§4.3.1Ἀναχωρήσεις αὑτοῖς ζητοῦσιν ἀγροικίας καὶ αἰγιαλοὺς καὶ ὄρη, εἴωθας δὲ καὶ σὺ τὰ τοιαῦτα μάλιστα ποθεῖν.
사람들은 시골이나 해변, 산속에서 자신을 위한 은둔처를 찾으며, 당신 역시 그러한 것들을 지극히 갈망하는 습관이 있다.
ὅλον δὲ τοῦτο ἰδιωτικώτατόν ἐστιν ἐξόν, ἧς ἂν ὥρας ἐθελήσῃς, εἰς ἑαυτὸν ἀναχωρεῖν.
하지만 자신이 원할 때는 언제든지 자기 자신 속으로 은둔할 수 있으므로, 이는 완전히 세속적인 일에 불과하다.
οὐδαμοῦ γὰρ οὔτε ἡσυχιώτερον οὔτε ἀπραγμονέστερον ἄνθρωπος ἀναχωρεῖ ἢ εἰς τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν, μάλισθʼ ὅστις ἔχει ἔνδον τοιαῦτα, εἰς ἃ ἐγκύψας ἐν πάσῃ εὐμαρείᾳ εὐθὺς γίνεται·
인간은 자신의 영혼 속으로 들어갈 때보다 더 평온하고 번잡함 없이 은둔할 수 있는 곳이 아무 데도 없기 때문인데, 특히 내면에 은둔하여 그것을 들여다보는 즉시 완전한 평온함에 이르게 하는 것들을 가지고 있는 사람에게는 더욱 그러하다.
τὴν δὲ εὐμάρειαν οὐδὲν ἄλλο λέγω ἢ εὐκοσμίαν.
그리고 내가 말하는 평온함이란 마음의 아름다운 질서 외에 아무것도 아니다.
συνεχῶς οὖν δίδου σεαυτῷ ταύτην τὴν ἀναχώρησιν καὶ ἀνανέου σεαυτόν·
그러므로 끊임없이 자신에게 이러한 은둔을 허용하고 자신을 새롭게 하라.
βραχέα δὲ ἔστω καὶ στοιχειώδη ἃ εὐθὺς ἀπαντήσαντα ἀρκέσει εἰς τὸ πᾶσαν λύπην ἀποκλύσαι καὶ ἀποπέμψαι σε μὴ δυσχεραίνοντα ἐκείνοις ἐφʼ ἃ ἐπανέρχῃ.
그리고 원칙들은 간결하고 근본적인 것이 되게 하여, 떠오르는 즉시 모든 슬픔을 씻어내고 당신이 돌아가야 할 일들로 불만 없이 복귀할 수 있도록 하라.
§4.3.2τίνι γὰρ δυσχερανεῖς;
당신은 대체 무엇에 불만을 품으려 하는가?
τῇ τῶν ἀνθρώπων κακίᾳ;
인간들의 사악함 때문인가?
ἀναλογισάμενος τὸ κρῖμα, ὅτι τὰ λογικὰ ζῷα ἀλλήλων ἕνεκεν γέγονε καὶ ὅτι τὸ ἀνέχεσθαι μέρος τῆς δικαιοσύνης καὶ ὅτι ἄκοντες ἁμαρτάνουσι καὶ πόσοι ἤδη διεχθρεύσαντες, ὑποπτεύσαντες, μισήσαντες, διαδορατισθέντες ἐκτέτανται, τετέφρωνται, παύου ποτέ.
이성적인 동물들은 서로를 위해 태어났다는 것, 참아내는 것이 정의의 일부라는 것, 사람들이 본의 아니게 잘못을 저지른다는 것, 그리고 이미 얼마나 많은 이들이 서로 원수가 되고, 의심하고, 미워하고, 창을 겨누다가 쓰러져 재가 되었는지를 다시 생각해보라. 그리고 이제는 제발 그만두어라.
ἀλλὰ καὶ τοῖς ἐκ τῶν ὅλων ἀπονεμομένοις δυσχερανεῖς;
아니면 온 우주로부터 당신에게 배정된 몫에 불만을 품으려 하는가?
ἀνανεωσάμενος τὸ διεζευγμένον τό· ἤτοι πρόνοια ἢ ἄτομοι, καὶ ἐξ ὅσων ἀπεδείχθη ὅτι ὁ κόσμος ὡσανεὶ πόλις.
'섭리 아니면 원자'라는 양자택일과, 우주가 하나의 국가와 같다는 것을 증명한 수많은 논증을 다시 기억해내라.
ἀλλὰ τὰ σωματικά σου ἅψεται ἔτι;
아니면 육체적 상태가 여전히 당신에게 영향을 미치는가?
