Humanitext Reader

마르쿠스 툴리우스 키케로 · 친지들에게 보낸 편지 §10.12.1-10.12.5

원로원에서의 서한 낭독과 명예를 둘러싼 논쟁 보고

413개 구절 중 211번째 · 라틴어

요약

키케로는 플랑쿠스의 편지가 원로원에서 뜨거운 환영을 받았음을 보고하고, 코르누투스 휘하에서 종교적 이유로 회의가 연기되는 와중에 세르빌리우스 및 호민관 티티우스와 가졌던 치열한 논쟁을 묘사하며, 플랑쿠스에게 국가를 위한 참된 덕성을 추구할 것을 권고한다.

§10.12.1etsi rei p. causa maxime gaudere debeo tantum ei te praesidi, tantum opis attulisse extremis paene temporibus, tamen ita te victorem complectar re p.
비록 국가를 위해서, 당신이 이 거의 마지막 순간에 국가에 이토록 많은 보호와 원조를 가져다주었다는 것을 내가 가장 기뻐해야 마땅하지만, 그럼에도 국가가 회복되고 승리자인 당신을 내가 껴안을 때, 당신의 명예가 내 기쁨의 큰 부분을 가져다줄 것입니다.
reciperata, ut magnam partem mihi laetitiae tua dignitas adfert, quam et esse iam et futuram amplissimam intellego.
그 명예는 이미 지금도, 그리고 앞으로도 가장 빛나는 것임을 나는 알고 있습니다.
cave enim putes ullis umquam litteras gratiores quam tuas in senatu esse recitatas;
원로원에서 당신의 편지보다 더 환영받는 편지가 여태껏 낭독된 적이 있었다고 결코 생각하지 마십시오.
idque contigit cum meritorum tuorum in rem p. eximia quadam magnitudine tum verborum sententiarumque gravitate.
그리고 이는 국가에 대한 당신의 공적의 남다른 위대함 때문이기도 하며, 언어와 사상의 장중함 때문이기도 합니다.
quod mihi quidem minime novum, qui et te nossem et tuarum litterarum ad me missarum promissa meminissem et haberem a Furnio nostro tua penitus consilia cognita, sed senatui maiora visa sunt quam erant exspectata, non quo umquam de tua voluntate dubitasset, sed nec quantum facere posses nec quo progredi velles exploratum satis habebat.
이 일은 내게는 결코 새로운 것이 아니었습니다. 나는 당신을 잘 알고 있었고, 내게 보내진 당신 편지 속의 약속들을 기억하고 있었으며, 우리의 푸르니우스로부터 당신의 계획을 철저히 들어 알고 있었기 때문입니다. 하지만 원로원에게는 그것들이 예상보다 더 크게 보였습니다. 이는 원로원이 당신의 의지를 한 번이라도 의심했기 때문이 아니라, 당신이 얼마나 실행할 수 있는지, 또한 어디까지 나아가고자 하는지가 충분히 확인되지 않았기 때문입니다.
§10.12.2itaque cum a. d. vii Idus Aprilis mane mihi tuas litteras M. Varisidius reddidisset easque legissem, incredibili gaudio sum elatus;
그리하여 4월 7일 아침, 마르쿠스 바리시디우스가 내게 당신의 편지를 전달해 주었고 내가 그것을 읽었을 때, 나는 믿을 수 없는 기쁨에 휩싸였습니다.
cumque magna multitudo optimorum virorum et civium me domo deduceret, feci continuo omnis participes meae voluptatis.
그리고 훌륭한 인물들과 시민들로 이루어진 큰 무리가 내 집에서 나를 배웅해 주었을 때, 나는 즉시 모든 이들과 나의 기쁨을 나누었습니다.
interim ad me venit Munatius noster, ut consuerat.
그러는 동안 우리의 무나티우스가 늘 하던 대로 내게 왔습니다.
at ego ei litteras tuas, nihildum enim sciebat;
그래서 나는 그에게 당신의 편지를 보여주었습니다. 그는 아직 아무것도 모르고 있었기 때문입니다.
nam ad me primum Varisidius, idque sibi a te mandatum esse dicebat.
바리시디우스가 내게 먼저 왔고, 그것이 당신이 자신에게 명한 일이라고 말했기 때문입니다.
Paulo post idem mihi Munatius eas litteras legendas dedit quas ipsi miseras, et eas quas publice.
조금 뒤에 같은 무나티우스가 당신이 그에게 개인적으로 보낸 편지와 공적으로 보낸 편지를 내게 읽어보라고 주었습니다.
§10.12.3placuit nobis ut statim ad Cornutum, pr. urb.
우리는 즉시 시정 법무관 코르누투스에게 편지를 전달하기로 결정했습니다.
, litteras deferremus, qui, quod consules aberant, consulare munus sustinebat more maiorum.
그는 집정관들이 부재중이었기 때문에 조상의 관습에 따라 집정관의 임무를 수행하고 있었습니다.
senatus est continuo convocatus frequensque convenit propter famam atque exspectationem tuarum litterarum.
원로원은 즉시 소집되었고, 당신의 편지에 대한 소문과 기대감 때문에 많은 이들이 모였습니다.
recitatis litteris oblata religio Cornuto est pullariorum admonitu non satis diligenter eum auspiciis operam dedisse, idque a nostro conlegio comprobatum est.
편지가 낭독되자, 닭 치는 점술관들의 경고에 따라 그가 새점에 충분히 정성을 기울이지 않았다는 종교적 거리낌이 코르누투스에게 제기되었고, 이는 우리 회의 승인을 받았습니다.
itaque res dilata est in posterum.
그리하여 사안은 다음 날로 연기되었습니다.
