Humanitext Reader

마르쿠스 툴리우스 키케로 · 친지들에게 보낸 편지 §3.8.4-3.8.6

포고령의 정당성 해명과 아피우스의 비난에 대한 반박

413개 구절 중 48번째 · 라틴어

요약

키케로는 자신의 포고령이 아피우스에 대한 적대감이 아니라 이전의 관례, 세리들의 요청 및 도시들의 구제 필요성에 따른 것임을 해명하며, 아피우스 측의 불합리한 비난과 비협조적인 태도를 강력히 비판한다.

§3.8.4Romae composui edictum;
나는 로마에서 포고령을 작성했습니다.
nihil addidi, nisi quod publicani me rogarunt, cum Samum ad me venissent, ut de tuo edicto totidem verbis transferrem in meum.
세리들이 사모스에서 나를 찾아와 당신의 포고령에서 그대로 내 포고령으로 옮겨 달라고 요청한 부분 외에는 아무것도 추가하지 않았습니다.
diligentissime scriptum caput est, quod pertinet ad minuendos sumptus civitatum.
도시들의 비용을 줄이는 것에 관한 장은 매우 세심하게 작성되었습니다.
quo in capite sunt quaedam nova salutaria civitatibus, quibus ego magno opere delector;
그 장에는 도시들에게 유익한 몇 가지 새로운 조항들이 있으며, 나는 이를 크게 기뻐하고 있습니다.
hoc vero, ex quo suspicio nata est me exquisisse aliquid in quo te offenderem, tralaticium est.
하지만 내가 당신을 불쾌하게 할 만한 무언가를 일부러 찾아냈다는 의혹을 불러일으킨 바로 그 대목은 이전부터 전해 내려온 것입니다.
neque enim eram tam desipiens, ut privatae rei causa legari putarem, qui et tibi non privato et pro re non privata sua, sed publica, non in privato, sed in publico orbis terrae consilio, id est in senatu, ut gratias agerent, mittebantur;
나로서는 그들이 사적인 일을 위해 사절로 파견되고 있다고 생각할 만큼 어리석지 않았기 때문입니다. 그들은 개인이 아닌 당신에게, 그들 자신의 사적인 일이 아니라 공적인 일을 위해, 사적인 자리가 아니라 세계의 공적인 의회, 즉 원로원에서 감사를 표하기 위해 파견되던 자들이었습니다.
neque, cum edixi ne quis iniussu meo proficisceretur, exclusi eos, qui me in castra et qui trans Taurum persequi non possent.
또한 내 명령 없이 아무도 출발해서는 안 된다고 포고했을 때, 진영에 있는 나를 따라오거나 타우루스 산맥을 넘어 추적할 수 없는 이들을 제외한 것도 아닙니다.
nam id est maxime in tuis litteris inridendum.
그것이 당신의 편지에서 가장 조소받을 만한 부분이기 때문입니다.
quid enim erat, quod me persequerentur in castra Taurumve transirent, cum ego Laudicea usque ad Iconium iter ita fecerim, ut me omnium illarum dioecesium, quae eis Taurum sunt, omniumque carum civitatum magistratus legationesque convenirent?
내가 라오디케아에서 이코니움까지 여정을 진행하면서, 타우루스 산맥 이쪽에 있는 모든 관할 구역과 그 모든 도시의 정무관 및 사절단이 나와 접견할 수 있도록 길을 잡았는데, 그들이 진영까지 나를 쫓아오거나 타우루스 산맥을 넘어야 할 무슨 이유가 있었겠습니까?
§3.8.5nisi forte postea coeperunt legare quam ego Taurum transgressus sum;
혹시 내가 타우루스 산맥을 넘은 후에야 그들이 사절을 파견하기 시작했다는 것입니까?
quod certe non ita est.
이는 확실히 사실이 아닙니다.
Cum enim Laudiceae, cum Apameae, cum Synnadis, cum Philomeli, cum Iconi essem, quibus in oppidis omnibus commoratus sum, omnes iam istius generis legationes crant constitutae.
내가 라오디케아, 아파메아, 신나다, 필로멜리움, 이코니움에 있었을 때(나는 이 모든 마을에 체류했습니다), 그러한 종류의 사절단은 이미 모두 조직되어 있었기 때문입니다.
atque hoc tamen te scire volo, me de isto sumptu legationum aut minuendo aut remittendo decrevisse nil nisi quod principes civitatum a me postulassent, ne in venditionem tributorum et illam acerbissimam exactionem, quam tu non ignoras, capitum atque ostiorum inducerentur sumptus minime necessarii.
하지만 나는 당신이 이 점을 알기를 바랍니다. 즉, 내가 그 사절단의 비용을 줄이거나 면제하는 것에 대해 결정한 것은 도시의 유력자들이 나에게 간청한 것 외에는 아무것도 없다는 사실입니다. 이는 당신도 잘 아는 인두세와 가호세의 저 가장 가혹한 징수 및 세금 경매에 결코 필요하지 않은 비용이 부과되지 않도록 하기 위함이었습니다.
