§3.84.1οὔσης δὲ τῆς ἡμέρας ὀμιχλώδους διαφερόντως, Ἀννίβας ἅμα τῷ τὸ πλεῖστον μέρος τῆς πορείας εἰς τὸν αὐλῶνα προσδέξασθαι καὶ συνάπτειν πρὸς αὐτὸν ἤδη τὴν τῶν ἐναντίων πρωτοπορείαν ἀποδοὺς τὰ συνθήματα καὶ διαπεμψάμενος πρὸς τοὺς ἐν ταῖς ἐνέδραις συνεπεχείρει πανταχόθεν ἅμα τοῖς πολεμίοις. §3.84.2οἱ δὲ περὶ τὸν Φλαμίνιον, παραδόξου γενομένης αὐτοῖς τῆς ἐπιφανείας, ἔτι δὲ δυσσυνόπτου τῆς κατὰ τὸν ἀέρα περιστάσεως ὑπαρχούσης, καὶ τῶν πολεμίων κατὰ πολλοὺς τόπους ἐξ ὑπερδεξίου καταφερομένων καὶ προσπιπτόντων, οὐχ οἷον παραβοηθεῖν ἐδύναντο πρός τι τῶν δεομένων οἱ ταξίαρχοι καὶ χιλίαρχοι τῶν Ῥωμαίων, ἀλλʼ οὐδὲ συννοῆσαι τὸ γινόμενον. §3.84.3ἅμα γὰρ οἱ μὲν κατὰ πρόσωπον, οἱ δʼ ἀπʼ οὐρᾶς, οἱ δʼ ἐκ τῶν πλαγίων αὐτοῖς προσέπιπτον. §3.84.4διὸ καὶ συνέβη τοὺς πλείστους ἐν αὐτῷ τῷ τῆς πορείας σχήματι κατακοπῆναι, μὴ δυναμένους αὑτοῖς βοηθεῖν, ἀλλʼ ὡσανεὶ προδεδομένους ὑπὸ τῆς τοῦ προεστῶτος ἀκρισίας. §3.84.5ἔτι γὰρ διαβουλευόμενοι τί δεῖ πράττειν ἀπώλλυντο παραδόξως. §3.84.6ἐν ᾧ καιρῷ καὶ τὸν Φλαμίνιον αὐτὸν δυσχρηστούμενον καὶ περικακοῦντα τοῖς ὅλοις προσπεσόντες τινὲς τῶν Κελτῶν ἀπέκτειναν. §3.84.7ἔπεσον οὖν τῶν Ῥωμαίων κατὰ τὸν αὐλῶνα σχεδὸν εἰς μυρίους καὶ πεντακισχιλίους, οὔτʼ εἴκειν τοῖς παροῦσιν οὔτε πράττειν οὐδὲν δυνάμενοι, τοῦτο δʼ ἐκ τῶν ἐθισμῶν αὐτὸ περὶ πλείστου ποιούμενοι, τὸ μὴ φεύγειν μηδὲ λείπειν τὰς τάξεις. §3.84.8οἱ δὲ κατὰ πορείαν μεταξὺ τῆς λίμνης καὶ τῆς παρωρείας ἐν τοῖς στενοῖς συγκλεισθέντες αἰσχρῶς, ἔτι δὲ μᾶλλον ταλαιπώρως διεφθείροντο. §3.84.9συνωθούμενοι [μὲν] γὰρ εἰς τὴν λίμνην οἱ μὲν διὰ τὴν παράστασιν τῆς διανοίας ὁρμῶντες ἐπὶ τὸ νήχεσθαι σὺν τοῖς ὅπλοις ἀπεπνίγοντο, τὸ δὲ πολὺ πλῆθος μέχρι μὲν τοῦ δυνατοῦ προβαῖνον εἰς τὴν λίμνην ἔμενε τὰς κεφαλὰς αὐτὰς ὑπὲρ τὸ ὑγρὸν ὑπερίσχον· §3.84.10ἐπιγενομένων δὲ τῶν ἱππέων, καὶ προδήλου γενομένης ἀπωλείας ἐξαίροντες τὰς χεῖρας καὶ δεόμενοι ζωγρεῖν καὶ πᾶσαν προϊέμενοι φωνὴν τὸ τελευταῖον οἱ μὲν ὑπὸ τῶν πολεμίων, τινὲς δὲ παρακαλέσαντες αὑτοὺς διεφθάρησαν. §3.84.11ἑξακισχίλιοι δʼ ἴσως τῶν κατὰ τὸν αὐλῶνα τοὺς κατὰ πρόσωπον νικήσαντες παραβοηθεῖν μὲν τοῖς ἰδίοις καὶ περιίστασθαι τοὺς ὑπεναντίους ἠδυνάτουν διὰ τὸ μηδὲν συνορᾶν τῶν γινομένων, καίπερ μεγάλην δυνάμενοι πρὸς τὰ ὅλα παρέχεσθαι χρείαν· §3.84.12ἀεὶ δὲ τοῦ πρόσθεν ὀρεγόμενοι προῆγον, πεπεισμένοι συμπεσεῖσθαί τισιν, ἕως ἔλαθον ἐκπεσόντες πρὸς τοὺς ὑπερδεξίους τόπους.
