§9.19.1καὶ μὴν Νικίας ὁ τῶν Ἀθηναίων στρατηγός, δυνάμενος σῴζειν τὸ περὶ τὰς Συρακούσας στράτευμα, καὶ λαβὼν τῆς νυκτὸς τὸν ἁρμόζοντα καιρὸν εἰς τὸ λαθεῖν τοὺς πολεμίους, ἀποχωρήσας εἰς ἀσφαλές, κἄπειτα τῆς σελήνης ἐκλειπούσης δεισιδαιμονήσας, ὥς τι δεινὸν προσημαινούσης, ἐπέσχε τὴν ἀναζυγήν.
참으로 아테네의 장군 니키아스는 시라쿠사 주변의 군대를 구출할 수 있었고, 안전한 곳으로 퇴각함으로써 적의 감시를 피할 수 있는 밤의 적절한 기회를 잡았음에도 불구하고, 그 후 월식이 일어나자 마치 그것이 어떤 재앙을 예고하는 것인 양 미신적으로 두려워하여 출발을 연기했다.
§9.19.2καὶ παρὰ τοῦτο συνέβη κατὰ τὴν ἐπιοῦσαν αὐτοῦ νύκτα ποιησαμένου τὴν ἀναζυγήν, προαισθομένων τῶν πολεμίων, καὶ τὸ στρατόπεδον καὶ τοὺς ἡγεμόνας ὑποχειρίους γενέσθαι τοῖς Συρακοσίοις.
그리고 이 일 때문에, 그가 그 다음날 밤에 출발을 감행했을 때는 적들이 미리 알아차렸기에, 군대와 장수들 모두가 시라쿠사 인들의 손에 넘어가는 결과가 초래되었다.
§9.19.3καίτοι γε παρὰ τῶν ἐμπείρων ἱστορήσας μόνον περὶ τούτων δυνατὸς ἦν οὐχ οἷον παραλιπεῖν διὰ τὰ τοιαῦτα τοὺς ἰδίους καιρούς, ἀλλὰ καὶ συνεργοῖς χρήσασθαι διὰ τὴν τῶν ὑπεναντίων ἄγνοιαν·
하지만 이러한 일들에 대해 전문가들에게 단지 물어보기만 했더라도, 그는 그러한 사태 때문에 자신의 좋은 기회를 놓치지 않았을 뿐만 아니라, 적들의 무지를 이용하여 그것을 자신에게 유리하게 활용할 수도 있었을 것이다.
§9.19.4ἡ γὰρ τῶν πέλας ἀπειρία μέγιστον ἐφόδιον γίνεται τοῖς ἐμπείροις πρὸς κατόρθωσιν.
왜냐하면 이웃의 무지는 경험이 있는 자들에게 성공을 거두기 위한 가장 큰 자산이 되기 때문이다.
§9.19.5ἐκ μὲν οὖν ἀστρολογίας μέχρι τῶν προειρημένων πολυπραγμονητέον.
그러므로 천문학에 대해서는 상술한 한도까지만 탐구하면 된다.
περὶ δὲ τῆς τῶν κλιμάκων συμμετρίας τοιοῦτός τίς ἐστιν ὁ τρόπος τῆς θεωρίας.
한편, 사다리의 비율에 관해서는 그 계산 방법이 다음과 같다.
§9.19.6ἐὰν μὲν γὰρ διά τινος τῶν συμπραττόντων δοθῇ τὸ τοῦ τείχους ὕψος, πρόδηλος ἡ τῶν κλιμάκων γίνεται συμμετρία·
즉, 만일 협력자 중 한 명을 통해 성벽의 높이가 제공된다면 사다리의 비율은 분명해진다.
οἵων γὰρ ἂν δέκα τινῶν εἶναι συμβαίνῃ τὸ τοῦ τείχους ὕψος, τοιούτων δώδεκα δεήσει τὰς κλίμακας δαψιλῶν ὑπάρχειν.
왜냐하면 성벽의 높이가 가령 어떤 10단위라고 한다면, 사다리는 넉넉히 12단위의 길이를 지녀야 하기 때문이다.
§9.19.7τὴν δʼ ἀπόβασιν τῆς κλίμακος πρὸς τὴν τῶν ἀναβαινόντων συμμετρίαν ἡμίσειαν εἶναι δεήσει τῆς κλίμακος, ἵνα μήτε πλεῖον ἀφιστάμεναι διὰ τὸ πλῆθος τῶν ἐπιβαινόντων εὐσύντριπτοι γίνωνται μήτε πάλιν ὀρθότεραι προσερειδόμεναι λίαν ἀκροσφαλεῖς ὦσι τοῖς προσβαίνουσιν.
그리고 오르는 자들의 균형을 위해 사다리 밑동의 거리는 사다리 길이의 절반이어야 하는데, 이는 올라타는 사람들의 무게 때문에 사다리가 너무 멀리 벌어져서 부러지기 쉽게 되지 않도록 하고, 또한 반대로 너무 가파르게 세워져서 오르는 자들에게 극도로 불안정하게 되지 않도록 하기 위함이다.
§9.19.8ἐὰν δὲ μὴ δυνατὸν ᾖ μετρῆσαι μηδʼ ἐγγίσαι τῷ τείχει, ληπτέον ἐξ ἀποστάσεως παντὸς ὕψους τὸ μέγεθος τῶν πρὸς ὀρθὰς ἐφεστώτων τοῖς ὑποκειμένοις ἐπιπέδοις.
만일 측정하는 것도 성벽에 다가가는 것도 불가능하다면, 기준이 되는 평면에 대해 수직으로 서 있는 모든 높이의 크기를 멀리서 측정해야 한다.
§9.19.9ὅ τε τρόπος τῆς λήψεως καὶ δυνατὸς καὶ ῥᾴδιος τοῖς βουλομένοις πολυπραγμονεῖν τὰ παρὰ τῶν μαθηματικῶν.
그리고 그 측정 방법은 수학자들의 이론을 깊이 연구하고자 하는 자들에게는 가능할 뿐만 아니라 쉬운 일이다.