§1111.
11.
Ὧ δὲ ἀπὸ παιδίου συνηύξηται καὶ συντέτροφεν, ἔθος πεποίηται ἐν τῇσι μεταβολῇσι τῶν πνευμάτων τοῦτο πάσχειν καὶ ἐπίληπτον ὡς τὰ πολλὰ γίνεσθαι, καὶ μάλιστα ἐν τοῖσι νοτίοισιν·
하지만 어릴 때부터 이 병이 함께 자라나 몸에 밴 사람에게는, 바람이 변할 때마다 이것(발작)을 겪으며 대개 뇌전증에 걸리는 것이 다반사가 되고, 특히 남풍이 불 때 그러하다.
ἥ τε ἀπάλλαξις χαλεπὴ γίνεται·
그리고 그 회복은 어려워진다.
ὁ γὰρ ἐγκέφαλος ὑγρότερος γέγονε τῆς φύσιος καὶ πλημμυρεῖ ὑπὸ τοῦ φλέγματος, ὥστε τοὺς μὲν καταῤρόους πυκνοτέρους γίνεσθαι, ἐκκριθῆναι δὲ μηκέτι οἷόν τε εἶναι τὸ φλέγμα, μηδὲ ἀναξηρανθῆναι τὸν ἐγκέφαλον, ἀλλὰ διαβεβρέχθαι καὶ εἶναι ὑγρόν.
뇌가 본래의 자연적 성질보다 더 습해지고 점액으로 넘쳐나서, 흘러내림은 더 빈번해지며 점액이 더 이상 배출될 수 없고 뇌가 건조해지지도 않은 채 젖어 있고 습한 상태를 유지하기 때문이다.
Γνοίη δ’ ἄν τις τόδε μάλιστα τοῖσι προβάτοισι τοῖσι καταλήπτοισι γινομένοισιν ὑπὸ τῆς νούσου ταύτης καὶ μάλιστα τῇσιν αἰξίν·
이 병에 걸린 양들, 특히 염소들에게서 이 점을 가장 잘 알 수 있는데, 염소들이 가장 자주 발작을 일으키기 때문이다.
αὗται γὰρ πυκνότατα λαμβάνονται· ἢν διακόψῃς τὴν κεφαλὴν, εὑρήσεις τὸν ἐγκέφαλον ὑγρὸν.
만약 머리를 갈라 본다면, 뇌가 젖어 있고 수종(물기)으로 가득 차 있으며 악취를 풍기는 것을 발견할 것이다.
ἐόντα καὶ ὕδρωπος περίπλεων καὶ κακὸν ὄζοντα, καὶ ἐν τούτῳ δηλονότι γνώσῃ ὅτι οὐχ ὁ θεὸς τὸ σῶμα λυμαίνεται, ἀλλ’ ἡ νοῦσος.
그리고 이것을 통해 신이 몸을 해치는 것이 아니라 질병이 해치는 것임을 분명히 알게 될 것이다.
Οὕτω δ’ ἔχει καὶ τῷ ἀνθρώπῳ·
사람에게도 이와 같다.
ὁκόταν γὰρ ὁ χρόνος γένηται τῇ νούσῳ, οὐκ ἔτι ἰήσιμος γίνεται·
질병이 만성화되면 더 이상 치료할 수 없게 된다.
διεσθίεται γὰρ ὁ ἐγκέφαλος ὑπὸ τοῦ φλέγματος καὶ τήκεται, τὸ δὲ ἀποτηκόμενον ὕδωρ γίνεται, καὶ περιέχει τὸν ἐγκέφαλον ἐκτὸς καὶ περικλύζει·
뇌가 점액에 의해 갉아먹히고 녹아내리며, 녹아내린 것이 물이 되어 뇌의 외관을 둘러싸고 겉을 씻어내기 때문이다.
καὶ διὰ τοῦτο πυκνότερον ἐπίληπτοι γίνονται καὶ ῥᾷον.
이 때문에 그들은 더 자주, 그리고 더 쉽게 뇌전증 발작을 일으킨다.
Διὸ δὴ πουλυχρόνιος ἡ νοῦσος, ὅτι τὸ ἐπιῤῥέον λεπτόν ἐστιν ὑπὸ πολυπληθίης, καὶ εὐθὺς κρατέεται ὑπὸ τοῦ αἵματος καὶ διαθερμαίνεται.
그리하여 이 병이 오래 지속되는 것은, 흘러드는 점액이 그 양의 많음으로 인해 묽어지고, 즉시 혈액에 의해 압도당하며 따뜻해지기 때문이다.
§1212.
12.
