§1.6"o(/ti mo/non to\ kalo\n a)gaqo/n. "
vereor ne cui vestrum ex Socraticorum hominum disputationibus, non ex meo sensu deprompta haec videatur oratio;
"오직 고결한 것만이 선이다." 나는 이 연설이 여러분 중 누군가에게 내 자신의 감각에서 나온 것이 아니라 소크라테스 학파 사람들의 토론에서 이끌어낸 것처럼 보이지 않을까 두렵습니다.
dicam quod sentio tamen et dicam brevius quam res tanta dici potest.
그럼에도 나는 내가 느끼는 바를 말할 것이며, 이처럼 중대한 사안이 논해질 수 있는 것보다 더 간결하게 말할 것입니다.
numquam hercule ego neque pecunias istorum neque tecta magnifica neque opes neque imperia neque eas, quibus maxime astricti sunt, voluptates in bonis rebus aut expetendis esse duxi, quippe cum viderem rebus his circumfluentis ea tamen desiderare maxime, quibus abundarent;
헤라클레스의 이름을 걸고, 나는 저들의 돈도, 웅장한 저택도, 권력도, 지배권도, 그리고 저들이 가장 속박되어 있는 저 쾌락들도 선한 일들이나 추구해야 할 것들 속에 속한다고 생각한 적이 단 한 번도 없습니다. 왜냐하면 이러한 것들에 넘쳐나는 사람들이 오히려 자신들이 풍부하게 가지고 있는 바로 그것을 가장 갈망하는 것을 보았기 때문입니다.
neque enim umquam expletur nec satiatur cupiditatis sitis, neque solum ea qui habent libidine augendi cruciantur, sed etiam amittendi metu.
실제로 욕망의 갈증은 결코 채워지거나 만족되지 않으며, 그것을 가진 이들은 늘리려는 집착뿐만 아니라 잃어버릴지 모른다는 두려움에 의해서도 고통받습니다.
§1.7in quo equidem continentissimorum hominum, maiorum nostrorum, saepe requiro prudentiam, qui haec inbecilla et conmutabilia verbo
"bona"
putaverunt appellanda, cum re ac factis longe aliter iudicavissent.
이 점에서 나는 정녕 가장 절제력 있던 우리 조상들의 현명함이 결여되어 있음을 종종 아쉬워하곤 하는데, 그들은 행동과 사실에 있어서는 훨씬 다르게 판단했음에도 불구하고, 이 나약하고 변하기 쉬운 것들을 말로는 "선"이라 불러야 마땅하다고 생각했기 때문입니다.
potestne bonum cuiquam malo esse aut potest quisquam in abundantia bonorum ipse esse non bonus? atqui ista omnia talia videmus, ut et inprobi habeant et absint probis.
어떤 악인에게 선이 악이 될 수 있습니까? 아니면 선한 것이 풍부한 가운데 자기 자신은 선하지 않을 수 있는 사람이 있습니까? 하지만 우리는 이 모든 것들이 악인도 소유하고 선인에게는 결여되어 있는 그런 종류의 것임을 보고 있습니다.
§1.8quam ob rem licet inrideat si qui volt, plus apud me tamen vera ratio valebit quam volgi opinio;
그러므로 원하는 자가 있다면 누구든 비웃어도 좋으나, 나에게는 민중의 의견보다 참된 이성이 더 큰 힘을 발휘할 것입니다.
neque ego umquam bona perdidisse dicam, si quis pecus aut supellectilem amiserit, nec non saepe laudabo sapientem illum, Biantem, ut opinor, qui numeratur in septem: cuius cum patriam Prienam cepisset hostis ceterique ita fugerent, ut multa de suis rebus asportarent, cum esset admonitus a quodam ut idem ipse faceret,
"ego vero"
inquit
"facio;
또한 나는 누군가가 가축이나 가구를 잃었다고 해서 그가 선한 것들을 잃었다고 결코 말하지 않을 것이며, 일곱 현인 중 하나로 꼽히는 저 현자, 내 기억에 비아스라고 하는 그 사람을 자주 찬양할 것입니다. 그의 조국 프리에네를 적이 점령하여 다른 이들이 자신들의 물건을 많이 가지고 도망치고 있을 때, 어떤 이가 그에게 자신도 그렇게 하라고 권하자, 그는 "나는 참으로 그렇게 하고 있소.
nam omnia mecum porto mea. "
내 모든 것을 내 몸에 지니고 다니기 때문이오"라고 말했습니다.
§1.9ille haec ludibria fortunae ne sua quidem putavit, quae nos appellamus etiam bona.
그는 우리가 심지어 "선"이라고 부르는 운명의 이러한 장난감들을 자신의 것으로조차 생각하지 않았습니다.
quid est igitur, quaeret aliquis, bonum? si, quod recte fit et honeste et cum virtute, id bene fieri vere dicitur, quod rectum et honestum et cum virtute est, id solum opinor bonum.
그렇다면 누군가는 물을 것입니다. 선이란 무엇인가? 만일 올바르고, 고결하며, 덕과 함께 행해지는 것이 진정으로 "잘" 행해진다고 일컬어진다면, 올바르고 고결하며 덕과 함께하는 것, 그것만이 선이라고 나는 생각합니다.
§1.10sed haec videri possunt odiosiora, cum lentius disputantur: vita atque factis inlustrata sunt summorum virorum;
그러나 이러한 것들은 너무 느긋하게 토론될 때 더 지루하게 보일 수 있습니다. 그것들은 지극히 위대한 인물들의 삶과 행적으로 증명되어 있습니다.
quaero enim a vobis, num ullam cogitationem habuisse videantur ii, qui hanc rein publicam tam praeclare fundatam nobis reliquerunt, aut argenti ad avaritiam aut amoenitatum ad delectationem aut supellectilis ad delicias aut epularum ad voluptates? ponite ante oculos unum quemque.
내가 여러분에게 묻건대, 이 국가를 이토록 훌륭하게 건국하여 우리에게 남겨준 이들이 탐욕을 위한 은이나, 즐거움을 위한 아름다운 경관이나, 사치를 위한 가구나, 쾌락을 위한 향연에 대해 조금의 생각이라도 품었던 것처럼 보입니까? 그들 한 사람 한 사람을 눈앞에 그려보십시오.
§1.11voltis a Romulo? voltis post liberam civitatem ab iis ipsis, qui liberaverunt? quibus tandem Romulus gradibus escendit in caelum? iisne, quae isti bona appellant, an rebus gestis atque virtutibus? quid? a Numa Pompilio minusne gratas dis inmortalibus capudines ac fictilis urnulas fuisse quam felicatas Saliorum pateras arbitramur? omitto reliquos;
로물루스부터 시작하기를 원하십니까? 아니면 자유로운 국가가 된 이후로 국가를 해방시킨 바로 그 사람들에게서 시작하기를 원하십니까? 도대체 로물루스는 어떤 단계를 밟아 하늘로 올라갔습니까? 저들이 선이라고 부르는 그것들에 의해서였습니까, 아니면 그의 업적들과 덕들에 의해서였습니까? 그리고 누마 폼필리우스가 불멸의 신들에게 바친 국자와 점토 단지들이 살리 사제들의 도금된 대접들보다 덜 기꺼이 받아들여졌다고 우리가 생각하겠습니까? 나머지 사람들은 생략하겠습니다.
sunt enim omnes pares inter se praeter Superbum.
오만한 왕을 제외하고는 그들 모두가 서로 동등하기 때문입니다.