§10.40.1εἰς δὲ τὴν ἐπαύριον συναθροίσας τὸ τῶν αἰχμαλώτων πλῆθος, ὧν ἦσαν πεζοὶ μὲν εἰς μυρίους, ἱππεῖς δὲ πλείους δισχιλίων, ἐγίνετο περὶ τὴν τούτων οἰκονομίαν.
이튿날 그는 포로들의 무리를 소집하였는데, 그 중 보병은 약 만 명, 기병은 이천 명 이상이었으며, 이들의 처리에 착수했다.
§10.40.2τῶν δʼ Ἰβήρων ὅσοι κατὰ τοὺς προειρημένους τόπους Καρχηδονίοις τότε συνεμάχουν, ἧκον ἐγχειρίζοντες σφᾶς αὐτοὺς εἰς τὴν Ῥωμαίων πίστιν, κατὰ δὲ τὰς ἐντεύξεις βασιλέα προσεφώνουν τὸν Πόπλιον.
앞서 언급한 지역에서 당시 카르타고인들과 동맹을 맺고 있던 이베리아인들이 속속 찾아와 로마인의 신의에 몸을 맡겼으며, 회견할 때 푸블리우스를 '왕'이라고 불렀다.
§10.40.3πρῶτον μὲν οὖν ἐποίησε τοῦτο καὶ προσεκύνησε πρῶτος Ἐδεκών, μετὰ δὲ τοῦτον οἱ περὶ τὸν Ἀνδοβάλην.
먼저 에데콘이 이같이 행하며 가장 먼저 엎드려 절하였고, 그의 뒤를 이어 안도발레스 일행이 뒤를 따랐다.
τότε μὲν οὖν ἀνεπιστάτως αὐτὸν παρέδραμε τὸ ῥηθέν·
그때에는 이 말이 특별한 주의를 끌지 않고 지나쳐 버렸다.
§10.40.4μετὰ δὲ τὴν μάχην ἁπάντων βασιλέα προσφωνούντων, εἰς ἐπίστασιν ἤγαγε τὸν Πόπλιον τὸ γινόμενον.
그러나 전투가 끝난 후 모든 이들이 그를 '왕'이라고 부르자, 일어난 사태는 푸블리우스에게 주의를 환기하게 만들었다.
§10.40.5διὸ καὶ συναθροίσας τοὺς Ἴβηρας βασιλικὸς μὲν ἔφη βούλεσθαι καὶ λέγεσθαι παρὰ πᾶσι καὶ ταῖς ἀληθείαις ὑπάρχειν, βασιλεύς γε μὴν οὔτʼ εἶναι θέλειν οὔτε λέγεσθαι παρʼ οὐδενί.
이에 그는 이베리아인들을 소집하여, 자신은 왕에 걸맞은 정신을 지니고 모든 사람에게 그렇게 불리며 실제로도 그러하기를 바라지만, 왕 자체는 되고 싶지도 않고 누구에게도 그렇게 불리고 싶지 않다고 말했다.
ταῦτα δʼ εἰπὼν παρήγγειλε στρατηγὸν αὑτὸν προσφωνεῖν.
이 말을 남긴 후 그는 자신을 '장군'이라 부르도록 명했다.
§10.40.6ἴσως μὲν οὖν καὶ τότε δικαίως ἄν τις ἐπεσημήνατο τὴν μεγαλοψυχίαν τἀνδρός, ᾗ κομιδῇ νέος ὢν καὶ τῆς τύχης αὐτῷ συνεκδραμούσης ἐπὶ τοσοῦτον ὥστε πάντας τοὺς ὑποταττομένους ἐξ αὑτῶν ἐπί τε ταύτην κατενεχθῆναι τὴν διάληψιν καὶ τὴν ὀνομασίαν, ὅμως ἐν ἑαυτῷ διέμεινε καὶ παρῃτεῖτο τὴν τοιαύτην ὁρμὴν καὶ φαντασίαν.
어쩌면 그때에도 사람들은 이 인물의 도량의 넓음을 마땅히 찬양하였을 터인데, 그가 매우 젊고 행운이 그와 더불어 끝없이 질주하여 복속한 모든 이들이 자발적으로 이러한 생각과 호칭을 품게 되었음에도 불구하고, 그는 흔들림 없이 자아를 지키며 그러한 충동과 환상을 단념했기 때문이다.
§10.40.7πολὺ δὲ μᾶλλον ἄν τις θαυμάσειε τὴν ὑπερβολὴν τῆς περὶ τὸν ἄνδρα μεγαλοψυχίας, βλέψας εἰς τοὺς ἐσχάτους τοῦ βίου καιρούς, ἡνίκα πρὸς τοῖς κατὰ τὴν Ἰβηρίαν ἔργοις κατεστρέψατο μὲν Καρχηδονίους, καὶ τὰ πλεῖστα καὶ κάλλιστα μέρη τῆς Λιβύης ἀπὸ τῶν Φιλαίνου βωμῶν ἕως Ἡρακλείων στηλῶν ὑπὸ τὴν τῆς πατρίδος ἐξουσίαν ἤγαγε, κατεστρέψατο δὲ τὴν Ἀσίαν καὶ τοὺς τῆς Συρίας βασιλεῖς, καὶ τὸ κάλλιστον καὶ μέγιστον μέρος τῆς οἰκουμένης ὑπήκοον ἐποίησε Ῥωμαίοις, ἔλαβε δὲ καιροὺς εἰς τὸ περιποιήσασθαι δυναστείαν βασιλικὴν ἐν οἷς ἐπιβάλοιτο καὶ βουληθείη τόποις τῆς οἰκουμένης.
