§7.15.1Ῥωμαῖοι δὲ παρά τε τῶν ἀνδρῶν διδαχθέντες οὓς ἐς τὴν Ἑλλάδα ἀπέστειλαν καὶ ἐκ τῶν γραμμάτων ἃ Μέτελλος ἐπέστελλεν, ἀδικεῖν Ἀχαιῶν κατέγνωσαν·
로마인들은 그리스에 파견한 사람들에게서 들은 보고와 메텔루스가 보낸 서한을 통해 아카이아인들이 불의를 저질렀다고 판단했다.
καὶ ἦν γὰρ Μόμμιός σφισιν ὕπατος τότε ᾑρημένος, τοῦτον ναῦς τε καὶ στρατιὰν πεζὴν ἐκέλευον ἐπʼ Ἀχαιοὺς ἄγειν.
그리고 당시 뭄미우스가 그들의 집정관으로 선출되어 있었기에, 그에게 함대와 보병 부대를 이끌고 아카이아인들을 정벌하러 가라고 명령했다.
Μέτελλος δὲ παραυτίκα ἐπέπυστο ὡς Μόμμιος καὶ ὁ σὺν αὐτῷ στρατὸς ἐπὶ Ἀχαιοὺς ἀφίκοιτο·
한편 메텔루스는 뭄미우스와 그의 군세가 아카이아인들을 향해 출발했다는 소식을 즉시 접했다.
καὶ ἐποιεῖτο σπουδήν, εἰ ἐπιθεὶς αὐτὸς πέρας τῷ πολέμῳ φανῇ πρὶν ἢ Μόμμιον ἐς τὴν Ἑλλάδα ἀφῖχθαι.
그리하여 그는 뭄미우스가 그리스에 도착하기 전에 자기 자신이 이 전쟁을 끝마친 것으로 보이게 하려고 일을 서둘렀다.
§7.15.2ἀγγέλους οὖν παρὰ τοὺς Ἀχαιοὺς ἀπέστελλεν, ἀφιέναι κελεύων σφᾶς συντελείας Λακεδαιμονίους καὶ πόλεις ἄλλας ὁπόσας εἴρητο ὑπὸ Ῥωμαίων, τῆς τε ἐκ τοῦ χρόνου τοῦ προτέρου σφίσιν ἀπειθείας οὐδεμίαν παρὰ Ῥωμαίων ὑπισχνεῖτο ὀργὴν γενήσεσθαι.
이에 그는 아카이아인들에게 사절을 보내어, 라케다이몬인들과 로마인들이 언급한 다른 모든 도시들을 동맹의 분담금에서 해방해 줄 것을 명령하고, 이전의 불복종에 대해서는 로마인들이 그들에게 어떠한 진노도 내리지 않을 것이라고 약속했다.
ἅμα τε δὴ ταῦτα ἐπεκηρυκεύετο καὶ ἤλαυνεν ἐκ Μακεδονίας τὸν στρατόν, διὰ Θεσσαλίας τὴν πορείαν καὶ παρὰ τὸν Λαμιακὸν ποιούμενος κόλπον.
그는 이러한 제안을 전하는 동시에 마케도니아로부터 군대를 진격시켜, 테살리아를 거쳐 라미아만 연안을 따라 행군했다.
Κριτόλαος δὲ καὶ Ἀχαιοὶ λόγον μὲν φέροντα ἐς σύμβασιν προσίεντο οὐδένα, Ἡράκλειαν δὲ προσεκάθηντο πολιορκοῦντες οὐ βουλομένους ἐς τὸ Ἀχαϊκὸν συντελεῖν.
그러나 크리톨라오스와 아카이아인들은 화평으로 이끄는 제안을 전혀 받아들이지 않았고, 아카이아 동맹에 분담금을 내기를 원치 않는 헤라클레이아를 계속해서 포위하고 있었다.
