§1515.
15.
Φυλάσσεσθαι δὲ χρὴ, ὅκως μή τι κακὸν ἀπολαύσῃ τὸ ὀστέον ἀπὸ τῆς σαρκὸς, ἢν κακῶς ἰητρεύηται.
또한 살의 치료가 잘못되었을 때, 뼈가 살로부터 어떤 해를 입는 일이 없도록 주의해야 한다.
Ὀστέῳ γὰρ καὶ πεπρισμένῳ, καὶ ἄλλως ἐψιλωμένῳ, ὑγιεῖ δὲ ἐόντι, καὶ ἔχοντί τι σίνος ὑπὸ τοῦ βέλεος, δοκέοντι δὲ ὑγιεῖ εἶναι, κίνδυνός ἐστι μᾶλλον ὑπόπυον γενέσθαι (ἢν καὶ ἄλλως μὴ μέλλῃ), ἢν καὶ ἡ σὰρξ ἡ περιέχουσα τὸ ὀστέον κακῶς θεραπεύηται, καὶ φλεγμαίνηται, καὶ περισφίγγηται·
왜냐하면 톱질한 뼈나 그 밖에 드러난 뼈로서 온전한 것, 그리고 투사물에 의해 어떤 손상을 입었으나 온전한 것으로 보이는 것의 경우, 만약 뼈를 둘러싸고 있는 살이 잘못 치료되고 염증을 일으키며 단단히 조여진다면, (그렇지 않았으면 그렇게 되지 않았을지라도) 고름이 차게 될 위험이 더 크기 때문이다.
πυρετῶδες γὰρ γίγνεται, καὶ πολλοῦ φλογμοῦ πλέον.
왜냐하면 그것은 열이 나고 심한 염증으로 가득 차기 때문이다.
Καὶ δὴ τὸ ὀστέον ἐκ τῶν περιεχουσῶν σαρκέων ἐς ἑωυτὸ θέρμην τε καὶ φλογμὸν καὶ ἄραδον ἐμποιέει καὶ σφυγμὸν, καὶ ὅσα περ ἡ σὰρξ ἔχει κακὰ ἐν ἑωυτέῃ, καὶ ἐκ τουτέων ὧδε ὑπόπυον γίνεται.
실제로 뼈는 둘러싸고 있는 살로부터 열과 염증, 동요, 박동 및 살이 자체 내에 가지고 있는 모든 유해한 증상들을 제 안으로 불러들이며, 이것들로부터 이와 같이 고름이 차게 된다.
Κακὸν δὲ καὶ ὑγρήν τε εἶναι τὴν σάρκα ἐν τῷ ἕλκει καὶ μυδῶσαν, καὶ ἐπὶ πολλὸν χρόνον καθαίρεσθαι.
또한 상처 속의 살이 축축하고 진물러서 오랜 시간 동안 정화되지 않는 것도 좋지 않다.
Ἀλλὰ χρὴ διάπυον μὲν ποιῆσαι τὸ ἕλκος ὡς τάχιστα·
오히려 상처를 가능한 한 빨리 완전히 곪게 만들어야 한다.
οὕτω γὰρ ἂν ἥκιστα φλεγμαίνοι τὰ περιέχοντα τὸ ἕλκος, καὶ τάχιστα καθαρὸν εἴη·
그렇게 하면 상처를 둘러싸고 있는 부위가 가장 적게 염증을 일으키고 가장 빨리 정화될 것이다.
ἀνάγκη γὰρ ἔχει τὰς σάρκας τὰς κοπείσας καὶ φλασθείσας ὑπὸ τοῦ βέλεος, ὑποπύους γενομένας, ἐκτακῆναι.
왜냐하면 투사물에 의해 베이고 타박상을 입은 살은 고름이 찬 뒤에 녹아내리는 것이 필연적이기 때문이다.
Ἐπειδὰν δὲ καθαρθῇ, ξηρότερον χρὴ γίγνεσθαι τὸ ἕλκος·
그리고 정화된 후에는 상처가 더 건조해져야 한다.
