§5.8.1τούτων δὲ ὕστερον Κλύμενον τὸν Κάρδυος, πεντηκοστῷ μάλιστα ἔτει μετὰ τὴν συμβᾶσαν ἐπὶ Δευκαλίωνος ἐν Ἕλλησιν ἐπομβρίαν ἐλθόντα ἐκ Κρήτης, γένος ἀπὸ Ἡρακλέους ὄντα τοῦ Ἰδαίου, τόν τε ἀγῶνα ἐν Ὀλυμπίᾳ θεῖναι καὶ Κούρησι τοῖς τε ἄλλοις καὶ Ἡρακλεῖ τῷ προγόνῳ λέγουσιν ἱδρύσασθαι βωμόν, Παραστάτην ἐπωνυμίαν τῷ Ἡρακλεῖ θέμενον.
이 일들이 있은 후에, 카드위스의 아들 클뤼메노스가 그리스인들 사이에 데우칼리온 시대에 일어났던 대홍수로부터 약 50년 뒤에 크레타로부터 왔는데, 그는 이다이오스 헤라클레스의 후손이었으며, 올림피아에서 경기 대회를 개최하고 다른 쿠레테스들과 그의 조상 헤라클레스를 위해 제단을 세웠으며, 그 헤라클레스에게 ‘파라스타테스’(곁에 서는 자)라는 별칭을 부여했다고 전해진다.
Ἐνδυμίων δὲ ὁ Ἀεθλίου Κλύμενόν τε ἔπαυσε τῆς ἀρχῆς καὶ δρόμου τοῖς υἱοῖς ἆθλα ἐν Ὀλυμπίᾳ τὴν βασιλείαν ἔθηκε.
한편 아에틀리오스의 아들 엔디미온은 클뤼메노스로부터 통치권을 빼앗았고, 올림피아의 왕권을 그의 아들들의 달리기 시합을 위한 상품으로 걸었다.
§5.8.2Πέλοψ δὲ ὕστερον γενεᾷ μάλιστα μετὰ Ἐνδυμίωνα τὸν ἀγῶνα τῷ Ὀλυμπίῳ Διὶ ἐποίησεν ἀξιολογώτατα ἀνθρώπων τῶν πρὸ αὐτοῦ.
펠롭스는 엔디미온보다 대략 한 세대 뒤에, 자신 이전의 그 어떤 인간들보다도 가장 두드러진 방식으로 올림피오스 제우스를 위한 경기 대회를 개최했다.
Πέλοπος δὲ τῶν παίδων σκεδασθέντων ἐξ Ἤλιδος ἀνὰ πᾶσαν τὴν ἄλλην Πελοπόννησον, Ἀμυθάων ὁ Κρηθέως Ἐνδυμίωνι ἀνεψιὸς πρὸς πατρός—εἶναι γάρ φασι καὶ Ἀέθλιον Αἰόλου, Διὸς δὲ ἐπίκλησιν—, ἔθηκεν ὁ Ἀμυθάων τὰ Ὀλύμπια, μετὰ δὲ αὐτὸν Πελίας τε καὶ Νηλεὺς ἐν κοινῷ.
펠롭스의 아들들이 엘리스로부터 다른 펠로폰네소스의 온 땅으로 흩어졌을 때, 크레테우스의 아들이자 엔디미온의 친가 사촌인 아뮈타온이—에트리오스 역시 아이올로스의 아들이지만 제우스의 아들이라 불렸다고들 전하기 때문이다—, 이 아뮈타온이 올림피아 대회를 개최했고, 그의 뒤를 이어 펠리아스와 네레우스가 공동으로 개최했다.
§5.8.3ἔθηκε δὲ καὶ Αὐγέας καὶ Ἡρακλῆς ὁ Ἀμφιτρύωνος ἑλὼν Ἦλιν·
아우게아스도 대회를 개최했고, 엘리스를 점령한 암피트뤼온의 아들 헤라클레스도 개최했다.
ὁπόσους δὲ ἐστεφάνωσεν οὗτος νικῶντας, ἔστιν Ἰόλαος ταῖς Ἡρακλέους δραμὼν ἵπποις.
이 헤라클레스가 승자로 왕관을 씌워 준 이들 중에는 헤라클레스의 말들을 몰고 달린 이올라오스가 있다.