eo autem die magna mihi pro tua dignitate contentio cum Servilio;
그런데 그날 내게는 당신의 명예를 위해 세르빌리우스와의 큰 논쟁이 있었습니다.
qui cum gratia effecisset ut sua sententia prima pronuntiaretur, frequens eum senatus reliquit et in alia omnia discessit, meaeque sententiae, quae secunda pronuntiata erat, cum frequenter adsentiretur senatus, rogatu. Servili P. Titius intercessit.
그는 영향력을 행사하여 자신의 의견이 먼저 선포되도록 만들었으나, 많은 원로원 의원들이 그를 외면하고 완전히 다른 표결로 돌아섰으며, 두 번째로 선포된 나의 의견에 원로원이 대거 찬성하자, 세르빌리우스의 요청에 따라 푸블리우스 티티우스가 거부권을 행사했습니다.
res in posterum dilata.
사안은 다음 날로 연기되었습니다.
§10.12.4venit paratus Servilius Iovi ipsi iniquus, cuius in templo res agebatur.
세르빌리우스는 만반의 준비를 하고 왔으나, 회의가 열리고 있던 신전의 주인인 유피테르 신 자신에게조차 불손했습니다.
hunc quem ad modum fregerim quantaque contentione Titium intercessorem abiecerim, ex aliorum te litteris malo cognoscere;
내가 어떻게 그를 꺾어 놓았는지, 그리고 얼마나 치열한 논쟁 끝에 거부권을 행사한 티티우스를 물리쳤는지는 다른 사람들의 편지를 통해 아시는 편이 좋겠습니다.
unum hoc ex meis: senatus gravior, constantior, amicior tuis laudibus esse non potuit quam tum fuit, nec vero tibi senatus amicior quam cuncta civitas;
내 편지에서는 이 한 가지만은 알아두십시오. 즉, 원로원은 그때보다 당신의 찬사에 대해 더 장중하고, 확고하며, 호의적일 수 없었다는 것이고, 원로원이 당신에게 온 시민 사회 전체보다 더 호의적이었던 것도 아닙니다.
mirabiliter enim populus R. universus et omnium generum ordinumque consensus ad liberandam rem p. conspiravit.
참으로 로마 전 인민과 모든 계층 및 신분의 합의가 국가를 해방하기 위해 놀라운 방식으로 뜻을 모았기 때문입니다.
§10.12.5Perge igitur, ut agis, nomenque tuum commenda immortalitati atque haec omnia, quae habent speciem gloriae conlectam inanissimis splendoris insignibus contemne, brevia, fucata, caduca existima.
그러므로 지금 하고 있는 대로 계속 나아가 당신의 이름을 불멸에 맡기십시오. 그리고 지극히 허무한 영예의 표식들로부터 모아진 영광의 겉치레만을 지닌 이 모든 것들을 경멸하고, 그것들을 일시적이며, 허식에 가득 차고, 덧없는 것으로 여기십시오.
verum decus in virtute positum est, quae maxime inlustratur magnis in rem p. meritis.
참된 영예는 덕성에 놓여 있으며, 그것은 국가에 대한 위대한 공적을 통해 가장 밝게 빛납니다.
eam facultatem habes maximam.
당신은 그 능력을 최대한으로 가지고 있습니다.
quam quoniam complexus es et tenes, perfice ut ne minus res p. tibi quam tu rei p. debeas.
당신이 그것을 껴안고 쥐고 있으니, 당신이 국가에 빚진 것 못지않게 국가가 당신에게 빚을 지도록 완수해 내십시오.
me tuae dignitatis non modo fautorem sed etiam amplificatorem cognosces.
당신은 나를 당신 명예의 단순한 옹호자뿐만 아니라 그것을 더 높여주는 사람으로 알게 될 것입니다.
id cum rei p. quae mihi vita est mea carior, tum nostrae necessitudini debere me iudico.
나는 그것을 나의 목숨보다 더 소중한 국가에 대해서뿐만 아니라, 우리의 친밀한 관계에 대해서도 지고 있는 의무라고 생각합니다.
atque in his curis, quas contuli ad dignitatem tuam, cepi magnam voluptatem, quod bene cognitam mihi T. Munati prudentiam et fidem magis etiam perspexi in eius incredibili erga te benevolentia et diligentia.
그리고 당신의 명예를 위해 내가 쏟은 이러한 염려 속에서 나는 큰 기쁨을 얻었습니다. 즉, 내게 이미 잘 알려져 있던 T. 무나티우스의 사려 깊음과 신실함을, 당신에 대한 그의 믿을 수 없는 호의와 성실함 속에서 더욱 분명하게 확인하게 되었기 때문입니다.
iii Idus Apr.
4월 11일.

어휘·문법 주석

  1. 10.12.1qui et te nossem — 선행사 mihi를 가리키는 관계대명사 qui가 이유를 나타내는 부사절을 이끌고 있어 접속법(nossem은 novissem의 축약형)이 사용되었습니다.
  2. 10.12.1non quo umquam de tua voluntate dubitasset — 실제 이유가 아닌 '배제된 이유'를 나타내기 위해 non quo + 접속법 구성이 사용되었습니다('~ 때문이었던 것은 아니나').
  3. 10.12.3in alia omnia discessit — 직역하면 '다른 모든 쪽으로 갈라섰다'로, 원로원 표결 시 어떤 제안에 반대하여 물리적으로 다른 편으로 이동하여 부결시키는 것을 가리키는 관용적 표현입니다.

이 구절 인용하기

마르쿠스 툴리우스 키케로, 친지들에게 보낸 편지 §10.12.1-10.12.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi056.humanitext-lat1:10.12.1-10.12.5

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.