§1.32.1περὶ δὲ τοὺς καιροὺς τούτους καταπλεῖ τις εἰς τὴν Καρχηδόνα ξενολόγος τῶν ἀπεσταλμένων εἰς τὴν Ἑλλάδα πρότερον [εἰς τὴν Καρχηδονίων], ἄγων στρατιώτας πλείστους, ἐν οἷς καὶ Ξάνθιππόν τινα Λακεδαιμόνιον, ἄνδρα τῆς Λακωνικῆς ἀγωγῆς μετεσχηκότα καὶ τριβὴν ἐν τοῖς πολεμικοῖς ἔχοντα σύμμετρον.
이 무렵, 이전에 그리스로 파견되었던 용병 모집인 중 한 명이 많은 수의 병사들을 거느리고 카르타고에 입항했다. 그중에는 스파르타인 크산티포스라는 인물도 있었는데, 그는 스파르타식 교육을 받았으며 군사적 실무에서 충분한 경험을 쌓은 사람이었다.
§1.32.2ὃς διακούσας τὸ γεγονὸς ἐλάττωμα καὶ πῶς καὶ τίνι τρόπῳ γέγονεν, καὶ συνθεωρήσας τάς τε λοιπὰς παρασκευὰς τῶν Καρχηδονίων καὶ τὸ πλῆθος τῶν ἱππέων καὶ τῶν ἐλεφάντων παραυτίκα συνελογίσατο καὶ πρὸς τοὺς φίλους ἐνεφάνισε διότι συμβαίνει τοὺς Καρχηδονίους οὐχ ὑπὸ Ῥωμαίων, αὐτοὺς δʼ ὑφʼ αὑτῶν ἡττᾶσθαι διὰ τὴν ἀπειρίαν τῶν ἡγουμένων.
그는 일어난 패배의 전말과 그것이 어떻게, 어떤 방식으로 일어났는지 자세히 듣고, 카르타고인들의 다른 군비와 기병 및 코끼리의 수까지 종합적으로 고려한 뒤, 즉시 다음과 같이 추론하여 친구들에게 명확히 밝혔다. 즉 카르타고인들이 패하고 있는 것은 로마인들 때문이 아니라, 그들 자신의 지도자들의 미숙함 때문에 자멸하고 있는 것이라고 말이다.
§1.32.3ταχὺ δὲ διὰ τὴν περίστασιν τῶν τοῦ Ξανθίππου λόγων διαδοθέντων εἰς τὰ πλήθη καὶ τοὺς στρατηγούς, ἔγνωσαν οἱ προεστῶτες ἀνακαλεῖσθαι καὶ πεῖραν αὐτοῦ λαμβάνειν.
당시의 정세 속에서 크산티포스의 말이 군중과 장군들 사이에 신속하게 퍼져 나가자, 지도자들은 그를 소환하여 그의 능력을 시험해 보기로 결정했다.
§1.32.4ὁ δὲ παραγενόμενος εἰς τὰς χεῖρας ἔφερε τοῖς ἄρχουσι τοὺς ἀπολογισμοὺς καὶ παρὰ τί νῦν σφαλείησαν, καὶ διότι πεισθέντες αὐτῷ καὶ χρησάμενοι τοῖς ἐπιπέδοις τῶν τόπων ἔν τε ταῖς πορείαις καὶ στρατοπεδείαις καὶ παρατάξεσιν εὐχερῶς ἑαυτοῖς τε τὴν ἀσφάλειαν δυνήσονται παρασκευάζειν καὶ τοὺς ὑπεναντίους νικᾶν.
그는 집정관들 앞에 나아가 실패에 대한 해명과 어째서 그들이 지금 좌절을 겪었는지를 조목조목 설명하고, 만일 그들이 자신의 말을 따르고 행군, 숙영, 대형 배치 시에 평탄한 지형을 활용한다면 쉽게 자신들의 안전을 확보하고 적들을 물리칠 수 있을 것이라는 이유를 설명했다.
§1.32.5οἱ δὲ στρατηγοὶ δεξάμενοι τὰ λεγόμενα καὶ πεισθέντες αὐτῷ παραχρῆμα τὰς δυνάμεις ἐνεχείρισαν.
장군들은 이 말을 받아들이고 그에게 설득되어 즉시 군대의 지휘권을 그에게 위임했다.
§1.32.6ἦν μὲν οὖν καὶ κατὰ ταύτην τὴν παρὰ τοῦ Ξανθίππου διαδιδομένην φωνὴν ὁ θροῦς καὶ λαλιά τις εὔελπις παρὰ τοῖς πολλοῖς·
그리하여 크산티포스로부터 퍼져 나간 이 말에 따라 군중 사이에는 술렁임과 희망에 찬 소문이 돌기 시작했다.
§1.32.7ὡς δʼ ἐξαγαγὼν πρὸ τῆς πόλεως τὴν δύναμιν ἐν κόσμῳ παρενέβαλε καί τι καὶ κινεῖν τῶν μερῶν ἐν τάξει καὶ παραγγέλλειν κατὰ νόμους ἤρξατο, τηλικαύτην ἐποίει διαφορὰν παρὰ τὴν τῶν πρότερον στρατηγῶν ἀπειρίαν ὥστε μετὰ κραυγῆς ἐπισημαίνεσθαι τοὺς πολλοὺς καὶ σπεύδειν ὡς τάχιστα συμβαλεῖν τοῖς πολεμίοις, πεπεισμένους μηδὲν ἂν παθεῖν δεινὸν ἡγουμένου Ξανθίππου.
그러나 그가 도시 앞으로 군대를 이끌고 나가 질서정연하게 대열을 배치하고, 규율에 따라 부대의 일부를 움직이며 법식에 맞춰 명령을 내리기 시작하자, 이전 장군들의 미숙함과는 너무나도 대조되는 엄청난 차이를 보여주었기에 군중은 큰 함성으로 찬사를 보내며 가능한 한 빨리 적들과 교전하기를 갈망했다. 크산티포스가 이끄는 한 자신들에게 어떤 끔찍한 일도 일어나지 않을 것이라 확신했기 때문이다.
§1.32.8τούτων δὲ γινομένων οἱ στρατηγοὶ συνιδόντες τοὺς ὄχλους ἀνατεθαρρηκότας παραδόξως ταῖς ψυχαῖς, παρακαλέσαντες αὐτοὺς τὰ πρέποντα τῷ καιρῷ μετʼ ὀλίγας ἡμέρας ὥρμησαν ἀναλαβόντες τὴν δύναμιν.
이러한 일들이 일어나는 동안 장군들은 군중의 마음속에 놀랍게도 용기가 다시 솟아나는 것을 보고, 상황에 걸맞은 말로 그들을 격려한 뒤 며칠 후에 군대를 거느리고 출발했다.
§1.32.9αὕτη δʼ ἦν πεζοὶ μὲν εἰς μυρίους καὶ δισχιλίους, ἱππεῖς δὲ τετρακισχίλιοι, τὸ δὲ τῶν ἐλεφάντων πλῆθος ἔγγιστά που τῶν ἑκατόν.
그 병력은 보병이 약 1만 2000명, 기병이 4000명이었으며, 코끼리의 수는 대략 100마리에 가까웠다.