§13.10.1Cum ad te tuus quaestor, M. Varro, proficisceretur, commendatione egere eum non putabam;
당신의 재무관 M. 바로가 당신에게로 출발했을 때, 저는 그에게 추천이 필요하리라고는 생각하지 않았습니다.
satis enim commendatum tibi eum arbitrabar ab ipso more maiorum, qui, ut te non fugit, hanc quaesturae coniunctionem liberorum necessitudini proximam voluit esse.
왜냐하면 당신도 잘 아시다시피, 이 재무관직의 결합이 자녀와의 긴밀한 관계에 가장 가까운 것이 되기를 바랐던 선대들의 관습 그 자체에 의해, 그가 당신에게 충분히 추천되어 있다고 생각했기 때문입니다.
sed cum sibi ita persuasisset ipse, meas de se accurate scriptas litteras maximum apud te pondus habituras, a meque contenderet ut quam diligentissime scriberem, malui facere, quod meus familiaris tanti sua interesse arbitraretur.
그러나 그 자신이, 그에 대해 정성껏 작성된 제 편지가 당신에게 가장 큰 영향력을 발휘할 것이라고 확신하고 있었고, 제게 최대한 정성껏 편지를 써 달라고 간청했기에, 저는 제 친한 친구가 자신에게 그토록 중대하다고 생각하는 일을 처리해 주기로 마음먹었습니다.
§13.10.2ut igitur debere me facere hoc intellegas, cum primum M. Terentius in forum venit, ad amicitiam se meam contulit;
그러므로 제가 이 일을 해야 마땅하다는 점을 당신이 이해하실 수 있도록 말씀드리자면, M. 테렌티우스가 처음으로 포룸에 나왔을 때, 그는 저의 우정에 몸을 의탁했습니다.
deinde, ut se corroboravit, duae causae accesserunt quae meam in illum benevolentiam augerent, una, quod versabatur in hoc studio nostro, quo etiam nunc maxime delectamur, et cum ingenio, ut nosti, nec sine industria deinde, quod mature se contulit in societates publicorum quod quidem nollem;
그 뒤 그가 입지를 다지자 그를 향한 저의 호의를 더욱 키워 준 두 가지 이유가 더해졌는데, 첫째는 그가 지금도 제가 가장 즐겨 마지않는 우리의 이 학업에 몰두하고 있었고, 당신도 알다시피 재능을 갖추었을 뿐만 아니라 근면함 역시 잃지 않았기 때문이며, 둘째는 그가 일찍이 세금 징수 대행 조합들에 투신했기 때문인데, 이는 실상 제가 바라지 않던 바였으며, 실제로 그는 심각한 손실을 입었습니다.
maximis enim damnis adfectus est sed tamen causa communis ordinis mihi commendatissimi fecit amicitiam nostram firmiorem.
그럼에도 불구하고 제게 매우 소중한 계층이라는 공통의 유대가 우리의 우정을 더욱 공고하게 만들었습니다.
deinde versatus in utrisque subselliis optima et fide et fama iam ante hanc commutationem rei p. petitioni sese dedit honoremque honestissimum existimavit fructum laboris sui.
그 뒤 그는 양쪽 변호석 모두에서 활동하며 최고의 신망과 명성을 얻었고, 이 공화국의 변혁이 일어나기 전부터 이미 공직 출마에 전념하여 가장 명예로운 관직을 자신의 노고에 대한 대가로 여겼습니다.
§13.10.3his autem temporibus a me Brundisio cum litteris et mandatis profectus ad Caesarem est;
그런데 이 난세에 그는 저의 편지와 지시를 품고 브룬디시움에서 카이사르에게로 출발했습니다.
qua in re et amorem eius in suscipiendo negotio perspexi et in conficiendo ac renuntiando fidem.
이 일에서 저는 업무를 인수할 때의 그의 정성과, 일을 완수하고 보고할 때의 그의 성실함을 똑똑히 지켜보았습니다.
videor mihi, cum separatim de probitate eius et moribus dicturus fuissem, si prius causam cur eum tanto opere diligerem tibi exposuissem, in ipsa causa exponenda satis etiam de probitate dixisse.
제가 그를 이토록 아끼는 이유를 당신에게 먼저 설명했더라면 그의 정직함과 품성에 대해 따로 말하려 했겠으나, 그 이유를 밝히는 과정 자체에서 정직함에 대해서도 이미 충분히 언급한 것처럼 생각됩니다.
sed tamen separatim promitto in meque recipio fore eum tibi et voluptati et usui;
그럼에도 불구하고 저는 그가 당신에게 기쁨과 보탬이 될 것임을 따로 약속하고 보증합니다.
nam et modestum hominem cognosces et prudentem et a cupiditate omni remotissimum, praeterea magni laboris summaeque industriae.
그는 절제력 있고 신중하며 온갖 탐욕에서 가장 멀리 벗어난 사람일 뿐만 아니라, 엄청난 수고를 아끼지 않고 지극히 부지런한 사람임을 당신이 알게 될 것이기 때문입니다.
§13.10.4neque ego haec polliceri debeo, quae tibi ipsi, cum bene cognoris, iudicanda sunt;
그리고 제가 이 사실들을 미리 약속할 필요는 없습니다. 당신이 그를 잘 알게 되었을 때 스스로 판단하셔야 할 일들이기 때문입니다.
sed tamen in omnibus novis coniunctionibus interest qualis primus aditus sit et qua commendatione quasi amicitiae fores aperiantur;
그럼에도 모든 새로운 관계에 있어서는 첫 만남이 어떠한지, 그리고 어떤 추천을 통해 말하자면 우정의 문이 열리는지가 중요합니다.
quod ego his litteris efficere volui;
저는 이 편지를 통해 그것을 이루고자 했습니다.
etsi id ipsa per se necessitudo quaesturae effecisse debet;
비록 재무관직이라는 유대감 그 자체만으로도 이미 그것이 이루어졌어야 마땅하지만 말입니다.
sed tamen nihilo infirmius illud hoc addito.
그러나 이것이 더해짐으로써 그 유대가 조금이라도 약해지는 일은 결코 없을 것입니다.
cura igitur, si me tanti facis quanti et Varro existimat et ipse sentio, ut quam primum intellegam hanc meam commendationem tantum illi utilitatis attulisse quantum et ipse sperarit nec ego dubitarim.
그러므로 만약 당신이 저를 바로가 생각하고 저 스스로도 느끼는 것만큼 소중히 여기신다면, 저의 이 추천이 그 자신도 기대했고 저 역시 의심치 않았던 만큼의 큰 결실을 그에게 안겨 주었음을 제가 하루빨리 알 수 있도록 배려해 주십시오.