§30an vero istas nationes religione iuris iurandi ac metu deorum immortalium in testimoniis dicendis commoveri arbitramini? quae tantum a ceterarum gentium more ac natura dissentiunt, quod ceterae pro religionibus suis bella suscipiunt, istae contra omnium religiones;
아니면 정말로 여러분은 저 국가들이 증언을 할 때 선서의 신성함과 불멸의 신들에 대한 두려움에 의해 움직인다고 생각하십니까? 그들은 다른 민족들의 관습과 천성으로부터 이토록 크게 벗어나 있으니, 다른 민족들은 자신들의 종교를 위해 전쟁을 일으키는 반면, 저들은 모든 종교에 반대하여 전쟁을 일으키기 때문입니다.
illae in bellis gerendis ab dis immortalibus pacem ac veniam petunt, istae cum ipsis dis immortalibus bella gesserunt.
전자는 전쟁을 수행할 때 불멸의 신들에게 평화와 용서를 구하지만, 후자는 불멸의 신들 본인과 전쟁을 벌였습니다.
hae sunt nationes quae quondam tam longe ab suis sedibus Delphos usque ad Apollinem Pythium atque ad oraculum orbis terrae vexandum ac spoliandum profectae sunt.
이들이야말로 과거에 자신들의 거처로부터 그토록 멀리 떨어진 델포이까지 피티아의 아폴론과 온 세상의 신탁소를 괴롭히고 약탈하기 위해 떠났던 국가들입니다.
ab isdem gentibus sanctis et in testimonio religiosis obsessum Capitolium est atque ille Iuppiter cuius nomine maiores nostri vinctam testimoniorum fidem esse voluerunt.
증언에 있어서 그토록 신성하고 독실하다는 바로 그 민족들에 의해 카피톨리움이 포위되었고, 우리 조상들이 그 이름으로 증언의 신의를 묶어두기를 바랐던 저 유피테르도 포위되었습니다.
§31postremo his quicquam sanctum ac religiosum videri potest qui, etiam si quando aliquo metu adducti deos placandos esse arbitrantur, humanis hostiis eorum aras ac templa funestant, ut ne religionem quidem colere possint, nisi eam ipsam prius scelere violarint? quis enim ignorat eos usque ad hanc diem retinere illam immanem ac barbaram consuetudinem hominum immolandorum? quam ob rem quali fide, quali pietate existimatis esse eos qui etiam deos immortalis arbitrentur hominum scelere et sanguine facillime posse placari? Cum his vos testibus vestram religionem coniungetis, ab his quicquam sancte aut moderate dictum putabitis? hoc vestrae mentes tam castae, §32tam integrae sibi suscipient ut, cum omnes legati nostri qui illo triennio in Galliam venerunt, omnes equites Romani qui in illa provincia fuerunt, omnes negotiatores eius provinciae, denique omnes in Gallia qui sunt socii populi Romani atque amici, M. Fonteium incolumem esse cupiant, iurati privatim et publice laudent, vos tamen cum Gallis iugulare malitis? quid ut secuti esse videamini? voluntatemne hominum? gravior igitur vobis erit hostium voluntas quam civium? an dignitatem testium? potestis igitur ignotos notis, iniquos aequis, alienigenas domesticis, cupidos moderatis, mercennarios gratuitis, impios religiosis, inimicissimos huic imperio ac nomini bonis ac fidelibus et sociis et civibus anteferre?
마지막으로, 설령 언젠가 어떤 두려움에 이끌려 신들을 달래야 한다고 생각할 때조차 사람을 제물로 바쳐 신들의 제단과 신전을 더럽히는 자들에게, 무엇이 신성하고 독실한 것으로 보일 수 있겠습니까? 그 결과 그들은 먼저 범죄로 종교 자체를 더럽히지 않고서는 종교를 숭배할 수조차 없는 처지입니다. 왜냐하면 그들이 오늘날까지 인간을 제물로 바치는 저 잔학하고 야만적인 관습을 유지하고 있다는 것을 누가 모르겠습니까? 그러므로 불멸의 신들조차 인간의 범죄와 피로 가장 쉽게 달래질 수 있다고 생각하는 자들이 어떤 신의와 어떤 경건함을 지니고 있다고 생각하십니까? 여러분은 이들과 같은 증인들과 여러분의 경건함을 결합시키겠습니까? 그들로부터 무언가 신성하게 혹은 절제되어 말해졌다고 생각하겠습니까? 여러분의 이토록 순결하고, 이토록 흠 없는 정신이 다음과 같은 일을 스스로 떠맡겠습니까? 즉, 저 3년 동안 가울리아에 갔던 우리 사절 전원, 저 속주에 있던 로마 기사 전원, 그 속주의 상인 전원, 마지막으로 가울리아에 있는 로마 민중의 동맹자이자 친구인 전원이 마르쿠스 포인테이우스의 무사를 바라고, 선서하여 개인적으로나 공적으로나 그를 찬양하고 있음에도 불구하고, 여러분은 그래도 가울리아인들과 함께 그를 파멸시키기를 원하신다는 말입니까? 여러분은 무엇을 따랐던 것으로 보이고 싶으십니까? 사람들의 뜻입니까? 그렇다면 여러분에게는 적들의 뜻이 시민들의 뜻보다 더 무겁단 말입니까? 아니면 증인들의 품격입니까? 그렇다면 여러분은 알려지지 않은 자를 알려진 자보다, 불의한 자를 의로운 자보다, 이방인을 동포보다, 탐욕스러운 자를 절제 있는 자보다, 매수된 자를 무상의 자보다, 불경한 자를 경건한 자보다, 이 제국과 이름에 가장 적대적인 자를 선량하고 충실한 동맹자 및 시민보다 우선할 수 있다는 말입니까?
