§10.8.1si cui forte videor diutius et hominum exspectationem et spem rei p. de mea voluntate tenuisse suspensam, huic prius excusandum me esse arbitror quam de insequenti officio quicquam ulli pollicendum;
만일 내가 내 의향에 관해 사람들의 기대와 국가의 희망을 다소 오랫동안 매달아 둔 채 지체하게 했다고 누군가에게 뜻밖에 비추어진다면, 나는 그 사람에게 이후의 의무에 관해 누군가에게 무엇이든 약속하기 전에 먼저 나 자신이 해명해야 한다고 생각합니다.
non enim praeteritam culpam: videri volo redemisse, sed optimae mentis cogitata iam pridem maturo tempore enuntiare.
왜냐하면 나는 과거의 잘못을 만회한 것처럼 보이고 싶지 않고, 오래전부터 품고 있던 최선의 뜻을 무르익은 시기에 표명하고 싶기 때문입니다.
§10.8.2non me praeteribat in tanta sollicitudine hominum et tam perturbato statu civitatis fructuosissimam esse professionem bonae voluntatis, magnosque honores ex ea re; compluris consecutos videbam;
사람들의 이토록 큰 불안과 국가의 이토록 혼란스러운 상황 속에서, 선의를 공언하는 것이 지극히 결실이 풍성한 일이며 그 일로 많은 이들이 큰 명예를 얻었음을 내가 보았다는 사실은 나에게 결코 간과되지 않았습니다.
sed cum in eum casum me fortuna demisisset, ut aut celeriter pollicendo magna mihi ipse ad proficiendum impedimenta opponerem aut, si in eo mihi temperavissem, maiores occasiones ad opitulandum haberem, expeditius iter communis salutis quam meae laudis esse volui.
하지만 운명은 나를 다음과 같은 처지에 몰아넣었으니, 즉 조급하게 약속함으로써 내 스스로 진척을 방해하는 큰 장애물을 가로막거나, 혹은 그 일에 대해 자제했다면 원조할 수 있는 더 큰 기회를 얻을 수 있는 처지였기에, 나는 내 개인적인 명성보다는 공동의 안전을 위한 더 신속한 길을 원했습니다.
nam quis in ea fortuna quae mea est, et ab ea vita quam in me cognitam hominibus arbitror et cum ea spe quam in manibus habeo, aut sordidum quicquam pati aut perniciosum concupiscere potest?
나 자신이 처한 이러한 환경 속에서, 그리고 사람들에게 잘 알려져 있다고 생각하는 내 삶과 내 손에 쥐고 있는 희망을 생각할 때, 누가 비열한 일에 연루되거나 파멸적인 일을 열망할 수 있겠습니까?
§10.8.3sed aliquantum nobis temporis et magni labores et multae impensae opus fuerunt ut, quae rei p. bonisque omnibus polliceremur, exitu praestaremus neque ad auxilium patriae nudi cum bona voluntate sed cum facultatibus accederemus.
하지만 우리가 국가와 모든 선한 사람들에게 약속한 것을 실천으로 보여주고, 조국을 돕기 위해 빈손으로 선의만 가지고 나아가는 것이 아니라 실력을 갖추고 나아가기 위해서는 우리에게 다소간의 시간과 큰 노고, 그리고 많은 지출이 필요했습니다.
confirmandus erat exercitus nobis magnis saepe praemiis sollicitatus, ut a b re p. potius moderata quam ab uno infinita speraret;
종종 거액의 보상으로 유혹을 받던 군대로 하여금, 한 개인에게서 무한한 것을 기대하기보다 차라리 국가에서 나오는 절도 있는 보상을 희망하도록 우리는 안정시켜야 했습니다.
confirmandae complures civitates, quae superiore anno largitionibus concessionibusque praemiorum erant obligatae, ut et illa vana putarent et eadem a melioribus auctoribus petenda existimarent;
지난날에 선물과 특혜 부여로 얽매여 있던 많은 도시들이 그것들을 무가치하게 여기고 똑같은 것들을 더 나은 제안자들에게 구해야 한다고 생각하도록 설득해야 했습니다.
eliciendae etiam voluntates reliquorum, qui finitimis provinciis exercitibusque praefuerunt, ut potius cum pluribus societatem defendendae libertatis iniremus quam cum paucioribus funestam orbi terrarum victoriam partiremur.
또한 인접한 속주들과 군대를 이끄는 다른 이들의 지지를 이끌어내어, 소수의 인물들과 온 세상에 재앙이 될 승리를 나누기보다는 다수와 함께 자유를 수호하기 위한 동맹을 맺도록 해야 했습니다.
§10.8.4muniendi vero nosmet ipsi fuimus aucto exercitu auxiliisque multiplicatis ut, cum praeferremus sensus aperte, tum etiam invitis quibusdam sciri quid defensuri essemus non esset periculosum.
