§2.7CAP. VII. Τῶν δὲ λίθων πολλαί τινες αἰ φύσεις καὶ τῶν μεταλλευομένων.
CAP. VII. 석들과 광산에서 채굴되는 광물들의 성질에는 참으로 여러 가지가 있다.
ἔνιαι γὰρ ἅμα χρυσὸν ἔχουσι κοὶ ἄργυρον, προφανῆ δὲ μόνον ἄργυρον·
어떤 것들은 금과 은을 동시에 함유하고 있으며, 어떤 것들은 은만이 뚜렷하게 보이기 때문이다.
βαρύτεραι δὲ αὗται πολὺ καὶ τῇ ῥοπῇ καὶ τῇ ὀσμῇ.
이들은 무게에 있어서나 냄새에 있어서나 훨씬 더 무겁다.
καὶ κύανος σὐτοφυὴς ἔχων ἐν ἑαυτῷ χρυσοκόλλαν.
또한 그 안에 규공작석을 품고 있는 천연 키아노스도 있다.
ἄλλη δὲ λίθος ὁμοία τὴν χρόαν τοῖς ἄνθραξι· βάρος δὲ ἔχουσι.
다른 돌은 색깔이 숯과 비슷한데, 무게가 나간다.
τὸ δὲ ὅλον ἐν τοῖς μετάλλοις πλεῖσται καὶ ἰδιώταται φύσεις εὑρίσκονται τῶν τοιούτων, ὧν τὰ μέν εἰσι γῆς καθάπερ ὦχρα καὶ μίλτος, τὰ δὲ οἷον ἄμμου καθάπερ χρυσοκόλλα καὶ κύανος, τὰ δὲ κονίας οἷον σανδαράκη καὶ ἀρρενικὸν καὶ ὅσα ὅμοια τούτοις.
대체로 광산 안에서는 이러한 물질들의 가장 다양하고 독특한 성질들이 발견되는데, 그중 어떤 것들은 황토나 적토와 같은 흙이고, 어떤 것들은 규공작석이나 키아노스와 같은 모래이며, 다른 것들은 계관석이나 웅황, 그리고 이와 유사한 것들과 같은 가루이다.
καὶ τῶν μὲν τοιούτων πλείους ἄν τις λάβοι τὰς ἰδιότητας.
그리고 이러한 물질들로부터 사람은 그것들이 가진 고유한 특성들을 더 많이 이해할 수 있을 것이다.
ἔνιαι δὲ λίθοῖ καὶ τὰς τοιαύτας ἔχουσι δυνάμεις εἰς τὸ μὴ πάσχειν, ὥσπερ εἴπομεν, οἷον τὸ μὴ γλύφεσθαι σιδηρίοις ἀλλὰ λίθοις ἑτέροις.
또한 어떤 돌들은 우리가 말한 것처럼, 영향을 받지 않기 위한 그러한 힘을 가지고 있어서, 철제 도구로는 조각되지 않고 오직 다른 돌들에 의해서만 조각되기도 한다.
ὅλως μὲν ἡ κατὰ τὰς ἐργασίας κοὶ τῶν μειζόνων λίθων πολλὴ διαφορά.
대체로 가공 방식에 있어서는 더 큰 돌들에 있어서도 많은 차이가 있다.
πριστοὶ γὰρ, οἱ δὲ γλυπτοὶ, καθάπερ ἐλέχθη, καὶ τορνευτοὶ τυγχάνουσι, καθάπερ καὶ ἡ μαγνῆτις αὕτη λίθος ἡ καὶ ὄψει περιττὸν ἔχουσα, καὶ ἧς γε δή τινες θαυμάζουσι τὴν ὁμοίωσιν τῷ ἀργύρῳ μηδαμῶς οὔσης συγγενοῦς.
어떤 것들은 톱으로 켜지고, 어떤 것들은 이미 말한 것처럼 조각되며, 어떤 것들은 선반으로 깎이기 때문인데, 외관에 있어서 비범함을 지니고 있으며 은과 전혀 친연관계가 없음에도 은과의 유사성 때문에 사람들이 경탄해 마지않는 이 마그네티스 돌도 그러하다.
πλείους δʼ εἰσὶν οἱ δεχόμενοι πάσας τὰς ἐργασίας.
하지만 모든 가공법을 허용하는 돌들이 더 많다.
ἐπεὶ καὶ ἐν Σίφνῳ τοιοῦτός τίς ἐστιν ὀρυκτὸς ὡς τρία στάδια ἀπὸ θαλάττης, στρογγύλος καὶ βωλώδης, καὶ τορνεύεται καὶ γλύφεται διὰ τὸ μαλακόν·
실제로 시프노스섬에도 바다에서 약 3스타디온 떨어진 곳에 그러한 채굴되는 돌이 있는데, 둥글고 덩어리져 있으며 그 부드러움 때문에 선반으로 깎이거나 조각된다.
