Humanitext Reader

마르쿠스 툴리우스 키케로 · 친지들에게 보낸 편지 §4.7.1-4.7.6

마르켈루스에게 로마로 귀환할 것을 권함

413개 구절 중 64번째 · 라틴어

요약

키케로는 마르쿠스 마르켈루스의 지난 내전에서의 현명한 결정을 찬사하면서도, 카이사르의 권력이 온 세상에 미치고 있는 현 상황에서는 망명지에 머물기보다 로마로 돌아와 평온하게 지낼 것을 권한다.

§4.7.1etsi eo te adhuc consilio usum intellego, ut id reprehendere non audeam,. non quin ab eo ipse dissentiam, sed quod ea te sapientia esse iudicem, ut meum consilium non anteponam tuo, tamen et amicitiae nostrae vetustas et tua summa erga me benevolentia, quae mihi iam a pueritia tua cognita est, me hortata est ut ea scriberem ad te, quae et saluti tuae conducere arbitrarer et non aliena esse ducerem a dignitate. §4.7.2ego eum te esse, qui horum malorum initia multo ante videris, consulatum magnificentissime atque optime gesseris, praeclare memini;
비록 당신이 지금까지 그러한 결정을 취해 오신 것을 내가 이해하고 있고, 그것을 비난할 엄두를 내지 못하지만 — 이는 내가 그 결정에 동의하지 않아서가 아니라, 내 결정을 당신의 결정보다 앞세우지 않을 만큼 당신을 지혜로운 분으로 판단하기 때문입니다 — 그럼에도 우리 우정의 오랜 역사와, 당신이 소년 시절부터 이미 나에게 보여준 나에 대한 지극한 호의가, 당신의 안전에 도움이 된다고 내가 생각하고 존엄성에 어긋나지 않는다고 여기는 바를 당신에게 쓰도록 나를 권면하였습니다. 나는 당신이 이 재앙들의 시작을 훨씬 전부터 내다보셨고, 집정관직을 가장 훌륭하고 훌륭하게 수행하셨던 분임을 똑똑히 기억하고 있습니다.
sed idem etiam illa vidi, neque te consilium civilis belli ita gerendi nec copias Cn.
그러나 동시에 나는 다음의 일들도 보았습니다.
Pompei nec genus exercitus probare semperque summe diffidere;
당신이 내전을 그러한 방식으로 치르는 계획도, 그나이우스 폼페이우스의 군대도, 군대의 성격도 찬성하지 않았고 항상 극도로 불신하셨다는 점입니다.
qua in sententia me quoque fuisse memoria tenere te arbitror.
그리고 저 역시 같은 생각에 있었다는 것을 당신도 기억하고 계시리라 믿습니다.
itaque neque tu multum interfuisti rebus gerendis et ego id semper egi, ne interessem;
그리하여 당신도 군사 행동에 깊이 관여하지 않으셨고, 저 또한 관여하지 않으려고 언제나 애썼습니다.
non enim iis rebus pugna bamus, quibus valere poteramus, consilio, auctoritate, causa, quae erant in nobis superiora, sed lacertis et viribus, quibus pares non eramus.
왜냐하면 우리는 우리에게 더 우세했던 계획, 위신, 명분과 같이 우리가 강할 수 있었던 것들로 싸운 것이 아니라, 우리가 대등하지 못했던 팔과 무력으로 싸우기 때문입니다.
victi sumus igitur aut, si vinci dignitas non potest, fracti certe et abiecti.
따라서 우리는 패배했거나, 만일 존엄성이 패배할 수 없는 것이라면, 적어도 꺾이고 굴복당했습니다.
in quo tuum consilium nemo potest non maxime laudare, quod cum spe vincendi simul abiecisti certandi etiam cupiditatem ostendistique sapientem et bonum civem initia belli civilis invitum suscipere, extrema libenter non persequi.
이 점에 있어서 당신의 결정을 가장 크게 찬사하지 않을 사람은 아무도 없습니다.
§4.7.3qui non idem consilium quod tu secuti sunt, eos video in duo genera esse distractos;
당신은 승리의 희망과 함께 싸우고자 하는 열망마저 동시에 버렸고, 현명하고 훌륭한 시민은 내전의 시작을 마지못해 받아들이되 그 극단까지는 기꺼이 쫓아가지 않는다는 것을 보여주셨기 때문입니다. 당신과 같은 결정을 따르지 않은 자들은 내가 보기에 두 부류로 나뉘어 있습니다.
aut enim renovare bellum conati sunt, ii qui se in Africam contulerunt, aut quem ad modum nos victori sese crediderunt.
아프리카로 건너간 자들처럼 전쟁을 재개하려고 시도했거나, 혹은 우리처럼 승리자에게 자신을 의탁했기 때문입니다.
medium quoddam tuum consilium fuit qui hoc fortasse humilis animi duceres, illud pertinacis.
당신의 결정은 일종의 중간적인 길이었으니, 전자는 완고한 마음의 소치로, 후자는 어쩌면 비굴한 마음의 소치로 여기셨기 때문일 것입니다.
fateor a plerisque vel dicam ab omnibus sapiens tuum consilium, a multis etiam magni ac fortis animi iudicatum;
나는 대다수 혹은 모든 사람에 의해 당신의 결정이 현명하다고, 그리고 많은 이들에 의해서는 위대하고 강인한 마음의 결정이라고 판단되었음을 인정합니다.