§7.15.3τότε δὲ ὡς παρὰ τῶν κατασκόπων ἐπυνθάνετο ὁ Κριτόλαος Μέτελλον καὶ Ῥωμαίους διαβεβηκέναι τὸν Σπερχειόν, ἀπέφευγεν ἐς Σκάρφειαν τὴν Λοκρῶν, οὐδὲ κατὰ τὸ στενὸν τὸ Ἡρακλείας τε μεταξὺ καὶ Θερμοπυλῶν τοὺς Ἀχαιοὺς τάξας ἐτόλμησεν ὑπομεῖναι Μέτελλον·
그때 크리톨라오스는 정찰병들을 통해 메텔루스와 로마군이 스페르케이오스강을 건넜다는 소식을 듣고 로크리스의 스카르페이아로 도망쳤는데, 헤라클레이아와 테르모필레 사이의 협로에 아카이아인들을 배치하여 메텔루스를 대적할 엄두조차 내지 못했다.
ἀλλὰ ἐς τοσοῦτο ἀφίκετο δείματος ὡς μηδὲ αὐτὸ ποιήσασθαι τὸ χωρίον πρὸς ἀμείνονος ἐλπίδος, ἔνθα ἦν μὲν Λακεδαιμονίοις ὑπὲρ τῶν Ἑλλήνων τὰ ἐς Μήδους, ἦν δὲ καὶ Ἀθηναίοις τὰ ἐς Γαλάτας οὐδὲν ἀφανέστερα ἐκείνων τολμήματα.
오히려 그는 일찍이 라케다이몬인들이 그리스인들을 위해 페르시아인들을 상대로, 그리고 아테나인들이 갈라티아인들을 상대로 그에 못지않은 용맹을 떨쳤던 그 장소를 가지고서도 더 나은 희망조차 품지 못할 만큼 극심한 공포에 사로잡혔다.
§7.15.4ὑποφεύγοντας δὲ Κριτόλαον καὶ Ἀχαιοὺς αἱροῦσιν ὀλίγον πρὸ τῆς Σκαρφείας οἱ ὁμοῦ τῷ Μετέλλῳ, καὶ ἀπέκτεινάν τε πλήθει πολλοὺς καὶ ἔλαβον ζῶντας ὅσον χιλίους.
도망치는 크리톨라오스와 아카이아인들을 메텔루스의 군대는 스카르페이아 조금 못 미친 곳에서 따라잡아, 수많은 사람을 죽이고 약 천 명을 생포했다.
Κριτόλαος δὲ οὔτε ὤφθη ζῶν μετὰ τὴν μάχην οὔτε ἐν τοῖς νεκροῖς εὑρέθη·
크리톨라오는 전투 후에 살아 있는 모습이 보이지 않았고 시체들 속에서도 발견되지 않았다.
εἰ δὲ ἐτόλμησε τῆς πρὸς τῇ Οἴτῃ θαλάσσης ἐς ταύτης καταδῦναι τὸ τέλμα, παντάπασιν ἔμελλεν ἄγνωστός τε καὶ ἄπυστος οἰχήσεσθαι κατὰ τοῦ βυθοῦ.
만약 그가 오이테산과 접한 바다의 습지로 몸을 던질 엄두를 냈다면, 그는 완전히 알려지지도 소문도 없이 심해 속으로 사라졌을 것임이 틀림없다.
§7.15.5ἐς μὲν οὖν τὴν Κριτολάου τελευτὴν καὶ ἄλλα πάρεστιν εἰκάζειν· Ἀρκάδων δὲ ἐξεστρατευμένοι λογάδες χίλιοι, οἳ Κριτολάῳ τοῦ ἔργου μετέσχον, προῆλθον μὲν ἄχρι Ἐλατείας τῆς Φωκέων καὶ ἐς τὴν πόλιν ὑπʼ αὐτῶν κατὰ συγγένειαν δή τινα παλαιὰν ἐδέχθησαν·
크리톨라오스의 죽음에 관해서는 다른 여러 가지 추측도 가능하겠지만, 크리톨라오스와 함께 전투에 참여했던 아르카디아의 정예 보병 천 명은 포키스의 엘라테이아까지 퇴각하여, 옛 친족 관계 덕분에 그곳 주민들에게 수용되었다.
ὡς δὲ τοῖς Φωκεῦσιν ἡ Κριτολάου συμφορὰ καὶ Ἀχαιῶν ἀπηγγέλλετο, ἀπελθεῖν ἐκ τῆς Ἐλατείας κελεύουσι τοὺς Ἀρκάδας.
