§4.2.1A. d. iii K. Maias cum essem in Cumano, accepi tuas litteras;
4월 29일, 내가 쿠마눔 별장에 있을 때 당신의 편지를 받았습니다.
quibus lectis cognovi non satis prudenter fecisse Philotimum, qui, cum abs te mandata haberet, ut scribis de omnibus rebus, ipse ad me non venisset, litteras tuas misisset, quas intellexi breviores fuisse, quod eum perlaturum putasses.
그것을 읽고 필로티무스가 그리 사려 깊게 행동하지 못했음을 알게 되었습니다. 왜냐하면 그는 당신이 쓴 것처럼 모든 일에 대한 전갈을 당신으로부터 받았으면서도, 스스로 나에게 오지 않고 당신의 편지만 보냈기 때문인데, 그 편지는 그가 직접 구두로 전할 것이라 당신이 생각했기 때문에 비교적 짧았던 것으로 이해했습니다.
sed tamen, postquam tuas litteras legi, Postumia tua me convenit et Servius noster.
그럼에도 불구하고, 당신의 편지를 읽은 후에 당신의 포스투미아와 우리 세르비우스가 나를 찾아왔습니다.
his placuit ut tu in Cumanum venires, quod etiam mecum ut ad te scriberem egerunt
그들은 당신이 쿠마눔으로 오는 것이 좋겠다고 생각하여, 나에게도 당신에게 그렇게 편지를 쓰라고 권했습니다.
§4.2.2quod meum consilium exquiris, id est tale, ut capere facilius ipse possim quam alteri dare.
당신이 나의 의견을 구하는 것에 대해 말하자면, 그것은 다른 사람에게 주는 것보다 나 스스로 결정을 내리기가 더 쉬운 성질의 것입니다.
quid enim est quod audeam suadere tibi, homini summa auctoritate summaque prudentia? si quid rectissimum sit quaerimus, perspicuum est, si quid maxime expediat, obscurum;
최고 권위와 최고의 지혜를 가진 사람인 당신에게 내가 감히 무엇을 권할 수 있겠습니까? 만일 무엇이 가장 올바른 길인지 묻는다면 그것은 명백하고, 무엇이 가장 이로운지 묻는다면 그것은 불분명합니다.
sin ii sumus, qui profecto esse debemus, ut nihil arbitremur expedire nisi quod rectum honestumque sit, non potest esse dubium, quid faciendum nobis sit.
하지만 만일 우리가 당연히 그래야 마땅한 사람들로서, 올바르고 고결한 것 외에는 아무것도 이롭다고 생각하지 않는다면, 우리가 무엇을 해야 할지에 대해서는 의심의 여지가 있을 수 없습니다.
§4.2.3quod existimas meam causam coniunctam esse cum tua, certe similis in utroque nostrum, cum optime sentiremus, error fuit.
나의 처지가 당신의 처지와 연결되어 있다고 당신이 생각하시는 것에 대해 말하자면, 우리가 가장 훌륭한 뜻을 품고 있었음에도 불구하고, 우리 양자 모두에게 확실히 비슷한 잘못이 있었습니다.
nam omnia utriusque consilia ad concordiam spectaverunt;
우리 양자 모두의 모든 계획이 화합을 지향했기 때문입니다.
qua quom ipsi Caesari nihil esset utilius, gratiam quoque nos mire ab eo defendenda pace arbitrabamur.
그리고 이 화합은 카이사르 자신에게도 이보다 더 유익한 것이 없었을 것이기에, 우리는 평화를 옹호함으로써 그로부터 큰 호의를 얻을 수 있으리라 생각했습니다.
quantum nos fefellerit et quem in locum res deducta sit, vides.
그것이 우리를 얼마나 기만했는지, 그리고 사태가 어떤 지경에 이르렀는지 당신은 보고 있습니다.
neque solum ea perspicis, quae geruntur quaeque iam gesta sunt, sed etiam qui cursus rerum, qui exitus futurus sit.
그리고 당신은 지금 일어나고 있는 일과 이미 일어난 일들을 통찰하고 있을 뿐만 아니라, 사태의 흐름이 어떠하며 그 결말이 어떠할 것인지도 예견하고 있습니다.
ergo aut probare oportet ea, quae fiunt, aut interesse, etiam si non probes;
그러므로 일어나는 일들을 찬성하든가, 혹은 찬성하지 않더라도 그 자리에 참여해야 합니다.
quorum altera mihi turpis, altera etiam periculosa ratio videtur.
이것들 중 전자는 나에게 비열해 보이고, 후자는 위험해 보이기까지 합니다.
§4.2.4restat, ut discedendum putem;
이제 남은 것은 우리가 떠나야 한다고 내가 생각하는 것입니다.
in quo reliqua videtur esse deliberatio, quod consilium in discessu, quae loca sequamur.
그 일에서 떠날 때 어떤 계획을 세워야 할지, 어떤 장소를 향해야 할지 결정하는 일만 남은 것으로 보입니다.
omnino cum miserior res numquam accidit tum ne deliberatio quidem difficilior;
대체로 이보다 더 비참한 일이 일어난 적이 없는 것처럼, 이보다 더 어려운 결정도 없습니다.
nihil enim constitui potest, quod non incurrat in magnam aliquam difficultatem.
어떠한 중대한 어려움에도 직면하지 않을 결정이란 결코 내려질 수 없기 때문입니다.
tu, si videbitur, ita censeo facias, ut, si habes iam statutum, quid tibi agendum putes, in quo non sit coniunctum consilium tuum cum meo, supersedeas hoc labore itineris.
당신이 좋다고 생각하신다면, 나는 당신이 다음과 같이 하기를 권합니다. 만일 당신이 해야 할 일을 이미 결정했고 그 속에서 당신의 계획이 나와 연결되어 있지 않다면, 이 여정의 수고를 덜어 두십시오.
sin autem est quod mecum communicare velis, ego te exspectabo;
하지만 반대로 나와 상의하고 싶은 일이 있다면 나는 당신을 기다리겠습니다.
tu, quod tuo commodo fiat, quam primum velim venias, sicut intellexi et Servio et Postumiae placere.
당신의 편의가 허락하는 한 가능한 한 빨리 오시기를 바라며, 이는 내가 이해한 바대로 세르비우스와 포스투미아도 원하는 일입니다.
vale.
작별을 고합니다.