§16.12.1quo in discrimine versetur salus mea et honorum omnium atque universae rei p. ex eo scire potes quod domos nostras et patriam ipsam vel diripiendam vel inflammandam reliquimus.
나의 안전과 모든 선량한 이들의 안전, 그리고 국가 전체의 안전이 어떤 위기에 처해 있는지는 우리가 우리의 집들과 조국 자체를 약탈당하거나 불태워지도록 내버려두고 떠났다는 사실로부터 당신은 알 수 있습니다.
in eum locum res deducta est ut, nisi qui deus vel casus aliquis subvenerit, salvi esse nequeamus.
사태는 어떤 신이나 어떤 우연이 도우러 오지 않는 한 우리가 무사할 수 없는 지경에 이르고 말았습니다.
§16.12.2equidem ut veni ad urbem, non destiti omnia et sentire et dicere et facere quae ad concordiam pertinerent;
나로 말하자면, 로마에 도착한 이래 화합에 관한 모든 일을 생각하고 말하고 행동하기를 멈추지 않았습니다.
sed mirus invaserat furor non solum improbis sed etiam iis qui boni habentur, ut pugnare cuperent me clamante nihil esse bello civili misenus.
그러나 사악한 자들뿐만 아니라 선량하다고 여겨지는 자들에게까지 기이한 광기가 엄습하여, 내가 내란보다 더 비참한 것은 아무것도 없다고 외쳤음에도 그들은 싸우기를 원했습니다.
itaque cum Caesar amentia quadam raperetur et oblitus nominis atque honorum suorum Ariminum, Pisaurum, Anconam, Arretium occupavisset, urbem reliquimus, quam sapienter aut quam fortiter nihil attinet a disputari.
그리하여 카이사르가 일종의 광기에 사로잡혀 자신의 이름과 명예를 잊은 채 아리미눔, 피사우룸, 안코나, 아레티움을 점령했을 때 우리는 로마를 떠났습니다. 그것이 얼마나 현명했는지 혹은 얼마나 용감했는지는 논할 필요가 없습니다.
§16.12.3quo quidem in casu simus vides.
우리가 참으로 어떤 상황에 처해 있는지 당신은 보고 있습니다.
feruntur omnino condiciones ab illo, ut Pompeius eat in Hispaniam, dilectus qui sunt habiti et praesidia nostra dimittantur;
대체로 그로부터 다음과 같은 조건들이 제시되고 있습니다. 폼페이우스는 히스파니아로 갈 것, 이미 실시된 징집병들과 우리의 수비대들은 해산될 것.
se ulteriorem Galliam Domitio, citeriorem Considio Noniano (his enim obtigerunt) traditurum;
자신은 먼 쪽 가리아를 도미티우스에게, 가까운 쪽 가리아를 콘시디우스 노니아누스에게(이 지역들이 그들에게 배정되었기 때문입니다) 인도할 것.
ad consulatus petitionem is se venturum, neque se iam velle absente se rationem haberi suam;
자신은 집정관 입후보를 위해 직접 갈 것이며, 자신이 부재한 상태에서 자신의 입후보가 고려되는 것을 더 이상 원치 않을 것.
se praesentem trinum nundinum petiturum.
자신은 직접 참석하여 3시장 주간 동안 입후보 활동을 할 것.
accepimus condiciones, sed ita, ut removeat praesidia ex iis locis quae occupavit, ut sine metu de his ipsis condicionibus §16.12.4Romae senatus haberi possit.
우리는 이 조건들을 받아들였습니다. 다만 그가 점령한 지역들로부터 수비대를 철수시켜, 이러한 조건들 자체에 대해 아무런 두려움 없이 로마에서 원로원이 개최될 수 있도록 한다는 조건에서였습니다.
id ille si fecerit, spes est pacis, non honestae (leges enim imponuntur);
만일 그가 그렇게 한다면 평화의 희망이 있습니다. 명예로운 평화는 아니지만(조건들이 강요되고 있기 때문입니다).
sed quidvis est melius quam sic esse ut sumus.
그러나 우리가 지금 처한 상태로 있는 것보다는 차라리 어떤 것이든 낫습니다.
sin autem ille suis condicionibus stare noluerit, bellum paratum est, eius modi tamen quod sustinere ille non possit, praesertim cum a suis condicionibus ipse fugerit;
하지만 만일 그가 자신이 제시한 조건을 지키려 하지 않는다면 전쟁의 준비는 끝난 셈인데, 다만 그것은 그가 감당해낼 수 없는 종류의 전쟁이 될 것입니다. 특히 그 스스로가 자신이 제시한 조건으로부터 도망쳐 버린 셈이 될 테니까요.
tantum modo ut eum intercludamus ne ad urbem possit accedere, quod sperabamus fieri posse.
우리가 그를 차단하여 로마 성으로 접근하지 못하게 하기만 하면 되는데, 우리는 그것이 가능하리라 바랐습니다.
dilectus enim magnos habebamus putabamusque illum metuere, si ad urbem ire coepisset, ne Gallias amitteret, quas ambas habet inimicissimas praeter Transpadanos, ex Hispaniaque sex legiones et magna auxilia Afranio et Petreio ducibus habet a tergo.
