§16.21.1Cum vehementer tabellarios exspectarem cotidie, aliquando venerunt post diem quadragesimum et sextum quam a vobis discesserant.
매일같이 서신 배달부들을 간절히 기다리던 중, 마침내 그들이 당신들을 떠난 지 마흔여섯째 날에 도착했습니다.
quorum mihi fuit adventus exoptatissimus;
그들의 도착은 내게 이보다 더 바랄 수 없을 만큼 기쁜 일이었습니다.
nam cum maximam cepissem laetitiam ex humanissimi et carissimi patris epistula, tum vero iucundissimae tuae litterae cumulum mihi gaudi attulerunt.
가장 부드럽고 사랑하는 아버님의 편지에서 극상의 기쁨을 얻었을 뿐만 아니라, 당신의 매우 유쾌한 편지가 내 기쁨에 마침표를 찍어 주었기 때문입니다.
itaque me iam non paenitebat intercapedinem scribendi fecisse sed potius laetabar;
그리하여 나는 이제 편지 쓰기에 공백을 두었던 것을 후회하지 않고 오히려 기뻐하고 있습니다.
fructum enim magnum humanitatis tuae capiebam ex silentio mearum litterarum.
내 편지의 침묵으로부터 당신의 그토록 깊은 호의라는 큰 열매를 수확하고 있었기 때문입니다.
vehementer igitur gaudeo te meam sine dubitatione accepisse excusationem.
따라서 당신이 내 변명을 아무런 의심 없이 받아들여 준 것을 나는 매우 기쁘게 생각합니다.
§16.21.2gratos tibi optatosque esse qui de me rumores adferuntur non dubito, mi dulcissime Tiro, praestaboque et enitar ut in dies magis magisque haec nascens de me duplicetur opinio.
나에 관해 들려오는 소문들이, 나의 가장 사랑하는 티로여, 당신에게 기쁘고 반가운 것들임을 나는 의심치 않으며, 나에 대한 이 갓 피어나는 평판이 날이 갈수록 더욱더 배가되도록 보증하고 힘쓰겠습니다.
qua re, quod polliceris te bucinatorem fore existiluationis meae, firmo id constantique animo facias licet;
그러므로 내 평판의 나팔수가 되겠다는 당신의 약속에 대해, 확고하고 한결같은 마음으로 그렇게 하셔도 좋습니다.
tantum enim mihi dolorem cruciatumque attulerunt errata aetatis meae, ut non solum animus a factis sed aures quoque a commemoratione abhorreant.
왜냐하면 내 젊은 날의 과오들이 내게 너무나도 큰 고통과 괴로움을 안겨주어, 내 마음이 그 행위들로부터 멀어질 뿐만 아니라 내 귀 또한 그것을 입에 올리는 것조차 피할 정도이기 때문입니다.
cuius te sollicitudinis et doloris participem fuisse notum exploratumque est mihi, nec id mirum;
이러한 염려와 고통을 당신도 함께 나누었다는 점은 내게 잘 알려져 있고 확실한 사실이며, 그것은 전혀 놀라운 일이 아닙니다.
nam cum omnia mea causa velles mihi successa tum etiam tua;
당신은 나를 위해서 모든 일이 나에게, 그리고 당신 자신에게도 잘 풀리기를 바랐기 때문입니다.
socium enim te meorum commodorum semper esse volui.
나는 언제나 당신을 내 모든 유익의 동반자로 삼고 싶었기 때문입니다.
§16.21.3quoniam igitur tum ex me doluisti, nunc ut duplicetur a tuum ex me gaudium praestabo.
그러므로 그때 당신이 나 때문에 아파했으니, 이제는 나로 인해 당신의 기쁨이 배가되도록 내가 보증하겠습니다.
Cratippo me scito non ut discipulum sed ut filium esse coniunctissimum;
내가 크라티포스에게 제자로서가 아니라 아들로서 가장 긴밀하게 결합되어 있음을 알아 두십시오.
nam cum audio illum libenter tum etiam propriam eius suavitatem vehementer amplector.
나는 그의 강의를 기쁘게 들을 뿐만 아니라, 그 고유한 인품의 감미로움을 온 마음으로 포용하기 때문입니다.
sum totos dies cum eo noctisque saepe numero partem;
나는 온종일 그와 함께 있으며, 밤 시간의 상당 부분도 종종 함께 보냅니다.
exoro enim ut mecum quam saepissime cenet.
가능한 한 자주 나와 저녁을 먹자고 그를 간청하여 설득하기 때문입니다.
hac introducta consuetudine saepe inscientibus nobis et cenantibus obrepit sublataque severitate philosophiae humanissime nobiscum iocatur.
이 습관이 정착된 이후로, 그는 종종 우리가 알아채지 못하는 사이에, 그리고 식사를 하고 있는 도중에 몰래 들어와 철학의 엄격함을 내려놓고 아주 정답게 우리와 농담을 주고받습니다.
qua re da operam ut hunc talem, tam iucundum, tam excellentem virum videas quam primum.
그러므로 당신도 이와 같이 유쾌하고 훌륭한 인물을 가능한 한 빨리 만나볼 수 있도록 애쓰십시오.
§16.21.4nam quid ego de Bruttio dicam? quem nullo tempore a me patior discedere;
브루티우스에 대해서 내가 더 무슨 말을 하겠습니까? 나는 그가 어떤 순간에도 내 곁을 떠나는 것을 허락하지 않습니다.
cuius cum frugi severaque est vita tum etiam iucundissima convictio non est enim seiunctus iocus a filologi/a| et cotidiana suzhth/sei.
그의 삶은 검소하고 엄격할 뿐만 아니라 그 교제 또한 매우 즐겁습니다. 농담이 학문과 매일의 토론에서 동떨어져 있지 않기 때문입니다.
huic ego locum in proximo conduxi et, ut possum, ex meis angustiis illius sustento tenuitatem.