§33an vero dubitatis, iudices, quin insitas inimicitias istae gentes omnes et habeant et gerant cum populi Romani nomine? sic existimatis eos hic sagatos bracatosque versari, animo demisso atque humili, ut solent ei qui adfecti iniuriis ad opem iudicum supplices inferioresque confugiunt? nihil vero minus.
아니면 정말로 배심원 여러분, 저 민족들 전부가 로마 민중의 이름에 대해 뿌리 깊은 적대감을 품고 있으며 이를 계속 유지하고 있다는 것을 의심하십니까? 여러분은 그들이 여기서 사굼을 걸치고 바지를 입은 채, 상처를 입고 배심원의 도움을 바라는 간청자나 비천한 자들이 흔히 하듯이 낙담하고 비굴한 마음으로 돌아다니고 있다고 생각하십니까? 참으로 전혀 그렇지 않습니다.
hi contra vagantur laeti atque erecti passim toto foro cum quibusdam minis et barbaro atque immani terrore verborum;
이들은 반대로 포룸 도처를 기뻐하고 어깨를 편 채 어떤 위협과 말에 의한 야만적이고 잔학한 공포를 풍기며 배회하고 있습니다.
quod ego profecto non crederem, nisi aliquotiens ex ipsis accusatoribus vobiscum simul, iudices, audissem, cum praeciperent ut caveretis ne hoc absoluto novum aliquod bellum Gallicum concitaretur.
배심원 여러분, 만약 고발자들 자신으로부터 여러분과 동시에, 이 자가 석방됨으로써 새로운 가울리아 전쟁이 유발되지 않도록 조심하라고 경고하는 것을 몇 번이고 듣지 못했다면, 저는 참으로 이것을 믿지 않았을 것입니다.
§34si M. Fonteium, iudices, in causa deficerent omnia, si turpi adulescentia, vita infami, magistratibus quos ante oculos vestros gessit male gestis, convictus virorum bonorum testimoniis, legationibus flagitiose obitis, invisus suis omnibus in iudicium vocaretur, si in eo iudicio colonorum populi Romani Narbonensium, fidelissimorum sociorum Massiliensium, civium Romanorum omnium testimoniis tabulisque premeretur, tamen esset vobis magno opere providendum ne, quos ita adflictos a vestris patribus maioribusque accepissetis ut contemnendi essent, eos pertimuisse et eorum minis et terrore commoti esse videremini.
배심원 여러분, 설령 마르쿠스 포인테이우스의 소송에서 모든 것이 그에게 결여되어 있더라도, 설령 그가 비열한 청년기, 악명 높은 평판의 삶을 살고, 여러분의 눈앞에서 지냈던 정무관 직무를 잘못 수행하였으며, 선량한 이들의 증언으로 유죄가 입증되고, 사절 임무를 추잡하게 수행하여 자신의 모든 이들에게 미움을 받아 재판에 소환되었다 하더라도, 설령 그 재판에서 그가 로마 민중의 나르보 식민자들, 가장 충실한 동맹자 마실리아인들, 모든 로마 시민들의 증언과 장부에 의해 압도당하고 있다 하더라도, 여러분의 부친들과 조상들로부터 경멸당할 만큼 참담하게 짓밟혔다고 이어받은 자들을 두려워하고, 그들의 위협과 공포에 의해 움직인 것처럼 보이지 않도록 여러분은 크게 경계해야만 했을 것입니다.