그러나 포키스인들에게 크리톨라오스와 아카이아인들의 참패 소식이 전해지자, 그들은 아르카디아인들에게 엘라테이아에서 떠나라고 명령했다.
§7.15.6ἀπιοῦσι δὲ ὀπίσω σφίσιν ἐς τὴν Πελοπόννησον Μέτελλος καὶ Ῥωμαῖοι περὶ Χαιρώνειαν ἐπιφαίνονται·
그들이 펠로폰네소스로 되돌아가는 길에 메텔루스와 로마군이 카이로네이아 근처에서 나타났다.
ἔνθα δὴ ἐπελάμβανε τοὺς Ἀρκάδας ἐκ θεῶν δίκη τῶν Ἑλληνικῶν, οἳ ἐν Χαιρωνείᾳ Φιλίππου καὶ Μακεδόνων ἐναντία ἀγωνιζομένους ἐγκαταλιπόντες Ἕλληνας τότε ἐν χωρίῳ τῷ αὐτῷ ἐκτείνοντο ὑπὸ Ῥωμαίων.
바로 그곳에서 아르카디아인들에게 그리스 신들의 정의로운 징벌이 내려졌다. 과거 카이로네이아에서 필리포스와 마케도니아군에 맞서 싸우는 그리스 동포들을 저버렸던 그들이, 이번에는 바로 그곳에서 로마인들에게 학살당한 것이다.
§7.15.7Ἀχαιοῖς δὲ αὖθις ἐπὶ τὴν ἡγεμονίαν τοῦ στρατεύματος παρῄει Δίαιος·
아카이아인들 사이에서는 다시 디아이오스가 군대의 지휘권을 넘겨받았다.
καὶ δούλους τε ἐς ἐλευθερίαν ἠφίει, τὸ Μιλτιάδου καὶ Ἀθηναίων βούλευμα τὸ πρὸ τοῦ ἔργου τοῦ ἐν Μαραθῶνι μιμούμενος, καὶ Ἀχαιῶν συνέλεγε καὶ Ἀρκάδων ἀπὸ τῶν πόλεων τοὺς ἐν ἡλικίᾳ·
그는 노예들을 자유인으로 해방했는데, 이는 마라톤 전투 전에 밀티아데스와 아테나인들이 행한 계책을 모방한 것이었으며, 아카이아와 아르카디아의 각 도시에서 징집 연령의 청년들을 소집했다.
ἐγένετο δέ, ἀναμεμιγμένων ὁμοῦ καὶ οἰκετῶν, τὸ ἀθροισθὲν ἐς ἑξακοσίους μὲν μάλιστα ἀριθμὸν ἱππεῖς, τὸ δὲ ὁπλιτεῦον τετρακισχίλιοί τε καὶ μύριοι.
이렇게 소집된 군세는 노예들이 한데 섞여, 기병은 약 육백 명, 중장보병은 만 사천 명에 달했다.
§7.15.8ἐνταῦθα ὁ Δίαιος ἐς ἅπαν ἀφίκετο ἀνοίας, ὃς Κριτόλαον καὶ πᾶσαν τὴν Ἀχαιῶν ἐπιστάμενος παρασκευὴν κακῶς οὕτως ἀγωνισαμένην πρὸς Μέτελλον ἀπέλεξεν αὐτὸς ὅσον τετρακισχιλίους·
여기서 디아이오스는 어리석음의 극치에 달했다.
καὶ ἄρχοντα ἐπʼ αὐτοῖς ἔταξεν Ἀλκαμένην.
그는 크리톨라오스와 아카이아인의 전군이 메텔루스를 상대로 그토록 비참하게 패한 것을 알고 있으면서도, 몸소 약 사천 명을 선발하여 그들 위에 알카메네스를 지휘관으로 세웠다.
ἀπεστέλλοντο δὲ ἐς Μέγαρα φρουρά τε εἶναι Μεγαρεῦσι τοῦ ἄστεως καί, ἢν Μέτελλος ἐπίῃ καὶ οἱ Ῥωμαῖοι, τοῦ πρόσω σφᾶς κωλύειν.
그리고 그들을 메가라 주민들의 도시를 위한 수비대로 삼고, 만약 메텔루스와 로마군이 침공해 올 경우 더 이상의 진격을 저지하도록 메가라로 파견했다.
