§8Cum omnes leges omniaque iudicia quae paulo graviora atque asperiora videntur esse ex improborum iniquitate et iniuria nata sunt, tum hoc iudicium paucis hisce annis propter hominum malam consuetudinem nimiamque licentiam constitutum est.
다소 엄격하고 가혹해 보이는 모든 법과 모든 재판이 사악한 자들의 불의와 불법으로부터 생겨난 것과 마찬가지로, 이 재판 역시 인간들의 나쁜 관습과 과도한 방종 때문에 최근 몇 년 사이에 제정되었습니다.
nam cum multae familiae dicerentur in agris longinquis et pascuis armatae esse caedisque facere, cumque ea consuetudo non solum ad res privatorum sed ad summam rem publicam pertinere videretur, M. Lucullus, qui summa aequitate et sapientia ius dixit, primus hoc iudicium composuit et id spectavit ut omnes ita familias suas continerent ut non modo armati damnum nemini darent verum etiam lacessiti iure se potius quam armis defenderent;
왜냐하면 많은 가속들이 먼 농지와 목초지에서 무장하고 학살을 저지르고 있다고 전해지고, 그 관습이 사인의 재산뿐만 아니라 국가의 최고 이익에까지 관련되는 것처럼 보였을 때, 최고의 공평함과 지혜로 법을 집행했던 마르쿠스 루쿨루스가 처음으로 이 재판을 고안하고 다음과 같은 점을 지향했기 때문입니다. 즉, 모든 이가 자신의 가속들을 이처럼 단속하여, 무장한 채 누구에게도 손해를 입히지 않을 뿐만 아니라, 비록 도발을 당하더라도 무기가 아닌 법으로써 스스로를 방어하도록 한 것입니다.
§9et cum sciret de damno legem esse Aquiliam, tamen hoc ita existimavit, apud maiores nostros cum et res et cupiditates minores essent et familiae non magnae magno metu continerentur ut perraro fieret ut homo occideretur, idque nefarium ac singulare facinus putaretur, nihil opus fuisse iudicio de vi coactis armatisque hominibus;
그리고 손해에 관해서는 아퀼리우스법이 존재한다는 것을 알고 있었음에도, 그는 다음과 같이 생각했습니다. 즉, 우리 조상들의 시대에는 재산도 욕망도 더 적었고 가속들도 크지 않아 큰 두려움의 통제 아래 있었기에 사람이 살해당하는 일은 극히 드물었으며, 그것은 극악무도하고 예외적인 범행으로 여겨졌으므로, 폭력으로 소집된 무장한 사람들에 관한 재판은 전혀 필요하지 않았다고 말입니다.
quod enim usu non veniebat, de eo si quis legem aut iudicium constitueret, non tam prohibere videretur quam admonere.
왜냐하면 실제로 일어나지 않는 일에 대해 누군가 법이나 재판을 제정한다면, 그것은 금지하기보다는 오히려 일깨워주는 것처럼 보일 것이기 때문입니다.
§10his temporibus cum ex bello diuturno atque domestico res in eam consuetudinem venisset ut homines minore religione armis uterentur, necesse putavit esse et in universam familiam iudicium dare, quod a familia factum diceretur, et recuperatores dare,
오늘날에는 장기적인 내전의 결과로 사람들이 덜 경건한 마음으로 무기를 사용하는 관습에 사태가 이르렀기 때문에, 그는 가속에 의해 행해졌다고 전해지는 일에 대해 가속 전체를 상대로 재판을 허용하고, 회수재판관들을 임명하는 것이 필요하다고 생각했습니다.
§11ut quam primum res iudicaretur, et poenam graviorem constituere, ut metu comprimeretur audacia, et illam latebram tollere: '
"damnum iniuria.
이는 사건이 가능한 한 신속하게 재판받도록 하기 위함이었고, 또한 두려움으로 인해 대담함이 억제되도록 더 무거운 벌을 규정하며, ‘’라는 저 도피처를 제거하기 위함이었습니다.
"
' quod in aliis causis debet valere et valet lege Aquilia, id ex huius modi damno quod vi per servos armatos datum esset §12ipsi statuerent quo tempore possent suo iure arma capere, manum cogere, homines occidere.
다른 소송들에서는 그것이 효력을 가져야 하고 아퀼리우스법에 의해 효력을 가지지만, 무장한 노예들을 통해 폭력으로 가해진 이와 같은 손해로부터는, 그들 스스로가 어떤 때에 자신들의 정당한 권리로 무장을 하고, 무리를 모으며, 사람들을 죽일 수 있는지를 결정하도록 [하는 도피처를 제거하기 위함이었습니다].