ἦν δὲ ἄρα ἐκ παλαιοῦ καθεστηκὸς ἀγωνίζεσθαι καὶ ἀλλοτρίαις ἵπποις·
실로 타인의 말로 경쟁하는 것은 옛날부터 확립된 관습이었다.
Ὅμηρος γοῦν ἐν ἄθλοις τεθεῖσιν ἐπὶ Πατρόκλῳ πεποίηκεν ὡς Μενέλαος Αἴθῃ τῇ Ἀγαμέμνονος, τῷ δὲ ἑτέρῳ χρήσαιτο τῶν ἵππων οἰκείῳ.
실제로 호메로스는 파트로클로스를 위해 마련된 경기 대회에서, 메넬라오스가 아가멤논의 말 아이테와 자신의 소유인 다른 말 한 마리를 함께 사용했다고 묘사했다.
§5.8.4ἡνιόχει δὲ καὶ ἄλλως ὁ Ἰόλαος Ἡρακλεῖ τὰς ἵππους·
본래 이올라오스는 그 밖에도 헤라클레스를 위해 말들을 몰았었다.
αὐτός τε οὖν ἅρματι καὶ Ἰάσιος ἀνὴρ Ἀρκὰς κέλητος ἐνίκησεν ἵππου δρόμῳ, Τυνδάρεω δὲ οἱ παῖδες ὁ μὲν δρόμῳ, Πολυδεύκης δὲ πυκτεύων.
그리하여 그 자신은 전차 경주에서 승리했고, 아르카디아인 이아시오스는 승마 경주에서 승리했으며, 틴다레오스의 아들들 중 한 명은 달리기에서, 폴뤼데우케스는 권투에서 승리했다.
λέγεται δὲ καὶ ἐς αὐτὸν Ἡρακλέα ὡς πάλης τε ἀνέλοιτο καὶ παγκρατίου νίκας.
헤라클레스 자신에 관해서도 씨름과 판크라티온에서 승리를 거두었다고 전해진다.
§5.8.5μετὰ δὲ Ὄξυλον—διέθηκε γὰρ τὸν ἀγῶνα καὶ Ὄξυλος—, μετὰ τοῦτον βασιλεύσαντα ἐξέλιπεν ἄχρι Ἰφίτου τὰ Ὀλύμπια.
그러나 옥쉴로스 이후에—옥쉴로스 역시 경기 대회를 주최했기 때문이다—, 그가 왕위에 있은 이후로 올림피아 대회는 이피투스 때까지 중단되었다.
Ἰφίτου δὲ τὸν ἀγῶνα ἀνανεωσαμένου κατὰ τὰ ἤδη μοι λελεγμένα, τοῖς ἀνθρώποις ἔτι ὑπῆρχε τῶν ἀρχαίων λήθη·
이피투스가 내가 이미 말한 방식에 따라 경기 대회를 재건했을 때, 사람들에게는 여전히 고대의 일들에 대한 망각이 남아 있었다.
καὶ κατʼ ὀλίγον ἐς ὑπόμνησιν ἤρχοντο αὐτῶν, καὶ ὁπότε τι ἀναμνησθεῖεν, ἐποιοῦντο τῷ ἀγῶνι προσθήκην.
그리고 그들은 점차 그것들을 기억해 내기 시작했고, 무언가를 기억해 낼 때마다 경기 대회에 종목을 추가했다.
§5.8.6δῆλον δέ·
이 점은 명백하다.
ἐξ οὗ γὰρ τὸ συνεχὲς ταῖς μνήμαις ἐπὶ ταῖς Ὀλυμπιάσιν ἐστί, δρόμου μὲν ἆθλα ἐτέθη πρῶτον, καὶ Ἠλεῖος Κόροιβος ἐνίκα·
왜냐하면 올림피아기들에 대한 기록이 연속성을 띠게 된 이래로, 최초로 달리기 경기 대회의 상품이 마련되었고 엘리스인 코로이보스가 승리했기 때문이다.
εἰκὼν μὲν δὴ οὐκ ἔστιν ἐν Ὀλυμπίᾳ τοῦ Κοροίβου, τάφος δὲ ἐπὶ τοῖς πέρασι τῆς Ἠλείας.
올림피아에 코로이보스의 동상은 없지만, 그의 무덤은 엘리스의 경계 지역에 있다.
