면하게 실행할 것임을 믿어 주십시오.
quae a me suscepta defensio est te absente dignitatis tuae, in ea iam ego non solum amicitiae nostrae sed etiam constantiae meae causa permanebo.
부재 중인 당신의 존엄을 위해 내가 떠맡은 옹호에 있어, 이제 나는 우리의 우정뿐만 아니라 나 자신의 일관성을 위해서라도 끝까지 머무를 것입니다.
quam ob rem satis esse hoc tempore arbitratus sum hoc ad te scribere, me, si quid ipse intellegerem aut ad voluntatem aut ad commodum aut ad amplitudinem tuam pertinere, mea sponte id esse facturum;
그러므로 나는 이 시기에 당신에게 이 사실을 쓰는 것만으로 충분하다고 생각했습니다.
sin autem quippiam aut a te essem admonitus aut a tuis, effecturum ut intellegeres nihil neque te scripsisse neque quemquam tuorum frustra ad me detulisse.
즉, 내가 스스로 당신의 뜻이나 이익, 혹은 위대함에 관계된다고 이해하는 바가 있다면 스스로의 자발적인 의사로 그것을 행할 것이라는 점, 하지만 만약 당신이나 당신의 가신들로부터 어떤 권고를 받는다면, 당신이 쓴 글이나 당신의 가신 중 누군가가 나에게 가져온 제안이 결코 헛되지 않았음을 당신이 이해하도록 내가 주선하겠다는 점입니다.
quam ob rem velim ita et ipse ad me scribas de omnibus minimis, maximis, mediocribus rebus ut ad hominem amicissimum et tuis praecipias ut opera, consilio, auctoritate, gratia mea sic utantur in omnibus publicis, privatis, forensibus, domesticis tuis, amicorum, hospitum, clientium tuorum negotiis, ut, quod eius fieri possit, praesentiae tuae desiderium meo labore minuatur.
그러므로 당신 스스로도 모든 극소, 극대, 중등도의 일에 대해 가장 친한 친구에게 하듯 나에게 편지를 써 주기를 바라며, 당신의 가신들에게는 당신과 친구들, 손님들, 피보호자들의 모든 공적, 사적, 법정, 가사의 용무에 있어서 나의 노력, 조언, 권위, 호의를 다음과 같이 활용하도록 지시해 주기를 바랍니다. 즉, 가능한 한 당신의 부재에 대한 아쉬움이 나의 노고를 통해 경감될 수 있을 정도로 말입니다.

어휘·문법 주석

  1. 5.8.1quantum †ad meum studium — 전승 텍스트에 혼란(크룩스)이 보이는 구절. 'ad meum studium'을 '나의 열의에 관해서'로 보지만, 'exstiterit'(접속법 완료, 비인칭 혹은 quantum에 일치)과의 관계에서 구문적 정합성이 떨어지기 때문에 여러 교정본에서는 'quantum studium'(주격) 등으로의 수정이 제안된다. 여기서는 전승된 자구대로 '나의 열의가 얼마나 크게 나타났는지'라는 간접의문문 절로 해석했다.
  2. 5.8.2tui Crassi — 고유명사의 복수형 'Crassi'에 소유형용사 'tui'가 붙어, 크라수스의 두 아들(마르쿠스와 푸블리우스)을 친근하게 한데 묶어 가리킨다. 이 복수형은 특정 가문의 구성원이나 자제들을 가리키는 라틴어 관용법이다.
  3. 5.8.3si quae inciderunt non tam re quam suspicione violata — 'si quae'는 중성 복수 주격 'si qua'(어떠한 일들이 일어났다면)의 이형이다. 주격보어로서의 형용사(분사) 'violata'는 암묵적으로 'offendicula'(오해, 불화) 등과 같은 명사를 보충하여 수식한다. 'non tam re quam suspicione'(사실에서라기보다 의혹으로 인해)는 수동의 의미를 지닌 'violata'를 수식하는 부사적(수단·원인) 표현이다.
  4. 5.8.5quod eius fieri possit — 제한적 관계절을 형성하는 라틴어 관용 표현. 'eius'는 지시대명사 id의 중성 단수 속격으로, 앞선 상황 전체를 가리키는 부분 속격('그것 중에서')이다. 전체적으로 '(그것 중) 가능한 한에 있어서'라는 의미를 나타낸다.

이 구절 인용하기

마르쿠스 툴리우스 키케로, 친지들에게 보낸 편지 §5.8.1-5.8.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:5.8.1-5.8.5

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.