§8an de peculatu facto aut de tabulario incenso longa oratio est expromenda? quo in crimine propinquus C. Rabiri iudicio clarissimo, C. Curtius, pro virtute sua est honestissime liberatus, ipse vero Rabirius non modo in iudicium horum criminum, sed ne in tenuissimam quidem suspicionem verbo est umquam vocatus.
아니면 공금 횡령이나 공문서고 방화 혐의에 대해 긴 연설을 펼쳐야 하겠습니까? 이 혐의에서 가이우스 라비리우스의 친척인 가이우스 쿠르티우스는 자신의 덕행 덕분에 매우 명백한 판결을 통해 아주 명예롭게 무죄로 풀려났으나, 라비리우스 자신은 이러한 혐의로 재판에 회부되기는커녕 말 한마디로도 단 한 번도 미세한 의심조차 받지 않았습니다.
an de sororis filio diligentius respondendum est? quem ab hoc necatum esse dixisti, cum ad iudici moram familiaris funeris excusatio quaereretur.
아니면 그의 누이의 아들에 대해 더 세심하게 답변해야 합니까? 재판을 연기하기 위해 집안 상사라는 핑계를 찾던 중에, 그 누이의 아들이 이 사람에 의해 살해되었다고 그대는 말했습니다.
quid enim est tam veri simile quam cariorem huic sororis maritum quam sororis filium fuisse, atque ita cariorem ut alter vita crudelissime privaretur, cum alteri ad prolationem iudici biduum quaereretur? an de servis alienis contra legem Fabiam retentis, aut de civibus Romanis contra legem Porciam verberatis aut necatis plura dicenda sunt, cum tanto studio C. Rabirius totius Apuliae, singulari voluntate Campaniae ornetur, cumque ad eius propulsandum periculum non modo homines sed prope regiones ipsae convenerint, aliquanto etiam latius excitatae quam ipsius vicinitatis nomen ac termini postulabant? nam quid ego ad id longam orationem comparem quod est in eadem multae inrogatione praescriptum, hunc nec suae nec alienae pudicitiae pepercisse?
이 사람에게 누이의 아들보다 누이의 남편이 더 소중했고, 게다가 다른 한 사람을 위해 이틀의 재판 연기를 얻어내고자 한 사람의 목숨을 이토록 잔인하게 빼앗을 만큼 더 소중했다는 것보다 더 그럴듯한 일이 어디 있겠습니까? 아니면 파비우스 법에 반하여 타인의 노예를 억류한 일이나, 포르키우스 법에 반하여 로마 시민을 채찍질하거나 살해한 일에 대해 더 많은 말을 해야 합니까? 이토록 큰 아풀리아 전체의 열성과 캄파니아의 독보적인 호의로 가이우스 라비리우스가 칭송받고 있으며, 그의 위험을 물리치기 위해 사람들뿐만 아니라 거의 그 지역 자체가, 그의 이웃이라는 이름과 경계가 요구하는 것보다 훨씬 더 넓은 곳에서 떨쳐 일어나 모여들었는데도 말입니다. 대체 같은 벌금형 청구서에 규정된 것, 즉 이 사람이 자신이나 타인의 정조를 지키지 않았다는 것에 대해 내가 왜 긴 연설을 준비해야 한단 말입니까?
§9quin etiam suspicor eo mihi semihoram ab Labieno praestitutam esse ut ne plura de pudicitia dicerem.
오히려 나는 라비에누스가 나에게 30분이라는 시간을 정해 준 것이 정조에 대해 더 이상 말하지 못하게 하려는 속셈이었다고 의심하고 있습니다.
ergo ad haec crimina quae patroni diligentiam desiderant intellegis mihi semihoram istam nimium longam fuisse.
그러므로 변호인의 치밀함을 요하는 이 혐의들에 대해서는 그 30분이 나에게 너무나 길었다는 것을 그대도 이해할 것입니다.
illam alteram partem de nece Saturnini nimis exiguam atque angustam esse voluisti;
그대는 사투르니누스의 죽음에 관한 다른 부분을 너무나 보잘것없고 좁게 만들고자 원했습니다.
quae non oratoris ingenium sed consulis auxilium implorat et flagitat.
그러나 그 부분은 연설가의 재능이 아니라 집정관의 원조를 간청하고 요구하는 부분입니다.
§10nam de perduellionis iudicio, quod a me sublatum esse criminari soles, meum crimen est, non Rabiri.
나에 의해 폐지되었다고 그대가 늘 고발하곤 하는 반역죄 재판에 관해서라면, 그것은 나의 죄이지 라비리우스의 죄가 아닙니다.
quod utinam, Quirites, ego id aut primus aut solus ex hac re publica sustulissem! utinam hoc, quod ille crimen esse volt, proprium testimonium meae laudis esset.
로마 시민 여러분, 차라리 내가 이 국가에서 그것을 최초로 혹은 유일하게 폐지했더라면 좋았을 것을! 그가 죄로 몰고 가고자 하는 이것이 나에 대한 찬사의 증표가 되었더라면 좋았을 것을.
quid enim optari potest quod ego mallem quam me in consulatu meo carnificem de foro, crucem de campo sustulisse? sed ista laus primum est maiorum nostrorum, Quirites, qui expulsis regibus nullum in libero populo vestigium crudelitatis regiae retinuerunt, deinde multorum virorum fortium qui vestram libertatem non acerbitate suppliciorum infestam sed lenitate legum munitam esse voluerunt.
