§10.24.1facere non possum quin in singulas res meritaque tua tibi gratias agam, sed me hercules facio cum pudore.
나는 당신이 내게 베푼 개개의 은혜와 공적에 대해 감사하지 않을 수 없으나, 맹세코 부끄러움을 느끼며 이 일을 행합니다.
neque is enim tanta necessitudo, quantam tu mihi tecum esse voluisti, desiderare videtur gratiarum actionem, neque ego libenter pro maximis tuis beneficiis tam vili munere defungor orationis et malo praesens observantia, indulgentia, adsiduitate memorem me tibi probare.
당신이 나와 당신 사이에 존재하기를 바랐던 그토록 깊은 친밀함은 감사의 말을 필요로 하는 것처럼 보이지 않으며, 나 또한 당신의 가장 큰 은혜에 대해 말이라는 너무나 값싼 의무로 때우는 것을 기꺼이 여기지 않고, 직접 대면하여 공경과 호의와 정성으로 내 감사하는 마음을 당신에게 입증하고 싶기 때문입니다.
quod si mihi vita contigerit, omnis gratas amicitias atque etiam pias propinquitates in tua observantia, indulgentia, adsiduitate, vincam;
만일 내게 생명이 허락된다면, 당신에 대한 공경과 호의와 정성 속에서 모든 감사하는 우정뿐만 아니라 경건한 친족 관계조차도 능가할 것입니다.
amor enim tuus ac iudicium de me utrum mihi plus dignitatis in perpetuum an voluptatis cotidie sit adlaturus non facile dixerim.
당신의 사랑과 나에 대한 평가가 내게 영원히 더 큰 존엄을 가져다줄지, 아니면 매일 더 큰 기쁨을 가져다줄지 나는 쉽게 말할 수 없습니다.
§10.24.2de militum commodis fuit tibi curae;
병사들의 복지에 대해서는 당신이 신경을 써 주셨습니다.
quos ego non potentiae meae causa (nihil enim me non salutariter cogitare scio; ornari volui a senatu, sed primum quod ita meritos iudicabam, deinde quod ad omnis casus coniunctiores rei p. esse volebam, novissime ut ab omni omnium sollicitatione aversos eos talis vobis praestare possem, quales adhuc fuerunt.
내가 그들을 내 권력을 위해서가 아니라 (나는 내가 국가에 유익하지 않은 것은 아무것도 생각지 않음을 알고 있기 때문입니다) 원로원으로부터 명예를 얻게 하고자 한 것은, 첫째로 그들이 그럴 만한 자격이 있다고 판단했기 때문이고, 둘째로 모든 사태에 있어서 그들이 국가와 더 긴밀히 결합되기를 바랐기 때문이며, 마지막으로 그들이 모든 사람의 온갖 유혹으로부터 돌아서서 지금까지 그래왔던 것과 같은 병사들로 당신들께 봉사할 수 있도록 하기 위함이었습니다.
§10.24.3nos adhuc hic omnia integra sustinuimus.
우리는 지금까지 이곳에서 모든 것을 손상 없이 버텨왔습니다.
quod consilium nostrum, etsi quanta sit aviditas hominum non sine causa †talis victoriae scio, tamen vobis probari spero.
우리의 이 계획이, 비록 사람들이 그러한 승리를 얼마나 갈망하는지 내가 이유 없이 모르는 것은 아닐지라도, 여러분에게 인정받기를 바랍니다.
non enim, si quid in his exercitibus sit offensum, magna subsidia res p. habet expedita, quibus subito impetu ac latrocinio parricidarum resistat.
왜냐하면 만일 이 군대들에 어떤 패배가 생긴다면, 국가에는 반역자들의 갑작스러운 습격과 약탈에 저항하기 위해 당장 움직일 수 있는 강력한 예비 병력이 없기 때문입니다.
copias vero nostras notas tibi esse arbitror.
