§4.12.1etsi scio non iucundissimum me nuntium vobis allaturum, tamen, quoniam casus et natura in nobis dominatur, visum est faciendum, quoquo modo res se haberet, vos certiores facere.
내가 여러분에게 결코 유쾌하지 않은 소식을 전하게 될 것임을 알고 있지만, 그럼에도 불구하고 우연과 자연이 우리를 지배하고 있으니, 사태가 어떠하든 간에 여러분에게 알리는 것이 마땅하다고 생각했습니다.
A. d. x K. Iun. cum ab Epidauro Piraeum navi advectus essem, ibi M. Marcellum, conlegam nostrum, conveni eumque diem ibi consumpsi, ut cum eo essem.
5월 23일에 내가 에피다우로스에서 배를 타고 피레우스에 도착했을 때, 그곳에서 우리의 동료인 마르쿠스 마르켈루스를 만나 그와 함께하기 위해 그날의 남은 시간을 그곳에서 보냈습니다.
postero die cum ab eo digressus essem eo consilio, ut ab Athenis in Boeotiam irem reliquamque iuris dictionem ab solverem, ille, ut aiebat, supra Maleas in Italiam versus navigaturus erat.
다음 날, 아테네에서 보이오티아로 가 남은 사법 관할 업무를 마무리하려는 생각으로 그와 헤어졌을 때, 그는 본인의 말에 따르면 마레아 곶을 돌아 이탈리아를 향해 항해할 예정이었습니다.
§4.12.2post diem tertium eius diei cum ab Athenis proficisci in animo haberem, circiter hora decima noctis P. Postumius, familiaris eius, ad me venit et mihi nuntiavit M. Marcellum, conlegam nostrum, post cenae tempus a P. Magio Cilone, familiare eius, pugione percussum esse et duo vulnera accepisse, unum in stomacho, alterum in capite secundum aurem sperare tamen eum vivere posse;
그날로부터 사흘째 되던 날, 내가 아테네에서 출발하려던 참에 밤 제10시경 그의 벗인 푸블리우스 포스투미우스가 나에게 와서, 우리의 동료인 마르쿠스 마르켈루스가 저녁 식사 시간 이후에 그의 벗인 푸블리우스 마기우스 킬로에게 단검으로 찔려 두 군데에 상처를 입었다고 전했습니다.
Magium se ipsum interfecisse postea; se a Marcello ad me missum esse, qui haec nuntiaret et rogaret, uti medicos ei mitterem.
하나는 위에, 다른 하나는 귀 뒤쪽 머리에 입었으나, 그래도 그가 살아날 수 있기를 희망하며, 마기우스는 그 뒤에 스스로 목숨을 끊었고, 포스투미우스 자신은 마르켈루스로부터 이 일을 전하고 의사들을 그에게 보내달라고 청하기 위해 나에게 파견되었다는 것이었습니다.
itaque medicos coegi et e vestigio eo sum profectus prima luce.
그리하여 나는 의사들을 모아 동틀 무렵에 즉시 그곳으로 출발했습니다.
cum non longe a Piraeo abessem, puer Acidim obviam mihi venit cum codicillis, in quibus erat scriptum paulo ante lucem Marcellum diem suum obisse.
내가 피레우스에서 그리 멀지 않은 곳에 이르렀을 때, 아키디스라는 소년이 서판을 가지고 나를 맞으러 왔는데, 거기에는 동트기 조금 전에 마르켈루스가 숨을 거두었다고 적혀 있었습니다.
§4.12.3ita vir clarissimus ab homine deterrimo acerbissima morte est adfectus, et, cui inimici propter dignitatem pepercerant, inventus est amicus, qui ei mortem offerret.
이처럼 지극히 명망 높은 분이 가장 비열한 자에 의해 참혹한 죽임을 당했으니, 그의 위엄 덕분에 원수들조차 해치지 않고 아껴두었던 그였는데, 그에게 죽음을 가져다준 친구가 발견된 셈이었습니다.
ego tamen ad tabernaculum eius perrexi.
그럼에도 불구하고 나는 그의 천막으로 향했습니다.
inveni duos libertos et pauculos servos;
나는 두 명의 해방노예와 아주 적은 수의 노예들만을 발견했습니다.
reliquos aiebant profugisse metu perterritos, quod dominus eorum ante tabernaculum interfectus esset.
다른 이들은 주인이 천막 앞에서 살해당했기 때문에 두려움에 휩싸여 도망쳤다고 그들은 말했습니다.
coactus sum in eadem illa lectica, qua ipse delatus eram, meisque lecticariis in urbem eum referre ibique pro ea copia, quae Athenis erat, funus ei satis amplum faciendum curavi.
나는 나 자신이 타고 왔던 바로 그 가마에 내 가마꾼들을 시켜 그를 싣고 성안으로 데려올 수밖에 없었습니다. 그리고 그곳에서 아테네에서 가능한 형편에 맞추어 그를 위해 충분히 성대한 장례가 치러지도록 주선했습니다.
ab Atheniensibus, locum sepulturae intra urbem ut darent, impetrare non potui, quod religione se impediri dicerent, neque tamen id antea cuiquam concesserant.
아테네인들로부터 성안에 매장지를 제공하겠다는 허락은 얻어내지 못했는데, 그들은 종교적인 금기에 가로막혀 있다고 말했으며, 사실 전에도 그 누구에게도 그것을 허락한 적이 없었습니다.
quod proximum fuit, uti in quo vellemus gymnasio eum sepeliremus, nobis permiserunt.
그 대신 차선책으로, 우리가 원하는 어느 체육관에든 그를 묻을 수 있도록 허락해 주었습니다.
nos in nobilissimo orbi terrarum gymnasio Academiae locum delegimus ibique eum combussimus posteaque curavimus, ut eidem Athenienses in eodem loco monumentum ei marmoreum faciendum locarent.
우리는 세상에서 가장 유명한 체육관인 아카데메이아에 자리를 정하고 그곳에서 그를 화장했으며, 그 뒤 아테네인들이 바로 그 자리에 그를 위한 대리석 기념비를 제작하여 세우도록 주선했습니다.
ita, quae nostra officia fuerunt pro collegio et pro propinquitate, et vivo et mortuo omnia ei praestitimus.
이와 같이 동료로서, 또한 친척으로서 우리의 의무였던 모든 일을, 그가 살아 있을 때나 죽었을 때나 우리는 그에게 다해 바쳤습니다.
vale.
안녕히 계십시오.
D. pr. K. Iun. Athenis.
5월 31일, 아테네에서 발송함.