Ὀλυμπιάδι δὲ ὕστερον τετάρτῃ καὶ δεκάτῃ προσετέθη σφίσι δίαυλος· Ὕπηνος δὲ ἀνὴρ Πισαῖος ἀνείλετο ἐπὶ τῷ διαύλῳ τὸν κότινον, τῇ δὲ ἑξῆς ἐπὶ τῷ δολίχῳ Ἄκανθος Λακεδαιμόνιος.
그 후 제14회 올림피아기에서 복도주가 그들에게 추가되었는데, 피사 사람 휘페노스가 복도주에서 야생 올리브 가지를 획득했고, 그다음 대회에서는 라케다이몬인 아칸토스가 장거리주에서 획득했다.
§5.8.7ἐπὶ δὲ τῆς ὀγδόης καὶ δεκάτης Ὀλυμπιάδος πεντάθλου καὶ πάλης ἀφίκοντο ἐς μνήμην·
제18회 올림피아기에는 5종 경기와 씨름이 기억 속에 떠올랐다.
καὶ τοῦ μὲν Λάμπιδι ὑπῆρξεν, Εὐρυβάτῳ δὲ ἡ νίκη τῆς πάλης, Λακεδαιμονίοις καὶ τούτοις.
그리하여 전자의 승리는 람피스에게, 씨름의 승리는 에우뤼바토스에게 돌아갔는데, 이들 역시 라케다이몬인들이였다.
τρίτῃ δὲ Ὀλυμπιάδι καὶ εἰκοστῇ πυγμῆς ἆθλα ἀπέδοσαν·
제23회 올림피아기에는 권투 상품을 복원했다.
Ὀνόμαστος δὲ ἐνίκησεν ἐκ Σμύρνης συντελούσης ἤδη τηνικαῦτα ἐς Ἴωνας.
그리하여 당시 이미 이오니아인들에 편입되어 있던 스뮈르나 출신의 오노마스토스가 승리했다.
πέμπτῃ δὲ ἐπὶ ταῖς εἴκοσι κατεδέξαντο ἵππων τελείων δρόμον, καὶ ἀνηγορεύθη Θηβαῖος Παγώνδας κρατῶν ἅρματι.
제25회에는 다 자란 말들의 전차 경주를 도입했고, 테바이인 파곤다스가 전차 경주에서 이겼다고 선포되었다.
§5.8.8ὀγδόῃ δὲ ἀπὸ ταύτης Ὀλυμπιάδι ἐδέξαντο παγκρατιαστήν τε ἄνδρα καὶ ἵππον κέλητα·
이로부터 여덟 번째 올림피아기에 그들은 성인 남자의 판크라티온과 승마 경주를 도입했다.
ἵππος μὲν δὴ Κραννωνίου Κραυξίδα παρέφθη, τοὺς δὲ ἐσελθόντας ἐπὶ τὸ παγκράτιον ὁ Λύγδαμις κατειργάσατο Συρακούσιος.
그리하여 크란논 출신 크라우크시다스의 말이 먼저 들어왔고, 판크라티온에 참가한 이들은 시라쿠사 사람 뤼그다미스가 제압했다.
τούτῳ πρὸς ταῖς λιθοτομίαις ἐστὶν ἐν Συρακούσαις μνῆμα·
이 사람에게는 시라쿠사의 채석장 인근에 기념비가 있다.
εἰ δὲ καὶ Ἡρακλεῖ τῷ Θηβαίῳ μέγεθος παρισοῦτο ὁ Λύγδαμις, ἐγὼ μὲν οὐκ οἶδα, λεγόμενον δὲ ὑπὸ Συρακουσίων ἐστί.
뤼그다미스가 과연 체구에서 테바이의 헤라클레스와 대등했는지 나는 알 수 없으나, 시라쿠사 사람들에 의해 그렇게 전해진다.
§5.8.9τὰ δὲ ἐπὶ τοῖς παισὶν ἐς μὲν τῶν παλαιοτέρων οὐδεμίαν ἥκει μνήμην, αὐτοὶ δὲ ἀρέσαν σφίσι κατεστήσαντο Ἠλεῖοι.
소년들을 위한 종목들은 고대인들의 기억 속에는 전혀 전해지지 않았으나, 엘리스인들이 스스로 마음에 들어 하여 제정했다.