οὕτω γὰρ ἂν τάχιστα ὑγιὲς γένοιτο, ξηρῆς σαρκὸς βλαστούσης καὶ μὴ ὑγρῆς, καὶ οὕτως οὐκ ἂν ὑπερσαρκήσειε τὸ ἕλκος.
그래야 축축한 살이 아니라 건조한 살이 자라나서 가장 빨리 아물 것이며, 이렇게 해야 상처에 과도한 살이 돋아나지 않을 것이다.
Ὁ δ᾿ αὐτὸς λόγος καὶ ὑπὲρ τῆς μήνιγγος τῆς περὶ τὸν ἐγκέφαλον·
뇌를 둘러싸고 있는 막에 대해서도 똑같은 이치가 적용된다.
ἢν γὰρ αὐτίκα ἐκπρίσας τὸ ὀστέον καὶ ἀφελὼν ἀπὸ τῆς μήνιγγος ψιλώσῃς, αὐτὴν καθαρὴν χρὴ ποιῆσαι ὡς τάχιστα καὶ ξηρὴν, ὡς μὴ ἐπὶ πουλὺν χρόνον ὑγρὴ ἐοῦσα μυδήῃ τε καὶ ἐξαίρηται·
왜냐하면 만약 당신이 즉시 뼈를 톱질해 내어 막으로부터 제거하여 드러나게 한다면, 막이 오랫동안 축축한 상태로 진물러 부풀어 오르지 않도록, 가능한 한 빨리 깨끗하고 건조하게 만들어야 하기 때문이다.
τούτων γὰρ οὕτω γιγνομένων, σαπῆναι αὐτὴν κίνδυνος.
왜냐하면 이러한 일들이 그렇게 일어난다면 막이 썩어 버릴 위험이 있기 때문이다.
§1616.
16.
Ὀστέον δὲ, ὅ τι δεῖ ἀποστῆναι ἀπὸ τοῦ ἄλλου ὀστέου, ἕλκεος ἐν κεφαλῇ γενομένου, ἕδρης τε ἐούσης τοῦ βέλεος ἐν τῷ ὀστέῳ, ἢ ἄλλως ἐπὶ πουλὺ ψιλωθέντος τοῦ ὀστέου, ἀφίσταται ἐπὶ πουλὺ ἔξαιμον γινόμενον.
머리에 상처가 생기고 뼈에 투사물의 흔적이 있거나, 혹은 그 밖에 뼈가 넓게 드러나서 다른 뼈로부터 떨어져 나가야 할 뼈는, 피가 없어지면서 대부분 떨어져 나가게 된다.
Ἀναξηραίνεται γὰρ τὸ αἷμα ἐκ τοῦ ὀστέου ὑπό τε τοῦ χρόνου καὶ ὑπὸ φαρμάκων τῶν πλείστων·
왜냐하면 시간의 경과와 대부분의 약제에 의해 뼈에서 피가 말라 버리기 때문이다.
τάχιστα δ᾿ ἆν ἀποσταίη, εἴ τις τὸ ἕλκος ὡς τάχιστα καθήρας ξηραίνοι τὸ λοιπὸν τό τε ἕλκος καὶ τὸ ὀστέον, καὶ τὸ μεῖζον καὶ τὸ ἧσσον.
그러나 상처를 가능한 한 빨리 깨끗이 씻어낸 뒤, 이후로는 상처와 뼈를 크든 작든 건조하게 유지한다면 가장 빨리 떨어져 나갈 것이다.
Τὸ γὰρ τάχιστα ἀποξηρανθὲν καὶ ἀποστρακωθὲν τούτῳ μάλιστα ἀφίεται ἀπὸ τοῦ ἄλλου ὀστέου τοῦ ἐναίμου τε καὶ ζῶντος αὐτέου, ἔξαιμόν τε γενόμενον καὶ ξηρὸν τῷ ἐναίμῳ καὶ ζῶντι μάλα ἐφίσταται.