Ὁκόσοι δὲ ἤδη ἐθάδες εἰσὶ τῇ νούσῳ, προγινώσκουσιν ὁκόταν μέλλωσι λήψεσθαι, καὶ φεύγουσιν ἐκ τῶν ἀνθρώπων, ἢν μὲν ἐγγὺς αὐτῶν ὁ οἶκος ἔῃ, οἴκαδε, ἢν δὲ μὴ, ἐς τὸ ἐρημότατον, ὅπη μέλλουσιν ὄψεσθαι αὐτὸν ἐλάχιστοι πεσόντα, εὐθύς τε ἐγκαλύπτεται·
이미 이 병에 익숙해진 사람들은 발작이 찾아오려 할 때를 예견하고 사람들로부터 피한다. 집이 가까우면 집으로 가고, 그렇지 않으면 자신이 쓰러지는 것을 보는 사람이 가장 적을 가장 한적한 곳으로 피하며 즉시 몸을 가린다.
τοῦτο δὲ ποιέει ὑπ’ αἰσχύνης τοῦ πάθεος καὶ οὐχ ὑπὸ φόβου, ὡς οἱ πολλοὶ νομίζουσι, τοῦ δαιμονίου.
이는 많은 이들이 생각하듯 신적인 것에 대한 두려움 때문이 아니라, 병에 대한 수치심 때문에 이와 같이 행동하는 것이다.
Τὰ δὲ παιδάρια τὸ μὲν πρῶτον πίπτουσιν ὅπη ἂν τύχωσιν ὑπὸ ἀηθίης·
그러나 어린아이들은 경험이 없기 때문에 처음에는 아무 곳에나 쓰러진다.
ὅταν δὲ πλεονάκις κατάληπτοι γένωνται, ἐπειδὰν προαίσθωνται, φεύγουσι παρὰ τὰς μητέρας ἢ παρὰ ἄλλον ὅντινα μάλιστα γινώσκουσιν, ὑπὸ δέους καὶ φόβου τῆς πάθης·
하지만 발작을 겪는 일이 많아지면, 예감을 느끼자마자 병에 대한 무서움과 두려움 때문에 어머니나 다른 가장 잘 아는 사람에게로 피한다.
τὸ γὰρ αἰσχύνεσθαι παῖδες ὄντες οὔπω γινώσκουσιν.
아이들이라 수치스러워하는 것을 아직 알지 못하기 때문이다.
§1313.
13.
Ἐν δὲ τῇσι μεταβολῇσι τῶν πνευμάτων διὰ τάδε φημὶ ἐπιλήπτους γίνεσθαι, καὶ μάλιστα τοῖσι νοτίοισιν, ἔπειτα τοῖσι βορείοισιν, ἔπειτα τοῖσι λοιποῖσι πνεύμασι·
바람이 변할 때 뇌전증이 일어나는 이유에 대해 나는 특히 남풍이 불 때, 그다음으로 북풍이 불 때, 그다음으로 그 밖의 바람이 불 때라고 말한다.
ταῦτα δέ ἐστιν ὅσα τῶν πνευμάτων ἰσχυρότατά ἐστι καὶ ἀλλήλοισιν ἐναντιώτατα κατὰ τὴν στάσιν καὶ κατὰ τὴν δύναμιν.
이 바람들이 그 방향과 힘의 대립에 있어서 바람들 중에서 가장 강하고 서로에게 가장 상반되기 때문이다.
Ὁ μὲν γὰρ βορέης ξυνίστησι τὸν ἠέρα καὶ τὸ θολερόν τε καὶ τὸ νεφῶδες ἐκκρίνει καὶ λαμπρόν τε καὶ διαφανέα ποιέει·
북풍은 공기를 응축시키고 탁하고 흐린 것을 분리해 내어 공기를 밝고 투명하게 만든다.
κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τἄλλα πάντα ἐκ τῆς θαλάσσης ἀρξάμενα καὶ τῶν ἄλλων ὑδάτων·
바다와 그 밖의 물에서 비롯되는 다른 모든 것에 대해서도 이와 같은 방식으로 작용한다.
ἐκκρίνει γὰρ ἐξ ἁπάντων τὴν νοτίδα καὶ τὸ δνοφερὸν, καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, διὸ καὶ ὑγιεινότατός ἐστι τῶν ἀνέμων.
즉, 모든 것으로부터 습기와 어둠을 분리해 내며, 인간 자신에게서도 그러하므로 바람 중에서 가장 건강에 좋다.
Ὁ δὲ νότος τἀναντία τουτέῳ ἐργάζεται·
반면 남풍은 이와 반대되는 작용을 한다.
πρῶτον μὲν γὰρ ἄρχεται τὸν ἠέρα ξυνεστεῶτα τήκειν καὶ διαχέειν, καθότι καὶ οὐκ εὐθὺς πνέει μέγας, ἀλλὰ γαληνίζει πρῶτον, ὅτι οὐ δύναται ἐπικρατῆσαι τοῦ ἠέρος αὐτίκα, τοῦ πρόσθεν πυκνοῦ τε ἐόντος καὶ ξυνεστηκότος, ἀλλὰ τῷ χρόνῳ διαλύει·
먼저 응축되어 있던 공기를 녹이고 확산시키기 시작하는데, 남풍이 불기 시작할 때 즉시 강하게 불지 않고 처음에는 잔잔한 까닭은 이전에 조밀하고 응축되어 있던 공기를 즉시 제압하지 못하고 시간이 흐르면서 분해하기 때문이다.