참으로 우리의 군세는 당신도 잘 알고 계시리라 생각합니다.
in castris meis legiones sunt veteranae. .
내 진영에는 베테랑 군단이 3개 있고, 신병 군단 중에서도 모든 군단 중에서 가장 뛰어난 것이 1개 있습니다.
tres, tironum vel luculentissima ex omnibus una, in castris Bruti una veterana legio, altera bima, octo tironum.
브루투스의 진영에는 1개의 베테랑 군단, 또 다른 2년 차 군단, 그리고 8개의 신병 군단이 있습니다.
ita universus exercitus numero amplissimus est, firmitate exiguus.
이처럼 전 군은 수적으로는 매우 방대하지만, 견고함에 있어서는 빈약합니다.
quantum autem in acie tironi sit committendum, nimium saepe expertum habemus.
그러나 전투 대형에서 신병에게 얼마나 맡겨야 하는지에 대해서는, 우리가 너무나도 자주 경험한 바 있습니다.
§10.24.4ad hoc robur nostrorum exercituum sive Africanus exercitus, qui est veteranus, sive Caesaris accessisset, aequo animo summam rem p. in discrimen deduceremus;
우리 군대의 이 주력에, 베테랑인 아프리카 군대나 카이사르의 군대가 합류했더라면, 우리는 평온한 마음으로 국가의 최고 운명을 위기 속으로 밀어 넣었을 것입니다.
aliquanto autem propius esse, quod ad Caesarem attinet, videbamus.
그러나 카이사르에 관한 한, [합류가] 한결 가깝다는 것을 우리는 보고 있었습니다.
nihil destiti eum litteris hortari, neque ille intermisit adfirmare se sine mora venire, cum interim aversum illum ab hac cogitatione ad alia consilia video se contulisse.
나는 편지로 그를 재촉하기를 멈추지 않았고, 그 역시 지체 없이 오겠다고 장담하기를 쉬지 않았으나, 그동안 그가 이 생각에서 돌아서서 다른 계획들로 몸을 돌린 것을 나는 봅니다.
ego tamen ad eum Furnium nostrum cum mandatis litterisque misi, si quid forte proficere posset.
그럼에도 불구하고 나는 혹시라도 무슨 효과를 거둘 수 있을까 하여, 우리 친구 푸르니우스를 지시 사항과 편지를 들려 그에게 보냈습니다.
§10.24.5scis tu, mi Cicero, quod ad Caesaris amorem attinet, societatem mihi esse tecum, vel quod in familiaritate Caesaris vivo illo iam tueri eum et diligere fuit mihi necesse, vel quod ipse, quoad ego nosse potui, moderatissimi atque humanissimi fuit sensus, vel quod ex tam insigni amicitia mea atque Caesaris hunc filii loco et illius et vestro iudicio substitutum non proinde habere turpe mihi videtur.
나의 키케로여, 카이사르에 대한 사랑에 관한 한 나와 당신 사이에 연대가 존재함을 당신은 알고 계십니다. 이는 카이사르가 살아 있을 적에 그와의 친분 속에서 그를 보호하고 사랑하는 것이 내게 필요했기 때문이기도 하고, 혹은 그 자신이 내가 알 수 있었던 한 가장 온건하고 자애로운 품성의 소유자였기 때문이기도 하며, 혹은 나와 카이사르 사이의 그토록 현저한 우정으로 인해, 그와 당신들의 판단에 따라 아들의 지위에 들어선 이 젊은이를 그에 걸맞게 대우하지 않는 것은 내게 부끄러운 일로 여겨지기 때문입니다.
§10.24.6sed (quicquid tibi scribo, dolenter me hercules magis quam inimice facio) quod vivit Antonius hodie, quod Lepidus una est, quod exercitus habent non contemnendos, quod sperant, quod audent, omne Caesari acceptum referre possunt.