왜냐하면 가장 빨리 마르고 딱지처럼 된 것은 이것 때문에 피가 돌고 살아 있는 나머지 뼈로부터 가장 잘 떨어져 나가며, 피가 없고 건조해진 것은 피가 돌고 살아 있는 뼈 위로 확연히 떠오르기 때문이다.
§1717.
17.
Ὅσα δὲ τῶν ὀστέων ἐσφλᾶται ἔσω ἐκ τῆς φύσιος τῆς ἑωυτῶν, καταῤῥαγέντα ἢ καὶ διακοπέντα πάνυ εὐρέα, ἀκινδυνότερα τὰ τοιαῦτα γίνεται, ἐπὴν ἡ μῆνιγξ ὑγιὴς ᾖ·
그러나 뼈들 중에서 부러지거나 아주 넓게 베여 제자리로부터 안쪽으로 함몰된 것들은, 막이 온전하다면 그러한 것들은 위험이 더 적다.
καὶ τὰ πλέοσι ῥωγμῇσιν ἐσκαταῤῥαγέντα καὶ εὐρυτέρῃσιν, ἔτι ἀκινδυνότερα καὶ εὐμαρέστερα ἐς τὴν ἀφαίρεσιν γίνεται.
그리고 더 많고 더 넓은 균열과 함께 안쪽으로 부서져 내려앉은 것들은 훨씬 더 안전하며 제거하기도 더 쉽다.
Καὶ οὐ χρὴ πρίειν τῶν τοιούτων οὐδὲν, οὐδὲ κινδυνεύειν τὰ ὀστέα πειρώμενον ἀφαιρέειν, πρὶν ἢ αὐτόματα ἐπανίῃ, οἴδεος πρῶτον χαλάσαντος.
그리고 이러한 뼈들에 대해서는 전혀 톱질을 해서는 안 되며, 먼저 부기가 빠진 뒤 뼈들이 스스로 떠오르기 전에 그것들을 무리하게 제거하려고 위험을 감수해서도 안 된다.
Ἐπανέρχεται δὲ τῆς σαρκὸς ὑποφυομένης·
그것들은 살이 밑에서부터 자라남으로써 다시 떠오르게 된다.
ὑποφύεται δὲ ἐκ τῆς διπλόης τοῦ ὀστέου καὶ ἐκ τοῦ ὑγιέος, ἢν ἡ ἄνωθεν μοῖρα μούνη σφακελίσῃ.
그리고 만약 뼈의 윗부분만 괴사한다면, 살은 뼈의 판장층과 건강한 부분으로부터 밑에서 자라난다.
Οὕτω δ᾿ ἂν τάχιστα ἥ τε σὰρξ ὑποφύοιτο καὶ βλαστάνοι, καὶ τὰ ὀστέα ἐπανίοι, εἴ τις τὸ ἕλκος ὡς τάχιστα διάπυον ποιήσας καθαρὸν ποιήσηται.
만약 상처를 가능한 한 빨리 곪게 만들어 깨끗하게 관리한다면, 이와 같이 살이 가장 빨리 밑에서 자라나 돋아나고 뼈들도 떠오를 것이다.
Καὶ ἢν διὰ παντὸς τοῦ ὀστέου ἄμφω αἱ μοῖραι ἐσφλασθῶσιν ἔσω ἐς τὴν μήνιγγα, ἥ τε ἄνω μοίρη τοῦ ὀστέου καὶ ἡ κάτω, ἰητρεύοντι ὡσαύτως τὸ ἕλκος ὑγιὲς τάχιστα ἔσται, καὶ τὰ ὀστέα τάχιστα ἐπάνεισι, τὰ ἐσφλασθέντα ἔσω.
또한 뼈 전체에 걸쳐 윗부분과 아랫부분 모두가 막을 향해 안쪽으로 함몰되었을지라도, 상처를 같은 방식으로 치료한다면 상처는 가장 빨리 아물 것이며, 안으로 함몰된 뼈들도 가장 빨리 떠오를 것이다.