τὸ δ’ αὐτὸ τοῦτο καὶ τὴν γῆν ἐργάζεται καὶ τὴν θάλασσαν καὶ τοὺς ποταμοὺς καὶ τὰς κρήνας καὶ τὰ φρέατα καὶ ὅσα φύεται καὶ ἐν οἷσιν ὑγρὸν ἔνεστιν·
또한 이와 똑같은 일을 대지, 바다, 강, 샘, 우물, 그리고 자라나며 내부에 습기를 머금고 있는 모든 것에 대해서도 행한다.
ἔστι δὲ ἐν παντὶ, ἐν μὲν τῷ πλέον, ἐν δὲ τῷ ἔλασσον·
습기는 모든 것 속에 어떤 것에는 더 많이, 어떤 것에는 더 적게 들어 있다.
ἅπαντα δὲ ταῦτα αἰσθάνεται τοῦ πνεύματος τούτου, καὶ ἔκ τε λαμπρῶν δνοφερώδεα γίνεται, ἔκ τε ψυχρῶν θερμὰ, καὶ ἐκ ξηρῶν νοτώδεα·
이 모든 것들이 이 바람을 느끼고, 밝은 것에서 어두운 것으로, 차가운 것에서 따뜻한 것으로, 건조한 것에서 습한 것으로 변한다.
ὁκόσα τε ἐν οἰκήμασι κεράμια ἢ κατὰ γῆς ἐστι μεστὰ οἴνου ἢ ἄλλου τινὸς ὑγροῦ, πάντα ταῦτα αἰσθάνεται τοῦ νότου καὶ διαλλάσσει τὴν μορφὴν ἐς ἕτερον εἶδος·
집 안에 있거나 땅속에 있는, 포도주나 그 밖의 액체로 가득 찬 옹기그릇들도 모두 남풍을 느끼고 그 형태를 다른 모습으로 바꾼다.
τὸν δὲ ἥλιον καὶ τὴν σελήνην καὶ τὰ ἄστρα πουλὺ ἀμβλυωπότερα καθίστησι τῆς φύσιος.
또한 태양과 달과 별들을 본래의 자연적 상태보다 훨씬 흐릿하게 만든다.
Ὅτε οὖν καὶ τούτων οὕτω μεγάλων ἐόντων καὶ ἰσχυρῶν τοσοῦτον ἐπικρατέει καὶ τὸ σῶμα ποιέει αἰσθάνεσθαι καὶ μεταβάλλειν ἐκ τῶν ἀνέμων τούτων ἐν τῇσι μεταλλαγῇσιν, ἀνάγκη τοῖσι μὲν νοτίοισι λύεσθαί τε καὶ φλυδᾷν τὸν ἐγκέφαλον καὶ τὰς φλέβας χαλαρωτέρας εἶναι, τοῖσι δὲ βορείοισι ξυνίστασθαι τὸ ὑγιηρότατον τοῦ ἐγκεφάλου, τὸ δὲ νοσερώτατον καὶ ὑγρότατον ἐκκρίνεσθαι καὶ περικλύζειν ἔξωθεν, καὶ οὕτω τοὺς καταῤῥόους ἐπιγίνεσθαι ἐν τῇσι μεταβολῇσι τῶν πνευμάτων τούτων.
이처럼 이토록 거대하고 강력한 것들조차 이 바람들이 이처럼 크게 제압하고, 바람이 교대할 때의 변화로 인해 몸이 이를 느끼고 변화한다면, 남풍이 불 때는 뇌가 이완되고 축축해지며 혈관이 더 느슨해지고, 북풍이 불 때는 뇌의 가장 건강한 부분이 응축되고 가장 병들고 습한 부분이 분리되어 밖을 씻어내며, 이와 같이 바람이 변할 때 흘러내림이 일어나는 것은 필연적이다.
Οὕτως ἡ νοῦσος αὕτη γίνεται καὶ θάλλει ἀπὸ τῶν προσιόντων τε καὶ ἀπιόντων, καὶ οὐδέν ἐστιν ἀπορωτέρη τῶν ἄλλων οὔτε ἰῆσθαι οὔτε γνῶναι, οὐδὲ θειοτέρη ἢ αἱ ἄλλαι.
이처럼 이 질병은 들어오고 나가는 물질에 의해 발생하고 성하므로, 치료하거나 이해하는 데 있어서 다른 질병들보다 더 난해한 것도 아니며 다른 것들보다 더 신적인 것도 아니다.