ἐννοήσας ὅτι οὐκ ἐπιμίγνυται λείως ἢ τραχέως κινουμένῳ πνεύματι ἡ διάνοια, ἐπειδὰν ἅπαξ ἑαυτὴν ἀπολάβῃ καὶ γνωρίσῃ τὴν ἰδίαν ἐξουσίαν, καὶ λοιπὸν ὅσα περὶ πόνου καὶ ἡδονῆς ἀκήκοας καὶ συγκατέθου.
이성(정신)이 일단 자신을 되찾고 스스로의 권능을 인식하고 나면, 부드럽게 혹은 거칠게 움직이는 호흡(프네우마)과 섞이지 않는다는 것과, 고통과 쾌락에 관해 당신이 듣고 동의했던 그 모든 것을 마음에 새기라.
§4.3.3ἀλλὰ τὸ δοξάριόν σε περισπάσει;
아니면 보잘것없는 명성이 당신을 혼란스럽게 하는가?
ἀπιδὼν εἰς τὸ τάχος τῆς πάντων λήθης καὶ τὸ χάος τοῦ ἐφʼ ἑκάτερα ἀπείρου αἰῶνος καὶ τὸ κενὸν τῆς ἀπηχήσεως καὶ τὸ εὐμετάβολον καὶ ἄκριτον τῶν εὐφημεῖν δοκούντων καὶ τὸ στενὸν τοῦ τόπου, ἐν ᾧ περιγράφεται·
모든 것이 잊히는 신속함과 양쪽으로 무한히 펼쳐진 시간의 심연, 찬사의 공허함, 당신을 찬양하는 듯 보이는 자들의 변덕스러움과 무비판성, 그리고 그것이 제한된 장소의 좁디좁음을 눈여겨보라.
ὅλη τε γὰρ ἡ γῆ στιγμὴ καὶ ταύτης πόστον γωνίδιον ἡ κατοίκησις αὕτη;
지구 전체가 하나의 점에 불과한데, 그중 우리가 거주하는 이 모퉁이는 얼마나 작은 구석이겠는가?
καὶ ἐνταῦθα πόσοι καὶ οἷοί τινες οἱ ἐπαινεσόμενοι;
그리고 그곳에서 대체 얼마나 많은, 그리고 어떤 종류의 사람들이 당신을 찬양하겠는가?
§4.3.4λοιπὸν οὖν μέμνησο τῆς ὑποχωρήσεως τῆς εἰς τοῦτο τὸ ἀγρίδιον ἑαυτοῦ καὶ πρὸ παντὸς μὴ σπῶ μηδὲ κατεντείνου, ἀλλὰ ἐλεύθερος ἔσο καὶ ὅρα τὰ πράγματα ὡς ἀνήρ, ὡς ἄνθρωπος, ὡς πολίτης, ὡς θνητὸν ζῷον.
그러므로 이제 당신 자신이라는 이 작은 농지로 은둔하는 것을 기억하라. 무엇보다 자신을 억지로 끌어당기거나 긴장시키지 말고 자유로워지라. 그리고 한 남성으로서, 인간으로서, 시민으로서, 죽을 수밖에 없는 존재로서 사물을 바라보라.
ἐν δὲ τοῖς προχειροτάτοις, εἰς ἃ ἐγκύψεις, ταῦτα ἔστω τὰ δύο·
당신이 늘 들여다볼 수 있는 가장 가까운 원칙들 중 다음의 두 가지가 있도록 하라.
ἕν μέν, ὅτι τὰ πράγματα οὐχ ἅπτεται τῆς ψυχῆς, ἀλλʼ ἔξω ἕστηκεν ἀτρεμοῦντα, αἱ δὲ ὀχλήσεις ἐκ μόνης τῆς ἔνδον ὑπολήψεως·
하나는 사물들이 영혼에 닿지 않고 외부에 고요히 서 있을 뿐이며, 모든 번잡함은 오직 내면의 판단에서만 비롯된다는 것이다.
ἕτερον δέ, ὅτι πάντα ταῦτα, ὅσα ὁρᾷς, ὅσον οὐδέπω μεταβαλεῖ καὶ οὐκ ἔτι ἔσται·
다른 하나는 당신이 보는 이 모든 것들이 순식간에 변화하여 더 이상 존재하지 않게 되리라는 것이다.
καὶ ὅσων ἤδη μεταβολαῖς αὐτὸς παρατετύχηκας, συνεχῶς διανοοῦ.
그리고 당신 자신이 이미 얼마나 많은 변화를 목격해 왔는지 끊임없이 생각하라.
ὁ κόσμος ἀλλοίωσις, ὁ βίος ὑπόληψις.
우주는 변화이며, 삶은 판단이다.