그러나 그의 생애의 마지막 시기를 바라본다면, 이 인물의 헤아릴 수 없는 도량에 훨씬 더 감탄하게 될 터인데, 당시 그는 이베리아에서의 업적에 더하여 카르타고인들을 정복하고, 필라이노스의 제단에서 헤라클레스의 기둥에 이르는 리비아의 가장 광대하고 아름다운 지역들을 조국의 권위 아래 두었으며, 아시아와 시리아의 왕들을 굴복시키고 세계의 가장 아름답고 큰 지역을 로마인의 속국으로 만들었고, 세계의 자기가 뜻을 두고 바라는 어느 곳에서나 왕의 지배권을 획득할 기회를 얻었기 때문이다.
§10.40.8ταῦτα γὰρ οὐ μόνον ἀνθρωπίνην φύσιν, ἀλλὰ καὶ θειοτέραν, εἰ θέμις εἰπεῖν, ὑπερφρονεῖν ἂν ἐποίησεν.
이러한 일들은 인간의 본성뿐만 아니라, 말하는 것이 허용된다면, 더 신성한 본성조차도 오만하게 만들었을 것이기 때문이다.
§10.40.9Πόπλιος δὲ τοσοῦτον ὑπερέθετο μεγαλοψυχίᾳ τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους ὡς οὗ μεῖζον ἀγαθὸν εὔξασθαί τις τοῖς θεοῖς οὐ τολμήσειε, λέγω δὲ βασιλείας, τοῦτʼ ἐκεῖνος πολλάκις ὑπὸ τῆς τύχης αὐτῷ δεδομένον ἀπηξίωσε, καὶ περὶ πλείονος ἐποιήσατο τὴν πατρίδα καὶ τὴν ταύτης πίστιν τῆς περιβλέπτου καὶ μακαριστῆς βασιλείας.
그러나 푸블리우스는 도량에 있어 다른 사람들을 훨씬 능가하여, 신들에게 이보다 더 큰 선을 기원할 엄두조차 내지 못할 만한 것, 즉 왕권을 운명이 몇 번이고 그에게 선사했음에도 불구하고 거부하였으며, 모두의 이목을 끌고 부러움을 사는 왕권보다 조국과 조국에 대한 신의를 더 소중히 여겼다.
§10.40.10πλὴν τότε γε διαλέξας ἐκ τῶν αἰχμαλώτων τοὺς Ἴβηρας, τούτους μὲν ἀπέλυσε χωρὶς λύτρων πάντας εἰς τὰς ἑαυτῶν πατρίδας, τῶν δʼ ἵππων τριακοσίους κελεύσας ἐκλέξαι τοῖς περὶ τὸν Ἀνδοβάλην τοὺς λοιποὺς διέδωκε τοῖς ἀνίπποις.
아무튼 그때 그는 포로 중에서 이베리아인들을 가려내어, 이들을 몸값 없이 모두 고향으로 돌려보냈고, 안도발레스 일행에게는 말 삼백 마리를 고르게 한 뒤 나머지는 말을 타지 못한 병사들에게 나누어 주었다.
§10.40.11καὶ τὸ λοιπὸν ἤδη μεταλαβὼν τὴν τῶν Καρχηδονίων στρατοπεδείαν διὰ τὴν τῶν τόπων εὐφυΐαν, αὐτὸς μὲν ἔμενε καραδοκῶν τοὺς καταλειπομένους τῶν Καρχηδονίων στρατηγούς, ἐπὶ δὲ τὰς ὑπερβολὰς τῶν Πυρηναίων ὀρέων ἐξαπέστειλε τοὺς τηρήσοντας τὸν Ἀσδρούβαν.
그리고 그 후에는 지형적 이점 때문에 카르타고군의 진영으로 거처를 옮겨, 자신은 그곳에 머물며 남은 카르타고 장군들의 움직임을 주시하는 한편, 피레네 산맥의 고개들에는 하스드루바를 감시할 자들을 파견했다.
§10.40.12μετὰ δὲ ταῦτα, τῆς ὥρας ἤδη συναπτούσης, ἀνεχώρησε μετὰ τῆς δυνάμεως εἰς Ταρράκωνʼ, ἐν τούτοις τοῖς τόποις ποιεῖσθαι τὴν παραχειμασίαν.
그 후, 계절이 이미 겨울에 가까워졌으므로 그는 군대를 거느리고 타라코로 퇴각하여 이 지역에서 겨울을 나기(겨울동행)로 했다.