§7.15.9Μέτελλος δὲ ὡς οἱ περὶ Χαιρώνειαν λογάδες κατέστρωντο οἱ Ἀρκάδων, ἀναστήσας τὸ στράτευμα ἤλαυνεν ἐπὶ τὰς Θήβας·
메텔루스는 카이로네이아 근처에서 아르카디아의 정예 부대를 전멸시키자, 군대를 이동시켜 테베로 진격했다.
Ἡράκλειάν τε γὰρ ἐπολιόρκησαν οἱ Θηβαῖοι μετὰ Ἀχαιῶν καὶ ἀγῶνος τοῦ πρὸς Σκάρφειαν μετεσχήκεσαν.
테베인들은 아카이아인들과 함께 헤라클레이아를 포위했고 스카르페이아 근처의 전투에도 참여했기 때문이다.
τότε δὲ αὐτοί τε καὶ γυναῖκες ἐκλελοιπότες πᾶσα ἡλικία τὴν πόλιν ἐπλανῶντο ἀνὰ τὴν Βοιωτίαν καὶ ἐς τῶν ὀρῶν τὰ ἄκρα ἀνέφευγον.
그때 그들 자신과 부녀자들을 포함한 모든 세대의 주민들이 도시를 버리고 보이오티아 전역을 방황하며 산꼭대기로 도망쳤다.
§7.15.10Μέτελλος δὲ οὔτε ἱερὰ ἐμπιπράναι θεῶν οὔτε οἰκοδομήματα καθαιρεῖν εἴα, Θηβαίων τε τῶν ἄλλων μήτε ἀποκτεῖναι μηδένα μήτε αἱρεῖν φεύγοντα ἀπηγόρευε·
그러나 메텔루스는 신들의 신전을 불태우는 것도 건물을 파괴하는 것도 허락하지 않았고, 다른 테베인들 중 누구도 죽이거나 도망치는 자를 잡지 못하도록 금지했다.
Πυθέαν δὲ ἢν ἕλωσιν, ἀνάγειν ἐκέλευσεν ὡς αὐτόν·
다만 피테아스를 잡으면 자신에게로 압송하라고 명령했다.
ἐξεύρητό τε δὴ αὐτίκα ὁ Πυθέας καὶ ἀναχθεὶς δίκην εἶχεν.
피테아스는 즉시 발견되어 압송되었고 처형되었다.
ὡς δὲ πλησίον Μεγάρων ἐγίνετο ὁ στρατός, οὔτε ὑπέμειναν οἱ περὶ τὸν Ἀλκαμένην καὶ αὐτίκα ἐς Κόρινθον παρὰ τὸ στρατόπεδον τὸ Ἀχαιῶν ᾤχοντο φεύγοντες.
한편 군대가 메가라 근처에 이르자, 알카메네스와 그의 부하들은 버티지 못하고 즉시 코린토스의 아카이아군 진영을 향해 도망쳤다.
§7.15.11καὶ Μεγαρεῖς μὲν παραδιδόασιν ἀμαχεὶ Ῥωμαίοις τὴν πόλιν, Μέτελλος δὲ ὡς ἀφίκετο παρὰ τὸν ἰσθμόν, ἐπεκηρυκεύετο καὶ τότε Ἀχαιοῖς ἐς εἰρήνην καὶ ὁμολογίας προκαλούμενος·
이에 메가라 사람들은 싸우지 않고 로마인들에게 도시를 인도했다.
ἰσχυρὸς γάρ τις ἐνέκειτο αὐτῷ πόθος τὰ ἐν Μακεδονίᾳ τε ὁμοῦ καὶ τὰ Ἀχαιῶν κατεργασθῆναι διʼ αὐτοῦ.
메텔루스는 지협에 도착하자 그때도 아카이아인들에게 평화와 화해를 제안했다.
τούτῳ μὲν ταῦτα ἐσπευκότι Δίαιος ἠναντιοῦτο ὑπὸ ἀγνωμοσύνης·
마케도니아의 사안과 아카이아인들의 사안 모두가 자기 손으로 해결되기를 바라는 강렬한 열망이 그에게 있었기 때문이다. 그가 이렇게 일을 서두르는 것에 대해 디아이오스는 무분별함 때문에 반대했다.