Cum iudicium ita daret ut hoc solum in iudicium veniret, videreturne vi hominibus coactis armatisve damnum dolo malo familiae datum, neque illud adderet '
"inivria"
,' putavit se audaciam improborum sustulisse, cum spem defensionis nullam reliquisset.
재판을 오직 이 한 가지, 즉 소집되거나 무장한 사람들의 폭력으로 가속의 악의에 의해 손해가 가해졌는지만이 재판 대상이 되도록 허용하고, 저 ' '라는 말을 덧붙이지 않았을 때, 그는 변호의 희망을 전혀 남겨두지 않음으로써 사악한 자들의 대담함을 꺾어버렸다고 생각했습니다.
§13quoniam quod iudicium et quo consilio constitutum sit cognostis, nunc rem ipsam, ut gesta sit, dum breviter vobis demonstro, attendite.
어떤 재판이 무슨 의도로 제정되었는지를 여러분이 아신 이상, 이제 사건 자체가 어떻게 벌어졌는지 제가 여러분께 간략히 설명해 드리는 동안 주의 깊게 들어주십시오.
§14fundum habet in agro Thurino M. Tullius paternum, recuperatores, quem se habere usque eo non moleste tulit, donec vicinum eius modi nactus est qui agri finis armis proferre mallet quam iure defendere.
회수재판관 여러분, 마르쿠스 툴리우스는 투리이 지방에 아버지로부터 물려받은 토지를 가지고 있습니다. 그는 법으로 토지의 경계를 지키기보다 무력으로 확장하기를 더 좋아하는 그런 이웃을 만나기 전까지는 그것을 소유하는 일을 번거롭게 생각하지 않았습니다.
nam P. Fabius nuper emit agrum de C. Claudio senatore, cui fundo erat adfinis M. Tullius, sane magno, dimidio fere pluris incultum exustis villis omnibus quam quanti integrum atque ornatissimum carissimis pretiis ipse Claudius emerat
왜냐하면 푸블리우스 파비우스가 최근에 상원의원 가이우스 클라우디우스로부터 마르쿠스 툴리우스의 토지와 인접한 땅을 매입했기 때문인데, 참으로 엄청난 가격에, 즉 모든 농가가 불타고 황폐해진 상태임에도 불구하고 클라우디우스 자신이 일찍이 가장 비싼 가격에 손상 없고 완전히 설비된 상태로 샀던 가격보다 거의 절반이나 더 비싸게 샀던 것입니다.
§15clam circumscripsisse isti a consulari Macedonia et Asia.
저 자는 마케도니아와 아시아를 다스렸던 전직 집정관으로부터 비밀리에 사기를 쳤습니다.
etiam illud addam quod ad rem pertinet: imperatore mortuo pecuniam nescio quo modo quaesitam dum volt in praedio ponere, non posuit, sed abiecit.
본 사건과 관련된 이 일도 덧붙이겠습니다. 장군이 사망한 후, 어떻게 얻었는지 모를 그 돈을 부동산에 투자하고자 했을 때, 그는 투자한 것이 아니라 내던져 버린 것이었습니다.
nihil adhuc m
. . am calamitate vicinorum corrigit, et quod stomachum suum damno Tulli explere conatus est.
그는 아직 이웃들의 재앙을 보고서도 아무것도 고치지 않았고, 툴리우스에게 손해를 입힘으로써 자신의 분노를 풀고자 시도했습니다.
§16est in eo agro centuria quae Populiana nominatur, recuperatores, quae semper M. Tulli fuit, quam etiam pater possederat posita esse et ad fundum eius convenire.
회수재판관 여러분, 그 토지에는 포풀리아나라고 불리는 켄투리아가 있습니다. 그곳은 항상 마르쿠스 툴리우스의 소유였고 그의 아버지 또한 차지하고 있었으며... 위치하여 그의 토지에 부합했습니다.
ac primum, quod eum negoti totius et emptionis suae paenitebat, fundum proscripsit;
그리고 우선, 그는 전체 거래와 자신의 매입을 후회했기 때문에 그 토지를 매물로 내놓았습니다.
eum autem emptum habebat cum socio Cn.
그러나 그는 극히 훌륭한 인물인 동업자 그나이우스 아케로니우스와 함께 그것을 매입했었기에...
Acerronio, viro optimo modum proscripsisse.
구획을 매물로 내놓았던 것입니다.