그러나 (당신에게 쓰는 것은 무엇이든, 맹세코 적의라기보다는 고통 속에서 쓰는 것입니다만) 안토니우스가 오늘날 살아 있는 것, 레피두스가 행동을 같이하고 있는 것, 그들이 무시할 수 없는 군대를 보유하고 있는 것, 그들이 희망을 품고 대담하게 구는 것, 이 모든 것을 그들은 카이사르 덕분으로 돌릴 수 있습니다.
neque ego superiora repetam;
나는 지난 일을 되풀이하지 않겠습니다.
sed ex eo tempore, quo ipse mihi professus est se venire, si venire voluisset, aut oppressum iam bellum esset aut in aversissimam illis Hispaniam cum detrimento eorum maximo extrusum.
그러나 그 자신이 내게 오겠다고 공언한 그 시점부터, 만일 그가 올 마음이 있었다면, 전쟁은 이미 진압되었거나 혹은 그들에게 가장 적대적인 히스파니아로 그들의 가장 큰 손실과 함께 쫓겨났을 것입니다.
quae mens eum aut quorum consilia a tanta gloria, sibi vero etiam necessaria ac salutari, avocarit et ad cogitationem consulatus bimestris summo cum terrore hominum et insulsa cum efflagitatione transtulerit, exputare non possum.
어떤 마음이나 누구의 계획이, 그 자신에게도 참으로 필요하고 유익한 그토록 큰 영광으로부터 그를 멀어지게 하고, 사람들에게 커다란 공포를 주며 어리석은 애걸복걸과 함께 2개월짜리 집정관 직무를 도모하는 생각으로 그를 돌려놓았는지, 나는 헤아릴 수 없습니다.
§10.24.7multum in hac re mihi videntur necessarii eius et rei p. et ipsius causa proficere posse, plurimum, ut puto, tu quoque, cuius ille tanta merita habet, quanta nemo praeter me.
이 일에 있어서 그의 측근들이 국가를 위해서나 그 자신을 위해서나 큰 힘이 될 수 있을 것으로 보이며, 내가 생각하기에 가장 큰 힘이 될 수 있는 것은 나를 제외하면 그가 그 누구보다도 큰 은혜를 입고 있는 당신이기도 합니다.
numquam enim obliviscar maxima ac plurima me tibi debere.
내가 당신에게 가장 크고 수많은 은혜를 입고 있음을 결코 잊지 않을 것이기 때문입니다.
de his rebus ut exigeret cum eo Furnio mandavi.
나는 푸르니우스에게 이 일들에 대해 그와 담판을 짓도록 지시했습니다.
quod si quantam debeo habuero apud eum auctoritatem, plurimum ipsum iuvero.
만일 내가 그에게 마땅히 가져야 할 만큼의 영향력을 가진다면, 그 자신을 크게 돕게 될 것입니다.
§10.24.8nos interea duriore condicione bellum sustinemus, quod neque expeditissimam dimicationem putamus neque tamen refugiendo commissuri sumus ut maius detrimentum res p.
우리는 그동안 더 가혹한 조건 속에서 전쟁을 버텨내고 있습니다.
accipere possit.
왜냐하면 우리가 이 전투를 매우 수월한 것으로 생각지 않으면서도, 퇴각함으로써 국가가 더 큰 손실을 입는 결과를 초래하지는 않을 것이기 때문입니다.
quod si aut Caesar se respexerit, aut Africanae legiones celeriter venerint, securos vos ab hac parte reddemus.
그러나 만일 카이사르가 자신을 돌아보거나 아프리카 군단들이 신속하게 온다면, 우리는 이 방면에서 당신들을 안심시켜 드릴 것입니다.
tu, ut instituisti, me diligas rogo proprieque tuum esse tibi persuadeas.
당신이 시작하신 대로 나를 사랑해 주시기를 바라며, 내가 온전히 당신의 사람임을 스스로 확신하시기 바랍니다.
v. K. Sext. ex castris.
7월 28일, 진영에서.