실로 우리 스스로도 군대를 증강하고 보조군을 배가하여 자신을 보강해야만 했습니다. 그리하여 우리의 심경을 공개적으로 밝힐 때, 비록 일부가 반대하더라도 우리가 무엇을 지키려 하는지 알려지는 것이 위험하지 않게 하려 함이었습니다.
ita numquam diffitebor multa me, ut ad effectum horum consiliorum pervenirem, et simulasse invitum et dissimulasse cum dolore, quod praematura denuntiatio boni civis imparati quam periculosa esset ex casu conlegae videbam.
그러므로 내가 이러한 계획들을 실행에 옮기기 위해 내키지 않으면서도 많은 것을 꾸며내고 고통 속에서 감추어 왔음을 결코 부인하지 않겠습니다. 준비되지 않은 선량한 시민이 성급하게 의사를 선언하는 것이 얼마나 위험한지를 내 동료의 불행에서 보았기 때문입니다.
§10.8.5quo nomine etiam C. Furnio legato, viro forti atque strenuo, plura etiam verbo quam scriptura mandata dedimus, ut et tectius ad vos perferrentur et nos essemus tutiores, quibusque rebus et communem salutem muniri et nos armari conveniret praecepimus.
그런 까닭에 나는 용감하고 정력적인 부장 가이우스 푸르니우스에게 서면보다도 구두로 더 많은 지시를 위임하여 전달하게 했습니다. 이는 그 지시들이 여러분께 더 비밀스럽게 전달되고 우리가 더 안전하기 위함이었으며, 어떤 수단들로 공동의 안전이 강화되고 우리가 무장하는 것이 합당한지 지시했습니다.
ex quo intellegi potest curam rei p. summae defendendae iam pridem apud nos excubare.
이로써 국가의 최고의 안전을 수호하려는 염려가 이미 오래전부터 우리 가운데 깨어 불침번을 서고 있었음을 이해할 수 있을 것입니다.
§10.8.6nunc cum deum benignitate ab omni re sumus paratiores, non solum bene sperare de nobis homines sed explorate iudicare volumus.
이제 신들의 은총으로 우리는 모든 면에서 그 어느 때보다 철저히 준비되었으므로, 사람들이 우리에 대해 단지 좋은 희망을 가질 뿐만 아니라 확실하게 판단해 주기를 바랍니다.
legiones habeo quinque sub signis et sua fide virtuteque rei p.
나에게는 군기 아래 다섯 개 군단이 있으니, 이들은 저마다의 충성과 용맹으로 국가와 굳게 결합되어 있으며 우리의 너그러움으로 인해 우리에게 순종하고 있습니다.
coniunctissimas et nostra liberalitate nobis obsequentis, provinciam omnium civitatium consensu paratissimam et summa contentione ad officia certantem, equitatus auxiliorumque tantas copias quantas hae gentes ad defendendam suam salutem libertatemque conficere possunt;
또한 모든 도시의 동의로 매우 잘 준비되어 자기 의무를 위해 전력을 다해 경쟁하고 있는 속주가 있으며, 이 부족들이 스스로의 안전과 자유를 지키기 위해 모을 수 있는 만큼의 막강한 기병과 보조군 부대를 확보하고 있습니다.
ipse ita sum animo paratus, ut vel provinciam tueri vel ire quo res p. vocet vel tradere exercitum, auxilia provinciamque vel omnem impetum belli in me convertere non recusem, si modo meo casu aut confirmare patriae salutem aut periculum possim morari.
나 자신 역시 만일 내 희생을 통해 조국의 안전을 다지거나 위험을 지연시킬 수만 있다면, 속주를 수호하는 일도, 국가가 부르는 곳으로 가는 일도, 군대와 보조군 및 속주를 인도하는 일도, 혹은 전쟁의 모든 충격을 나 자신에게로 돌리는 일도 거부하지 않을 만큼 마음의 준비가 되어 있습니다.
§10.8.7haec si iam expeditis omnibus rebus tranquilloque statu civitatis polliceor, in damno meae laudis rei p. commodo laetabor;
만일 내가 이미 모든 일이 해결되고 국가가 평온한 상태에서 이것들을 약속하는 것이라면, 내 명성이 손상된다 하더라도 국가의 유익을 기뻐할 것입니다.
sin ad societatem integerrimorum et maximorum periculorum accedam, consilia mea aequis iudicibus ab obtrectatione invidorum defendenda commendo.
그러나 내가 가장 고결하고 가장 큰 위험의 동맹에 참여하게 되는 것이라면, 내 계획들이 공정한 재판관들에 의해 시기하는 자들의 비방으로부터 옹호받기를 청합니다.
mihi quidem ipsi fructus meritorum meorum in rei p. incolumitate satis magnus est paratus;
나 자신에게는 참으로 국가의 안녕 속에 내 공적의 충분히 큰 결실이 준비되어 있습니다.
eos vero, qui meam auctoritatem et multo magis vestram fidem secuti nec ulla spe decipi nec ullo metu terreri potuerunt, ut commendatos vobis habeatis petendum videtur.
하지만 내 권위와 무엇보다 여러분의 신의를 따라 어떠한 희망에도 속지 않고 어떠한 두려움에도 굴하지 않았던 사람들을, 여러분께서 천거된 이들로 여겨 보살펴 주시기를 청해야 할 것 같습니다.