ego autem, cum hoc suscepissem non solum iustitia, sed etiam misericordia adductus, ut levarem miseriis perditas civitates et perditas maxime per magistratus suos, non potui in illo sumptu non necessario neglegens esse.
그리고 나는 단지 정의뿐만 아니라 연민에 이끌려, 비참함 속에 파멸해 가는 도시들(특히 그들 자신의 정무관들에 의해 가장 파멸해 가는 도시들)을 건져내기 위해 이 일을 떠맡았으니, 그 불필요한 비용에 대해 태만할 수는 없었습니다.
tu, si istius modi sermones ad te delati de me sunt, non debuisti credere;
만일 나에 관한 그러한 부류의 말들이 당신에게 전해졌다면, 당신은 믿지 말았어야 했습니다.
si autem hoc genere delectaris, ut, quae tibi in mentem veniant, aliis attribuas, genus sermonis inducis in amicitiam minime liberale.
하지만 만일 당신이 자신의 마음에 떠오른 것을 남의 탓으로 돌리는 이런 종류의 방식을 즐긴다면, 당신은 우정에 있어 전혀 자유인답지 못한 대화 방식을 끌어들이는 셈입니다.
ego, si in provincia de tua fama detrahere umquam cogitassem, non tuum libertum Brundisi neque ad praefectum fabrum Corcyrae, quem in locum me venire velles, rettulissem.
내가 만일 속주에서 당신의 명성을 떨어뜨릴 생각을 한 번이라도 했다면, 브룬디시움에서 당신의 해방노예에게나 코르키라에서 당신의 공병대장에게, 당신이 내가 와 주기를 바라는 장소에 대해 전하지 않았을 것입니다.
qua re potes doctissimis hominibus auctoribus, quorum sunt de amicitia gerenda praeclarissime scripti libri, genus hoc totum orationis tollere: 'disputabant, ego contra disserebam;
그러므로 우정을 가꾸는 일에 관해 지극히 훌륭한 책들을 쓴 가장 학식 있는 이들을 거울삼아, 당신은 다음과 같은 화법 일체를 없애버릴 수 있습니다. "그들은 따졌고, 나는 그에 맞서 논박했다.
dicebant, ego negabam. ' §3.8.6an mihi de te nihil esse dictum umquam putas? ne hoc quidem, quod, cum me Laudiceam venire voluisses, Taurum ipse transisti? quod isdem diebus meus conventus crat Apameae, Synnade, Philomeli, tuus Tarsi? non dicam plura, ne, in quo te obiurgem, id ipsum videar imitari;
그들은 말했고, 나는 부정했다." 아니면 나에게는 당신에 대해 아무 말도 전해지지 않았다고 생각하십니까? 당신이 나더러 라오디케아로 오기를 바랐으면서도, 정작 자신은 타우루스 산맥을 넘어가 버렸다는 사실조차도 말입니까? 바로 그 같은 날들에 나의 사법 구역 회의는 아파메아, 신나다, 필로멜리움에 있었고, 당신의 회의는 타르수스에 있었다는 사실도 말입니까? 더 이상은 말하지 않겠습니다. 내가 당신을 질책하는 바로 그 행동을 내가 모방하는 것처럼 보이지 않기 위해서입니다.
illud dicam ut sentio: si ista, quae alios loqui dicis, ipse sentis, tua summa culpa est;
내가 느끼는 바대로 이 점만은 말하겠습니다. 다른 이들이 말하고 있다고 당신이 전하는 그 불평들을 당신 자신이 직접 느끼고 있다면, 그것은 온전히 당신의 잘못입니다.
sin autem alii tecum haec loquuntur, tua tamen, quod audis, culpa non nulla est.
하지만 다른 이들이 당신에게 이런 말들을 하고 있는 것이라 하더라도, 그것을 귀담아듣고 있다는 점에서 당신의 잘못 또한 결코 적지 않습니다.
mea ratio in tota amicitia nostra constans et gravis reperietur.
우리의 우정 전체에서 나의 태도는 일관되고 진중한 것으로 밝혀질 것입니다.
quod si qui me astutiorem fingit, quid potest esse callidius quam, cum te absentem semper defenderem, cum praesertim mihi usu venturum non arbitrarer, ut ego quoque a te absens defendendus essem, nunc committere, ut tu iure optimo me absentem deserere posses?
하지만 누군가 나를 지나치게 교활한 인물로 묘사한다면, 내가 부재중인 당신을 언제나 변호해 주었고, 특히 나 자신 또한 부재중에 당신에게 변호받아야 할 일이 생기리라고는 생각하지도 않았으면서, 이제 와서 당신이 가장 정당한 권리를 가지고 부재중인 나를 저버릴 수 있도록 원인을 제공하는 것보다 더 교묘한 짓이 어디 있겠습니까?

