§10.28.1quam vellem ad illas pulcherrimas epulas me Idibus Martiis invitasses! reliquiarum nihil haberemus.
3월 15일의 그 가장 아름다운 향연에 당신이 저를 초대했었더라면 얼마나 좋았겠습니까! 그랬다면 우리는 아무런 남은 음식도 가지지 않았을 것입니다.
at nunc cum iis tantum negoti est, ut vestrum illud divinum in rem p. beneficium non nullam habeat querelam.
하지만 지금은 그들과 너무나 많은 골칫거리가 있어서, 국가에 대한 여러분의 그 신성한 은혜가 얼마간의 불만을 수반하고 있습니다.
quod vero a te, viro optimo, seductus est tuoque beneficio adhuc vivit haec pestis, interdum, quod mihi vix fas est, tibi subirascor;
그러나 참으로, 가장 훌륭한 사람인 당신에 의해 이 전염병 같은 존재가 격리되었고, 당신의 은혜 덕분에 아직도 살아 있다는 사실에 대해, 저로서는 결코 허용되지 않는 일이겠으나, 때때로 당신에게 약간 화가 나기도 합니다.
mihi enim negoti plus reliquisti uni quam praeter me omnibus.
당신이 저 한 사람에게 남겨둔 일이 저를 제외한 다른 모든 이들에게 남겨둔 것보다 더 많기 때문입니다.
ut enim primum post Antoni foedissimum discessum senatus haberi libere potuit, ad illum animum meum reverti pristinum, quem tu cum civi acerrimo, patre tuo, in ore et amore semper habuisti.
안토니우스의 가장 수치스러운 퇴각 이후 원로원이 마침내 자유롭게 개최될 수 있게 되자마자, 저는 저의 그 예전 정신으로 돌아갔습니다. 그 정신을 당신은 가장 열렬한 시민인 당신의 부친과 함께 언제나 입에 올리며 사랑해 마지않았습니다.
§10.28.2nam cum senatum a. d. xiii K. Ian. tr. pl. vocavissent deque alia re referrent, totam rem p. sum complexus egique acerrime senatumque iam languentem et defessum ad pristinam virtutem consuetudinemque revocavi magis animi quam ingeni viribus.
왜냐하면 12월 20일에 호민관들이 원로원을 소집하고 다른 안건에 대해 자문하고 있었을 때, 저는 국가 전체를 포괄하여 극도로 격렬하게 논의를 이끌었고, 이미 활력을 잃고 지쳐 있던 원로원을 재능의 힘이라기보다는 정신의 힘으로 그 예전의 덕성과 전통으로 되돌려 놓았기 때문입니다.
hic dies meaque contentio atque actio spem primum populo R. attulit libertatis reciperandae;
이 날과 저의 분투 및 행동이 로마 민중에게 처음으로 자유를 회복할 수 있다는 희망을 안겨주었습니다.
nec vero ipse postea tempus ullum intermisi de re p. non cogitandi solum sed etiam agendi.
그리고 참으로 저 자신 또한 그 이후로 국가에 대해 생각하는 것뿐만 아니라 행동하는 것에 있어서도 그 어떤 시간도 헛되이 보내지 않았습니다.
§10.28.3quod nisi res urbanas actaque omnia ad te perferri arbitrarer, ipse perscriberem, quamquam eram maximis occupationibus impeditus.
도성의 사정과 모든 정치적 결정사항이 당신에게 전달되고 있다고 생각하지 않았다면, 비록 제가 엄청난 분주함에 가로막혀 있었을지라도 직접 상세히 써 보냈을 것입니다.
sed illa cognosces ex aliis; a me pauca, et ea summatim.
그러나 그것들은 다른 이들을 통해 알게 될 것이며, 저로부터는 몇 가지 사실을 요약해서만 전합니다.
habemus fortem senatum, consularis partim timidos, partim male sentientis;
우리는 용맹한 원로원을 두고 있으나, 전직 집정관들은 일부는 겁이 많고, 일부는 좋지 못한 생각을 품고 있습니다.
magnum damnum factum est in Servio;
세르비우스를 잃음으로써 큰 손실이 발생했습니다.
L. Caesar optime sentit sed, quod avunculus est, non acerrimas dicit sententias;
L. 카이사르는 매우 훌륭한 생각을 지니고 있으나, 외삼촌이라는 처지 때문에 가장 격렬한 의견을 개진하지는 않습니다.
consules egregii, praeclarus D. Brutus, egregius puer Caesar, de quo spero equidem reliqua;
집정관들은 탁월하고, D. 브루투스는 출중하며, 어린 카이사르는 훌륭하여, 그에 대해서는 참으로 그가 앞으로 보여줄 남은 모습들에 기대를 걸고 있습니다.
hoc vero certum habeto, nisi ille veteranos celeriter conscripsisset legionesque duae de exercitu Antoni ad eius se auctoritatem contulissent atque is oppositus esset terror Antonio, nihil Antonium sceleris, nihil crudelitatis praeteriturum fuisse.
그러나 이 점만큼은 확실히 해 두십시오. 만일 그가 퇴역병들을 신속히 소집하지 않았고 안토니우스의 군대에서 두 군단이 그의 권위 아래로 귀순하지 않았으며 그 공포가 안토니우스에게 대적하지 않았다면, 안토니우스는 그 어떤 범죄도, 그 어떤 잔학 행위도 빠뜨리지 않았을 것이라는 사실을 말입니다.
haec tibi, etsi audita esse arbitrabar, volui tamen notiora esse.
이 일들을, 비록 당신이 이미 들었으리라 생각했으나, 그래도 더 잘 알게 되기를 바랐습니다.
plura scribam, si plus oti habuero.
더 많은 여유가 생긴다면 더 많이 쓰겠습니다.