sed habet ista ratio, ut mihi quidem videtur, quendam modum, praesertim cum nihil tibi deesse arbitrer ad tuas fortunas omnis obtinendas praeter voluntatem.
하지만 그러한 생각에도, 적어도 제가 보기에는 어느 정도의 한계가 있습니다. 특히 당신의 모든 자산을 되찾기 위해 당신의 의지 외에는 아무것도 부족한 것이 없다고 내가 생각하는 한 그렇습니다.
sic enim intellexi, nihil aliud esse quod dubitationem adferret ei, penes quem est potestas, nisi quod vereretur ne tu illud beneficium omnino non putares.
실로 권력을 쥔 그 인물에게 망설임을 주는 것은, 당신이 그 은혜를 전혀 은혜로 여기지 않을까 봐 그가 두려워하는 것 외에는 아무것도 없다고 내가 이해했기 때문입니다.
de quo quid sentiam nihil attinet dicere, cum appareat, ipse quid fecerim. §4.7.4sed tamen, si iam ita constituisses, ut abesse perpetuo malles quam ea, quae nolles, videre, tamen id cogitare deberes, ubicumque esses, te fore in eius ipsius, quem fugeres, potestate.
이에 대해 제가 어떻게 생각하는지는 저 자신이 어떻게 행동했는지가 분명히 보여주므로 굳이 말할 필요가 없습니다. 하지만 그럼에도 불구하고, 당신이 원하지 않는 것들을 보느니 차라리 영원히 멀리 떠나 있기를 원한다고 이미 결심하셨다 하더라도, 당신은 자신이 어디에 있든 피하고자 하는 바로 그 인물의 지배 하에 있게 될 것이라는 점을 생각해야만 합니다.
qui si facile passurus esset te carentem patria et fortunis tuis quiete et libere vivere, cogitandum tibi tamen esset Romaene et domi tuae, cuicuimodi res esset, an Mitylenis aut Rhodi malles vivere.
그리고 만일 그가 조국과 재산을 잃은 당신이 평온하고 자유롭게 살아가도록 쉽게 허락해 준다 하더라도, 당신은 상황이 어떠하든 로마의 당신 집에서 살기를 원하는지, 아니면 미틸레네나 로도스에서 살기를 원하는지를 생각해야만 합니다.
sed cum ita late pateat eius potestas, quem veremur, ut terrarum orbem complexa sit, nonne mavis sine periculo tuae domi esse quam cum periculo alienae? equidem, etiam si oppetenda mors esset, domi atque in patria mallem quam in externis atque alienis locis.
그러나 우리가 두려워하는 그 인물의 권력이 매우 넓게 퍼져 있어서 온 세상을 감싸 안고 있는데, 당신은 다른 이의 땅에서 위험을 무릅쓰기보다 당신의 집에서 위험 없이 지내는 편이 더 낫지 않겠습니까? 저로서는 설령 죽음을 맞이해야 한다 할지라도, 타향이나 낯선 곳에서보다는 집에서, 그리고 조국에서 그러기를 바랄 것입니다.
hoc idem omnes, qui te diligunt, sentiunt; quorum est magna pro tuis maximis clarissimisque virtutibus multitudo. §4.7.5habemus etiam rationem rei familiaris tuae, quam dissipari nolumus.
당신을 아끼는 모든 이들이 이와 똑같이 느끼고 있으며, 당신의 지극히 크고 빛나는 미덕에 걸맞게 그러한 이들의 무리는 거대합니다. 우리는 또한 당신의 가산에 대해서도 염려하고 있으며, 그것이 흩어지는 것을 원치 않습니다.
nam, etsi nullam potest accipere iniuriam, quae futura perpetua sit, propterea quod neque is, qui tenet rem publicam, patietur neque ipsa res publica, tamen impetum praedonum in tuas fortunas fieri nolo;
비록 공화국을 쥐고 있는 인물도 공화국 자체도 이를 허락하지 않을 것이기에 그것이 영구적인 피해를 입을 수는 없다 하더라도, 나는 당신의 가산에 약탈자들의 습격이 가해지는 것을 원치 않습니다.
ii autem qui essent, auderem scribere, nisi te intellegere confiderem. §4.7.6hic te unius sollicitudines, unius etiam multae et assiduae lacrimae, C. Marcelli, fratris optimi, deprecantur.
그 약탈자들이 누구인지에 대해서는, 당신이 이미 알고 계시리라 확신하지 않았다면 내 감히 써서 보냈을 것입니다. 여기서는 단 한 사람의 걱정, 그리고 단 한 사람의 수많고 끊임없는 눈물, 곧 가장 훌륭한 형제인 가이우스 마르켈루스가 당신을 위해 탄원하고 있습니다.
nos cura et dolore proximi sumus, precibus tardiores, quod ius adeundi, cum ipsi deprecatione eguerimus, non habemus;
우리도 염려와 슬픔에서는 가장 가깝지만, 청원하는 데 있어서는 더 더딥니다. 우리 자신이 탄원을 필요로 하는 처지여서 나아갈 권리가 없기 때문입니다.
gratia tantum possumus quantum victi;
우리의 영향력은 패배자로서 가질 수 있는 만큼에 불과합니다.
sed tamen consilio, studio Marcello non desumus.
그러나 우리는 지혜와 정성으로 마르켈루스 곁을 지키고 있습니다.
A tuis reliquis non adhibemur; ad omnia parati sumus.
당신의 남은 가족들로부터는 우리가 청함을 받지 못하고 있으나, 우리는 모든 것에 대비하고 있습니다.