δρόμου μὲν δὴ καὶ πάλης ἐτέθη παισὶν ἆθλα ἐπὶ τῆς ἑβδόμης καὶ τριακοστῆς Ὀλυμπιάδος, καὶ Ἱπποσθένης Λακεδαιμόνιος πάλην, Πολυνείκης δὲ τὸν δρόμον ἐνίκησεν Ἠλεῖος.
소년들을 위한 달리기와 씨름 상품은 제37회 올림피아기에 마련되었고, 라케다이몬인 히포스테네스가 씨름에서, 엘리스인 폴뤼네이케스가 달리기에서 승리했다.
πρώτῃ δὲ ἐπὶ ταῖς τεσσαράκοντα Ὀλυμπιάδι πύκτας ἐσεκάλεσαν παῖδας, καὶ περιῆν τῶν ἐσελθόντων Συβαρίτης Φιλύτας.
제41회 올림피아기에는 소년 권투를 불러들였고, 참가자들 가운데 쉬바리스 출신의 필뤼타스가 우승했다.
§5.8.10τῶν δὲ ὁπλιτῶν ὁ δρόμος ἐδοκιμάσθη μὲν ἐπὶ τῆς πέμπτης Ὀλυμπιάδος καὶ ἑξηκοστῆς, μελέτης ἐμοὶ δοκεῖν ἕνεκα τῆς ἐς τὰ πολεμικά·
한편 중장보병 달리기는 내 생각에 군사 훈련을 위해 제65회 올림피아기에 승인되었다.
τοὺς δὲ δραμόντας ἀσπίσιν ὁμοῦ πρῶτος Δαμάρετος ἐκράτησεν Ἡραιεύς.
방패를 지니고 달린 이들 중 헤라이아 출신의 다마레토스가 처음으로 승리했다.
δρόμος δὲ δύο ἵππων τελείων συνωρὶς κληθεῖσα τρίτῃ μὲν Ὀλυμπιάδι ἐτέθη πρὸς ταῖς ἐνενήκοντα, Εὐαγόρας δὲ ἐνίκησεν Ἠλεῖος.
슈노리스라 불리는 다 자란 말 두 마리의 경주는 제93회 올림피아기에 제정되었으며, 엘리스인 에우아고라스가 승리했다.
ἐνάτῃ δὲ ἤρεσεν Ὀλυμπιάδι καὶ ἐνενηκοστῇ καὶ πώλων ἅρμασιν ἀγωνίζεσθαι· Λακεδαιμόνιος δὲ Συβαριάδης τὸν στέφανον τῶν πώλων ἔσχε τοῦ ἅρματος.
제99회 올림피아기에는 망아지 전차 경주를 겨루는 것도 채택되었는데, 라케다이몬인 시바리아데스가 망아지 전차 부문의 왕관을 차지했다.
§5.8.11προσέθεσαν δὲ ὕστερον καὶ συνωρίδα πώλων καὶ πῶλον κέλητα·
나중에 그들은 망아지 두 마리 경주와 망아지 승마 경주도 추가했다.
ἐπὶ μὲν δὴ τῇ συνωρίδι Βελιστίχην ἐκ Μακεδονίας τῆς ἐπὶ θαλάσσῃ γυναῖκα, Τληπόλεμον δὲ Λύκιον ἀναγορευθῆναι λέγουσιν ἐπὶ τῷ κέλητι, τοῦτον μὲν ἐπὶ τῆς πρώτης καὶ τριακοστῆς τε καὶ ἑκατοστῆς Ὀλυμπιάδος, τῆς δὲ Βελιστίχης τὴν συνωρίδα Ὀλυμπιάδι πρὸ ταύτης τρίτῃ.
두 마리 경주에서는 바다와 접한 마케도니아 출신의 여성 벨리스티케가, 승마 경주에서는 뤼키아인 틀레폴레모스가 승자로 선포되었다고 전해진다. 틀레폴레모스의 승리는 제131회 올림피아기였고, 벨리스티케의 두 마리 경주는 이보다 세 회 전의 올림피아기였다.
πέμπτῃ δὲ ἐπὶ ταῖς τεσσαράκοντα καὶ ἑκατὸν ἆθλα ἐτέθη παγκρατίου παισί, καὶ ἐνίκα Φαίδιμος Αἰολεὺς ἐκ πόλεως Τρῳάδος.
제145회 올림피아기에는 소년들의 판크라티온 상품이 제정되었고, 트로아스 지방의 도시 출신인 아이올리스 사람 파이디모스가 승리했다.