내 집정관 임기 중에 광장에서 처형인을 치우고 마당에서 십자가를 치웠던 것보다 내가 더 원할 만한 일이 무엇이 있겠습니까? 그러나 시민 여러분, 그 찬사는 첫째로 왕들을 몰아낸 뒤 자유로운 민중 가운데 왕정의 잔혹함의 흔적을 조금도 남겨두지 않은 우리 조상들의 것이며, 둘째로 여러분의 자유가 가혹한 형벌로 위협받지 않고 법률의 관대함으로 보호받기를 원했던 많은 용감한 분들의 것입니다.
§11quam ob rem uter nostrum tandem, Labiene, popularis est, tune qui civibus Romanis in contione ipsa carnificem, qui vincla adhiberi putas oportere, qui in campo Martio comitiis centuriatis auspicato in loco crucem ad civium supplicium defigi et constitui iubes, an ego qui funestari contionem contagione carnificis veto, qui expiandum forum populi Romani ab illis nefarii sceleris vestigiis esse dico, qui castam contionem, sanctum campum, inviolatum corpus omnium civium Romanorum, integrum ius libertatis defendo servari oportere?
그러므로 라비에누스여, 도대체 우리 둘 중 누가 민중파입니까? 민회 회합장 자체에서 로마 시민에게 처형인과 사슬을 적용해야 마땅하다고 생각하고, 마르투스 광장의 백인대 민회가 열리는 점을 친 신성한 장소에 시민 처형을 위한 십자가를 박아 세우도록 명령하는 그대입니까, 아니면 처형인의 오염으로 민회가 더럽혀지는 것을 금하고, 로마 민중의 광장은 저 극악무도한 범죄의 흔적으로부터 정화되어야 한다고 말하며, 정결한 민회, 신성한 광장, 모든 로마 시민의 침해받지 않는 신체, 훼손되지 않은 자유의 권리가 보존되어야 한다고 옹호하는 나입니까?
§12popularis vero tribunus pl.
참으로 대단한 민중파 호민관이자 법과 자유의 수호자요 옹호자이십니다!
custos defensorque iuris et libertatis! Porcia lex virgas ab omnium civium Romanorum corpore amovit, hic misericors flagella rettulit;
포르키우스 법은 모든 로마 시민의 신체에서 회초리를 치웠으나, 이 자비로운 자는 채찍을 도로 가져왔습니다.
Porcia lex libertatem civium lictori eripuit, Labienus, homo popularis, carnifici tradidit;
포르키우스 법은 리크토르에게서 시민의 자유를 빼앗았으나, 민중파라는 라비에누스는 그것을 처형인에게 넘겨주었습니다.
C. Gracchus legem tulit ne de capite civium Romanorum iniussu vestro iudicaretur, hic popularis a iiviris iniussu vestro non iudicari de cive Romano sed indicta causa civem Romanum capitis condemnari coegit.
가이우스 그라쿠스는 여러분의 명령 없이는 로마 시민의 목숨을 재판할 수 없다는 법을 제정했으나, 이 민중파는 2인관들을 통해 여러분의 명령 없이 로마 시민을 재판하지도 않고 변론도 듣지 않은 채 사형에 처하도록 강요했습니다.
§13tu mihi etiam legis Porciae, tu C. Gracchi, tu horum libertatis, tu cuiusquam denique hominis popularis mentionem facis, qui non modo suppliciis invisitatis sed etiam verborum crudelitate inaudita violare libertatem huius populi, temptare mansuetudinem, commutare disciplinam conatus es? namque haec tua, quae te, hominem clementem popularemque, delectant, 'I,
"lictor"
,
"conliga manvs"
,' non modo huius libertatis mansuetudinisque non sunt sed ne Romuli quidem aut Numae Pompili;
듣도 보도 못한 형벌뿐만 아니라 유례없는 말의 잔혹함으로 이 민중의 자유를 짓밟고, 관대함을 시험하며, 규율을 바꾸려 시도한 그대가 나에게 감히 포르키우스 법을, 가이우스 그라쿠스를, 이들의 자유를, 아니 그 어떤 민중파 인물을 입에 담는단 말입니까? 온화하고 민중파적인 그대를 기쁘게 하는 그대의 이 말, "가라, 리크토르여, 두 손을 묶어라"는 이 자유와 관대함의 것일 수 없음은 물론이고, 로물루스나 누마 폼필리우스의 것조차 아닙니다.
Tarquini, superbissimi atque crudelissimi regis, ista sunt cruciatus carmina quae tu, homo lenis ac popularis, libentissime commemoras: '
"Capvt obnvbito"
,
"arbori infelici svspendito"
,' quae verba, Quirites, iam pridem in hac re publica non solum tenebris vetustatis verum etiam luce libertatis oppressa sunt.
그것은 가장 오만하고 잔혹한 왕 타르퀴니우스의 고문 노래이며 온화하고 민중파적인 그대가 가장 즐겨 읊조리는 것입니다. "머리를 가려라, 불길한 나무에 매달아라"라는 이 말들은, 시민 여러분, 이 국가에서 고대의 어둠뿐만 아니라 자유의 빛에 의해 이미 오래전에 지워졌습니다.