Humanitext Reader

마르쿠스 툴리우스 키케로 · 친지들에게 보낸 편지 §15.2.6-15.2.8

아리오바르자네스 왕을 겨냥한 음모와 키리키아 행군

413개 구절 중 369번째 · 라틴어

요약

아리오바르자네스 왕이 자신을 겨냥한 음모의 증거를 키케로에게 제시하자, 키케로는 왕에게 자구책을 권고하면서도 군대 파견은 보류한 채 원로원 결의의 권위로 왕을 안심시킨 뒤 키리키아로의 행군을 재개했음을 보고합니다.

§15.2.6postero autem die cum Ariarathe, fratre suo, et cum paternis amicis maioribus natu ad me in castra venit perturbatusque et flens, cum idem et frater faceret et amici, meam fidem, vestram commendationem implorare coepit.
그러나 다음 날 그는 그의 아우 아리아라테스 및 아버지를 모시던 연상의 친구들과 함께 나를 찾아 진영으로 왔으며, 그와 마찬가지로 아우와 친구들도 눈물을 흘리며 당황한 기색으로 나의 성실함과 당신들의 위임을 간청하기 시작했습니다.
Cum admirarer quid accidisset novi dixit ad se indicia manifestarum insidiarum esse delata, quae essent ante adventum meum occultata, quod ii, qui ea patefacere possent, propter metum reticuissent.
무슨 새로운 일이 일어났는지 내가 기이하게 여기자, 그는 자신에 대한 명백한 음모의 제보들이 들어왔으며, 그것들은 나의 도착 전에는 드러낼 수 있었던 자들이 두려움 때문에 침묵했기에 숨겨져 있었다고 말했습니다.
eo autem tempore spe mei praesidi compluris ea quae scirent audacter ad se detulisse;
그러나 그때에는 나의 보호에 대한 희망으로 여러 사람이 자신들이 아는 바를 용감하게 그에게 제보했습니다.
in iis amantissimum sui, summa pietate praeditum fratrem dicere (ea quae is me quoque audiente dicebat) se sollicitatum esse ut regnare vellet; id vivo fratre suo accipere non potuisse; se tamen ante illud tempus eam rem numquam in medium propter periculi metum protulisse.
그들 가운데, 그를 가장 사랑하고 지극한 효성을 지닌 아우는 (이것은 나 역시 듣고 있는 앞에서 그가 말한 것입니다만) 자신이 왕이 되기를 원하도록 회유받았으나, 그의 형이 살아 있는 동안에는 그것을 받아들일 수 없었으며, 그럼에도 그 시간 이전에는 위험에 대한 두려움 때문에 그 일을 결코 공개적으로 드러내지 못했다고 말했습니다.
quae cum esset locutus, monui regem ut omnem diligentiam ad se conservandum adhiberet, amicosque patris eius atque avi iudicio probatos hortatus sum regis sui vitam docti casu acerbissimo patris eius omni cura custodiaque defenderent.
그가 이 말들을 마쳤을 때, 나는 왕에게 자신을 보존하기 위해 모든 근면을 다하라고 권고했고, 또한 판결로 검증된 그의 아버지와 할아버지의 친구들에게는 그 아버지의 극히 비참한 죽음이라는 사건에서 교훈을 얻었으니 온갖 배려와 경계로 자신들의 왕의 목숨을 지키라고 권고했습니다.
§15.2.7Cum rex a me equitatum cohortisque de exercitu meo postularet, etsi intellegebam vestro senatus consulto non modo posse me id facere sed etiam debere, tamen, cum res p. postularet propter cotidianos ex Syria nuntios ut quam primum, exercitum ad Ciliciae finis adducerem, cumque mihi rex patefactis iam insidiis non egere exercitu p. R. sed posse se suis opibus defendere videretur, illum cohortatus sum ut in sua vita conservanda primum regnare disceret;
왕이 내게 나의 군대에서 기병과 보병대들을 요청했을 때, 비록 당신들의 원로원 결의에 따라 내가 그렇게 할 수 있을 뿐만 아니라 마땅히 해야 함을 이해하고 있었으나, 시리아에서 오는 날마다의 소식 때문에 공화국이 내게 가능한 한 신속히 군대를 키리키아 국경으로 인도할 것을 요구하고 있었고, 또한 음모가 이미 밝혀진 이상 왕이 로마 인민의 군대를 필요로 하지 않고 자신의 자원으로 스스로를 방어할 수 있을 것으로 내게 보였기에, 나는 그에게 자신의 목숨을 보존하는 데 있어 먼저 왕으로서 다스리는 법을 배우라고 권고했습니다.
a quibus perspexisset sibi insidias paratas, in eos uteretur iure regio; poena adficeret eos quos necesse esset, reliquos metu liberaret; praesidio exercitus mei ad eorum qui in culpa essent timorem potius quam ad contentionem uteretur; fore autem ut omnes, quoniam senatus consultum nossent, intellegerent me regi, si opus esset, ex auctoritate vestra praesidio futurum.
그리고 자신에게 음모가 꾸며졌음을 간파한 자들에 대해서는 왕의 권리를 행사하여, 처벌해야 할 자들에게는 벌을 내리고 남은 자들은 공포에서 벗어나게 하되, 내 군대의 보호는 실제 다툼보다는 죄가 있는 자들의 두려움을 자극하는 데 사용하도록 했으며, 또한 모든 이들이 원로원 결의를 알고 있는바, 필요하다면 내가 당신들의 권위에 따라 왕의 보복이 될 것임을 이해하게 될 것이라 했습니다.
§15.2.8ita confirmato illo ex eo loco castra movi;
이렇게 그를 안심시킨 후 나는 그곳에서 진을 이동하여 키리키아로 행군하기 시작했습니다.
iter in Ciliciam facere institui, cum hac opinione e Cappadocia discederem, ut consilio vestro, casu incredibili ac paene divino regem, quem vos honorificentissime appellassetis nullo postulante quemque meae fidei commendassetis et cuius salutem magnae vobis curae esse decressetis, meus adventus praesentibus insidiis liberarit.
내가 카파도키아를 떠나면서 품었던 생각은, 당신들의 지혜와 믿기 힘들고 거의 신적인 우연으로, 당신들이 아무도 요청하지 않았음에도 가장 명예롭게 부르고 나의 성실함에 위임했으며 그 안전이 당신들에게 큰 관심사라고 결의하셨던 그 왕을 나의 도착이 눈앞의 음모로부터 구해냈다는 것이었습니다.
quod ad vos a me scribi non alienum putavi, ut intellegeretis ex iis, quae paene acciderunt, vos multo ante ne ea acciderent providisse, eoque vos studiosius feci certiores, quod in rege Ariobarzane ea mihi signa videor virtutis, ingeni, fidei benevolentiaeque erga vos perspexisse, ut non sine causa tantam curam in eius vos salutem diligentiamque videamini contulisse.
이 일을 내가 당신들께 써 보내는 것이 부적절하지 않다고 생각한 것은, 거의 일어날 뻔했던 일들을 통해 당신들이 그것들이 일어나지 않도록 훨씬 전에 예방하셨음을 이해하시도록 하기 위함이며, 또한 아리오바르자네스 왕에게서 미덕, 재능, 성실, 그리고 당신들에 대한 호의의 징표들을 내가 분명히 간파한 것처럼 보였기에 더욱 열성적으로 당신들께 알려드린 것입니다. 그리하여 당신들이 그의 안전을 위해 그토록 큰 관심과 근면을 쏟으신 것이 결코 이유 없는 일이 아니었음을 보여드리고자 합니다.