왜냐하면 우리는 대규모 징집을 실시하고 있었고, 그가 로마로 행군하기 시작하면 가리아를 잃게 될까 봐 두려워할 것이라 생각했기 때문입니다. 트란스파다니 주민들을 제외하면 그는 그 두 가리아 모두를 극도로 적대적인 상태로 마주하고 있으며, 등 뒤에는 아프라니우스와 페트레이우스의 지휘 아래 히스파니아로부터 온 6개 군단과 대규모 지원군을 두고 있습니다.
videtur, si insaniet, posse opprimi, modo ut urbe salva.
그가 광기를 부린다면 제압될 수 있을 것으로 보음니다, 다만 로마가 무사하다면 말입니다.
maximam autem plagam accepit quod, is qui summam auctoritatem in illius exercitu habebat, T. Labienus socius sceleris esse noluit.
그러나 그가 입은 가장 큰 타격은 그의 군대에서 최고의 권위를 누리던 티투스 라비에누스가 범죄의 공범자가 되기를 거부했다는 점입니다.
reliquit illum et est nobiscum multique idem facturi esse dicuntur.
그는 카이사르를 떠나 우리와 함께 있으며, 많은 이들이 이와 같이 행동할 것이라고 전해집니다.
§16.12.5ego adhuc orae maritimae praesum a Formiis.
나는 현재 포르미아이로부터의 해안선 방어를 통솔하고 있습니다.
nullum maius negotium suscipere volui, quo plus apud illum meae litterae cohortationesque ad pacem valerent.
나는 더 큰 임무를 맡기를 원치 않았는데, 이는 내 편지와 평화를 향한 권고가 그에게 더 큰 영향력을 발휘하도록 하기 위함이었습니다.
sin autem erit bellum, video me castris et certis legionibus praefuturum.
그러나 만일 전쟁이 일어난다면 내가 진영과 특정 군단들을 지휘하게 될 것임을 알고 있습니다.
habeo etiam illam molestiam, quod Dolabella noster apud Caesarem est.
나에게는 우리의 도라벨라가 카이사르 측에 가 있다는 저 골칫거리도 있습니다.
haec tibi nota esse volui;
나는 당신이 이러한 사정들을 알고 있기를 바랐습니다.
quae cave ne te perturbent et impediant valetudinem tuam.
이 일들이 당신을 불안하게 만들고 건강을 해치지 않도록 주의하십시오.
§16.12.6ego A. Varroni, quem quom amantissimum mei cognovi tum etiam valde tui studiosum, diligentissime te commendavi, ut et valetudinis tuae rationem haberet et navigationis et totum te susciperet ac tueretur.
나는 나를 더없이 아낄 뿐만 아니라 당신에 대해서도 매우 열성적이라고 알고 있는 아울루스 바루스에게 당신을 아주 간곡히 추천해 두었습니다. 이는 그가 당신의 건강과 항해에 대해 배려하고, 당신을 온전히 거두어 보호하도록 하기 위함입니다.
quem omnia facturum confido;
나는 그가 모든 것을 해줄 것이라 믿습니다.
recepit enim et mecum locutus est suavissime.
그는 실제로 이를 약속했고 나와 아주 다정하게 이야기했습니다.
tu quoniam eo tempore mecum esse non potuisti, quo ego maxime operam et fidelitatem desideravi tuam, cave festines aut committas ut aut aeger aut hieme naviges.
당신은 내가 당신의 도움과 충실함을 가장 필요로 했던 그때 내 곁에 있을 수 없었으니, 서두르거나 병중에 혹은 겨울철에 항해하는 잘못을 범하지 않도록 신중히 하십시오.
numquam sero te venisse putabo, si salvus veneris.
당신이 무사히 돌아오기만 한다면 나는 당신이 결코 늦게 왔다고 생각하지 않을 것입니다.
adhuc neminem videram qui te postea vidisset quam M. Volusius, a quo tuas litteras accepi.
지금까지 나는 당신에게서 온 편지를 내게 전해준 마르쿠스 볼루시우스보다 더 늦게 당신을 본 사람을 만나지 못했습니다.
quod non mirabar;
이는 놀라운 일이 아니었습니다.
neque enim meas puto ad te litteras tanta hieme perferri.
이토록 깊은 겨울에 내 편지들이 당신에게 전달되리라고는 생각지 않기 때문입니다.
sed da operam ut valeas et, si valebis, cum recte navigari poterit, tum naviges.
그러니 건강을 돌보는 데 힘쓰고, 만일 건강하다면 제대로 항해할 수 있을 때 항해하도록 하십시오.
Cicero meus in Formiano erat, Terentia et Tullia Romae.
나의 아들 키케로는 포르미아이 별장에 있고, 테렌티아와 툴리아는 로마에 있습니다.
cura ut valeas.
건강에 유의하십시오.
iiii K. Febr. Capua.
1월 29일, 카푸아에서.