어휘·문법 주석

  1. §4.7.1non quin ab eo ipse dissentiam, sed quod — '~ 때문이 아니라, ~ 때문이다'라는 이유를 대비시키는 구문이다. 부정하는 이유를 이끄는 non quin(접속법 dissentiam 동반)과 긍정하는 이유를 이끄는 sed quod(필자의 주관적 판단을 나타내어 접속법 iudicem 동반)이 대조를 이룬다.
  2. §4.7.3qui hoc fortasse humilis animi duceres, illud pertinacis — 접속법(duceres)을 동반한 관계대명사 qui절은 주어의 성질이나 이유를 나타낸다. hoc(후자: 승리자에게 굴복함)과 illud(전자: 전쟁을 재개함)이 대비되며, humilis animi와 pertinacis는 동사 ducere(~라고 여기다)의 술어로 기능하는 성질의 속격이다.
  3. §4.7.4Romaene et domi tuae, cuicuimodi res esset, an Mitylenis aut Rhodi — 장소를 나타내는 명사와 지명의 격 변화 대비를 보여준다. Romae(제1변화 단수)와 domi(제2변화 단수)는 처격이고, Mitylenis는 복수 지명이므로 탈격/처격 복수이며, Rhodi는 처격 단수(제2변화 단수)이다. cuicuimodi는 관계형용사 cuiuscuiusmodi의 고어체 속격 형태로 '사태가 어떠하든 간에'라는 뜻을 나타낸다.

이 구절 인용하기

마르쿠스 툴리우스 키케로, 친지들에게 보낸 편지 §4.7.1-4.7.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:4.7.1-4.7.6

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.