그날은 유독 안개가 짙었는데, 한니발은 적들의 행군 대열 대부분이 골짜기로 들어오고 적의 선두 부대가 이미 자신에게 접근한 것과 동시에, 신호를 보내고 매복한 이들에게 전갈을 보내어 사방에서 일제히 적들을 공격했다. 플라미니우스와 그의 부하들은 적의 출현이 뜻밖이었던 데다가, 안개로 인해 기상 상황상 주위를 분간하기가 매우 어려웠고, 적들이 많은 곳에서 고지로부터 내려와 덮쳐왔기 때문에, 로마인들의 백인대장들과 천인대장들은 도움이 필요한 곳에 구원을 보내기는커녕 무슨 일이 일어나고 있는지조차 파악할 수 없었다. 왜냐하면 어떤 이들은 정면에서, 어떤 이들은 후방에서, 어떤 이들은 측면에서 동시에 그들을 덮쳐왔기 때문이다. 이 때문에 대부분의 사람들이 행군 대열 그대로의 상태에서 베여 쓰러졌으며, 스스로를 돕지도 못한 채 마치 지휘관의 분별력 없는 판단에 의해 버림받은 것처럼 되었다. 그들은 무엇을 해야 할지 여전히 상의하고 있는 동안에 뜻밖에 목숨을 잃었던 것이다. 이 와중에 플라미니우스 자신도 곤경에 처해 대세에 절망하고 있을 때, 켈트인 몇 명이 그에게 덤벼들어 살해했다. 그리하여 로마인들 중 약 1만 5천 명이 골짜기에서 전사했는데, 그들은 눈앞의 처지에 굴복할 수도 없고 아무것도 할 수 없었지만, 도망치지 않고 대열을 이탈하지 않는다는 바로 그 점을 자신들의 관습에 따라 가장 중요하게 여겼기 때문이다. 반면에 행군로 중에서 호수와 산기슭 사이의 좁은 길에 갇힌 이들은 수치스럽고도 한층 더 비참하게 목숨을 잃었다. 호수로 밀려난 이들 중 일부는 정신적 공황으로 인해 무장을 한 채 헤엄치려고 뛰어들었다가 익사했고, 대다수의 군중은 가능한 한 호수 안으로 걸어 들어가 물 위로 머리만 내민 채 머물렀다. 그러나 기병들이 들이닥치고 파멸이 눈앞에 닥치자, 그들은 손을 들어 생포해 달라고 애원하며 온갖 비명을 질렀고, 결국 어떤 이들은 적들에게, 어떤 이들은 서로를 격려하며 죽임을 당했다. 한편, 골짜기에 있던 이들 중 대략 6천 명은 정면의 적들을 물리쳤으나, 일어나는 일을 전혀 분간할 수 없었기에 아군을 구원하거나 적들을 포위할 수 없었다. 비록 그들이 전반적인 전황에 큰 도움을 줄 수 있었음에도 불구하고 말이다. 그들은 항상 앞쪽을 갈망하며 전진했고, 누군가와 마주치리라 믿고 있었는데, 자신도 모르게 고지대로 빠져나오게 되었다.
γενόμενοι δʼ ἐπὶ τῶν ἄκρων, §3.84.13καὶ τῆς ὀμίχλης ἤδη πεπτωκυίας συνέντες τὸ γεγονὸς ἀτύχημα καὶ ποιεῖν οὐδὲν ὄντες ἔτι δυνατοὶ διὰ τὸ τοῖς ὅλοις ἐπικρατεῖν καὶ πάντα προκατέχειν ἤδη τοὺς πολεμίους, συστραφέντες ἀπεχώρησαν εἴς τινα κώμην Τυρρηνίδα. §3.84.14μετὰ δὲ τὴν μάχην ἀποσταλέντος ὑπὸ τοῦ στρατηγοῦ μετὰ τῶν Ἰβήρων καὶ λογχοφόρων Μαάρβα καὶ περιστρατοπεδεύσαντος τὴν κώμην, ποικίλης αὐτοῖς ἀπορίας περιεστώσης, ἀποθέμενοι τὰ ὅπλα παρέδοσαν αὑτοὺς ὑποσπόνδους, ὡς τευξόμενοι τῆς σωτηρίας. §3.84.15τὰ μὲν οὖν περὶ τὸν ὅλον κίνδυνον τὸν γενόμενον ἐν Τυρρηνίᾳ Ῥωμαίοις καὶ Καρχηδονίοις
그들은 정상에 도달하여, 안개가 이미 걷힌 뒤에야 일어난 참사를 파악했으나, 적들이 이미 대세를 장악하고 모든 요지를 미리 선점했기 때문에 더 이상 아무것도 할 수 없음을 깨닫고, 대열을 정비하여 에트루리아의 한 마을로 퇴각했다. 전투가 끝난 후, 장군에 의해 마하르발이 이베리아인들과 경장창병들을 이끌고 파견되어 마을을 포위하자, 온갖 곤경에 처해 있던 그들은 무기를 내려놓고 목숨을 보장받는다는 조건 하에 조약을 맺고 항복했다. 이리하여 에트루리아에서 로마인들과 카르타고인들 사이에 벌어진 전체 전투에 관한 전말은 이러했다.