어휘·문법 주석

  1. §15.2.6fratrem dicere ... se sollicitatum esse — 간접화법(oratio obliqua)에서 주동사 dixit에 의존하는 대격과 부정사(A.C.I.) 구문. fratrem이 dicere의 주어이며, 이 dicere가 다시 se sollicitatum esse(se는 아우 자신을 가리킴)라는 또 다른 대격과 부정사 구문을 목적어로 취하는 중첩 구조입니다.
  2. §15.2.6docti casu acerbissimo patris eius — docti는 doceo의 완료수동분사 남성 복수 주격으로, 주절의 대격 amicos가 아니라 ut이 생략된 종속절 defenderent의 의미상 주어(친구들)와 성·수·격을 일치시키고 있습니다.
  3. §15.2.7fore autem ut omnes ... intellegerent — fore ut 뒤에 접속법(시제 일치에 의해 미완료 과거인 intellegerent)이 오는 구문은 미래 부정사를 대체하는 우회적 표현(periphrasis)으로, 간접화법에서 미래의 전망(~하게 될 것이다)을 나타냅니다.
  4. §15.2.8meus adventus praesentibus insidiis liberarit — liberarit는 접속법 완료 liberaverit의 축약형입니다. opinione와 동격을 이루는 ut절 안에서, 과거에 실제로 일어난 구출 사실을 강조하기 위해 접속법 미완료(liberaret) 대신 완료 시제가 사용되었습니다.

이 구절 인용하기

마르쿠스 툴리우스 키케로, 친지들에게 보낸 편지 §15.2.6-15.2.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:15.2.6-15.2.8

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.