나는 그를 위해 바로 인근에 방을 얻어 주었고, 내 형편이 닿는 한 내 곤궁함 속에서도 그의 빈곤함을 도우며 지탱해 주고 있습니다.
§16.21.5praeterea declamitare Graece apud Cassium institui, Latine autem apud Bruttium exerceri volo.
그 외에도 카시우스 밑에서 그리스어로 연설 연습을 하기 시작했으며, 라틴어는 브루티우스 밑에서 훈련받기를 원합니다.
utor familiaribus et cotidianis convictoribus, quos secum Mitylenis Cratippus adduxit, hominibus et doctis et illi probatissimis.
나는 크라티포스가 미틸레네에서 함께 데려온, 학식 있고 그에게 매우 깊이 신뢰받는 사람들을 일상의 친밀한 동반자로 두고 지냅니다.
multum etiam mecum est Epicrates, princeps Atheniensium, et Leonides et horum ceteri similes.
아테네의 유력자인 에피크라테스와 레오니데스, 그리고 이들과 유사한 다른 이들도 나와 자주 시간을 보냅니다.
ta\ me\n ou)=n kaq' h(ma=s ta/de.
자, 우리의 상황은 대략 이와 같습니다.
§16.21.6de Gorgia autem quod mihi scribis, erat quidem ille in cotidiana declamatione utilis, sed omnia postposui, dum modo praeceptis patris parerem;
그러나 고르기아스에 대해 당신이 내게 써 보낸 것에 관해서는, 그가 매일의 연설 연습에 유용했던 것은 사실이지만, 아버님의 명령에 복종하기 위해서라면 나는 다른 모든 것을 뒤로 미루었습니다.
diarrh/dhn enim scripserat ut eum dimitterem statim.
아버님께서 그를 즉시 내보내라고 명시적으로 써 보내셨기 때문입니다.
tergiversari nolui, ne mea nimia modo praeceptis patris parerem;
나는 핑계를 대며 미적거리고 싶지 않았으니, 내 과도한 열성이 아버님께 그에 대한 어떤 의구심을 불러일으킬까 염려했기 때문입니다.
diarrh/dhn spoudh\ suspicionem ei aliquam importaret; deinde illud etiam mihi succurrebat, grave esse me de iudicio patris iudicare.
게다가 아버님의 판단에 대해 내가 시비를 가리는 것은 무거운 일이라는 생각도 내 마음에 떠올랐습니다.
§16.21.7tuum tamen studium et consilium gratum acceptumque est mihi.
그럼에도 당신의 정성과 조언은 내게 고맙고 기쁘게 받아들여집니다.
excusationem angustiarum tui temporis accipio;
당신의 시간 부족에 대한 변명을 받아들입니다.
scio enim quam soleas esse occupatus.
당신이 항상 얼마나 바쁜지 잘 알고 있기 때문입니다.
emisse te praedium vehementer gaudeo feliciterque tibi rem istam evenire cupio (hoc loco me tibi gratulari noli mirari;
당신이 토지를 매입했다는 소식에 매우 기뻐하며, 그 일이 당신에게 행복한 결과로 이어지기를 바랍니다 (이 대목에서 내가 당신에게 축하를 건네는 것을 이상하게 여기지 마십시오.
eodem enim fere loco tu quoque emisse te fecisti me certiorem).
대략 같은 무렵에 당신 역시 내게 땅을 샀다고 알려왔기 때문입니다).
habes;
당신은 마침내 손에 넣었습니다.
deponendae tibi sunt urbanitates;
이제 도시의 세련됨은 내려놓아야 합니다.
rusticus Romanus factus es, quo modo ego mihi nunc ante oculos tuum iucundissimum conspectum propono;
당신은 로마의 농부가 되었습니다. 나는 지금 내 눈앞에 당신의 매우 유쾌한 모습을 그려보고 있습니다.
videor enim videre ementem te rusticas res, cum vilico loquentem, in lacinia servantem ex mensa secunda semina.
당신이 농기구를 사고, 농장 관리인과 이야기하며, 옷자락 속에 두 번째 식탁의 씨앗을 보관하고 있는 모습을 보는 듯합니다.
sed quod ad rem pertinet, me tum tibi defuisse aeque ac tu doleo.
그러나 본질적인 것과 관련해서는, 그때 내가 당신 곁에 있어 주지 못한 것을 당신만큼이나 나 역시 가슴 아프게 생각합니다.
sed noli dubitare, mi Tiro, quin te sublevaturus sim, si modo fortuna me, praesertim cum sciam communem nobis emptum esse istum fundum.
하지만 나의 티로여, 만약 운명이 나를 도와준다면 내가 당신을 지원할 것임에 의심을 품지 마십시오. 특히 그 농장이 우리 공동의 소유로 매입된 것임을 알고 있으니 말입니다.
§16.21.8de mandatis quod tibi curae fuit est mihi gratum;
부탁한 일들에 대해 신경을 써 준 것은 고맙습니다.
sed peto a te ut quam celerrime mihi librarius mittatur, maxime quidem Graecus;
다만 바라건대 가능한 한 빨리 내게 사자생을, 특히 그리스어 사자생을 보내 주십시오.
multum enim mihi eripitur operae in exscribendis hypomnematis.
강의록을 필사하는 데 내 노고의 많은 부분이 빼앗기고 있기 때문입니다.
tu velim in primis cures ut valeas, ut una sumfilologei=n possimus.
당신은 무엇보다도 몸조리에 신경을 써서 우리가 함께 학문을 동반할 수 있도록 해 주시기 바랍니다.
Anterum tibi commendo.
안테루스를 당신에게 천거합니다.