어휘·문법 주석

  1. 3.8.4qui et tibi non privato et pro re non privata sua, sed publica, non in privato, sed in publico orbis terrae consilio, id est in senatu, ut gratias agerent, mittebantur — 관계절 `qui ... mittebantur`는 부정사 `legari`의 의미상 주어로 생략된 대격 약소어 `eos`를 선행사로 삼습니다. 키케로는 사적인 것(privatus)과 공적인 것(publicus)의 대조를 다중으로 겹쳐 쓰면서(`tibi non privato` / `re non privata ... sed publica` / `non in privato, sed in publico ... consilio`) 비난의 불합리함을 강조하고 있습니다。
  2. 3.8.4quid enim erat, quod me persequerentur — `quid erat, quod`가 이끄는 절 안의 동사 `persequerentur` 및 `transirent`는 이유를 묻는 표현에 뒤따르는 특징 묘사의 접속법(또는 부정적 이유를 나타내는 접속법)입니다。
  3. 3.8.5ne in venditionem tributorum et illam acerbissimam exactionem... inducerentur sumptus minime necessarii — 부정의 목적절 `ne ... inducerentur`에서 주어는 `sumptus minime necessarii`(결코 필요하지 않은 비용)이며, 동사 `inducerentur`는 수동태로 "불필요한 비용이 ~에 부과되지 않도록"이라는 의미를 나타냅니다。
  4. 3.8.6quid potest esse callidius quam... nunc committere — `callidius`(더 교활한)는 여기에서 반어법으로 사용되어 실상은 "이보다 더 어리석은(자멸적인) 행위는 없다"라는 역설적인 의미를 가집니다. 비교급 `quam` 뒤에 부정사 `committere`가 연결됩니다。

이 구절 인용하기

마르쿠스 툴리우스 키케로, 친지들에게 보낸 편지 §3.8.4-3.8.6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:3.8.4-3.8.6

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.