ὅταν δὲ πυρωθῇ καὶ ἀποβαφῇ ἐλαίῳ, μέλας τε σφόδρα γίνεται καὶ σκληρός.
그러나 불에 달구어져 기름에 담가질 때에는 극도로 검고 단단해진다.
ποιοῦσι δʼ ἐξ αὐτοῦ σκεύη τὰ ἐπιτράπεζα.
그리하여 사람들은 이것으로 식탁용 그릇들을 만든다.
οἱ μὲν (οὖν) τοιοῦτοι πάντες προσδέχονται τὴν τοῦ σιδήρου δύναμιν· ἔνιοι δὲ λίθοις ἄλλοις γλύφονται, σιδήροις δʼ οὐ δύνανται καθάπερ εἴπομεν.
자, 이러한 돌들은 모두 철의 힘을 받아들이지만, 어떤 것들은 다른 돌로 조각되고 앞서 말한 것처럼 철로는 조각될 수 없다.
οἱ δὲ σιδήροις μὲν ἀμβλυτέροις δέ·
또한 어떤 것들은 철로 조각되되 더 무딘 도구로 조각된다.
καὶ εἰσὶν παραπλησίως δὲ κάτω (ἄτοπον?) τὰ μὴ τέμνεσθαι σιδήρῳ καίτοι καὶ στερεὸν ἕτε ἰσχυρότερα τέμνει, καὶ σίδηρος λίθου σκληρότερος ὤν.
철로 잘리지 않는다는 것은 어쩐지 기이해 보이는데, 철은 다른 단단한 것들도 자르고 철이 돌보다 더 단단한데도 그러하기 때문이다.
ἄτοπον δὲ κἀκεῖνο φαίνεται διότι ἡ μὲν ἀκόνη κατεσθίει τὸν σίδηρον, ὁ δὲ σίδηρος ταύτην μὲν δύναται διαιρεῖν καὶ ῥυθμίζειν, ἐξ ἧς δὲ αἱ σφραγίδες οὔ.
또한 숫돌이 철을 갉아먹는 반면, 철은 이 숫돌을 나누고 다듬을 수 있으면서도 인장이 만들어지는 돌에 대해서는 그렇게 할 수 없다는 점도 기이하게 여겨진다.
καὶ πάλιν ὁ λίθος ᾧ γλύφουσι τὰς σφραγίδας ἐκ τούτου ἐστὶν ἐξ οὗπερ αἱ ἀκόναι, ἢ ἐξ ὁμοίου τούτῳ ἄγεται δὲ ἡ (ἀρίστη) ἐξ Ἀρμενίας.
그리고 다시, 사람들이 인장을 조각할 때 쓰는 돌은 숫돌이 만들어지는 바로 그 물질 혹은 그것과 유사한 물질로 되어 있으며, 가장 좋은 것은 아르메니아로부터 들여온다.
θαυμαστὴ δὲ φύσις καὶ τῆς βασανιζούσης τὸν χρυσόν· δοκεῖ γὰρ δὴ τὴν αὐτὴν ἔχειν τῷ πυρὶ δύναμιν· καὶ γὰρ ἐκεῖνο δοκιμάζει.
금을 시험하는 돌의 성질도 놀라운데, 그것은 불과 같은 힘을 가진 것처럼 보이기 때문이며, 실제로 불도 시험을 하기 때문이다.
διὸ καὶ ἀποροῦσί τινες οὐκ ἄγαν οἰκείως ἀποροῦντες.
그리하여 어떤 이들은 의문을 품지만, 그것은 그리 적절한 의문이 아니다.
οὐ γὰρ τὸν αὐτὸν τρόπον δοκιμάζει, ἀλλὰ τὸ μὲν πῦρ τῷ τὰ χρώματα μεταβάλλειν καὶ ἀλλοιοῦν ὁ δὲ λίθος τῇ παρατρίψει·
왜냐하면 시험하는 방식이 같지 않기 때문인데, 불은 색을 변화시키고 변질시킴으로써 시험하는 반면, 돌은 문지름으로써 시험하기 때문이다.
δύναται γὰρ ὡς ἔοικεν ἐκλαμβάνειν τὴν ἑκάστου φύσιν.
돌은 보아하니 각 물질의 본성을 끄집어낼 수 있는 것 같다.
εὑρῆσθαι δέ φασι νῦν ἀμείνω πολὺ τῆς πρότερον ὥστε μὴ μόνον τὸν ἐκ τῆς καθάρσεως ἀλλὰ καὶ τὸν κατάχαλκον χρυσὸν καὶ ἄργυρον γνωρίζειν καὶ πόσον εἰς τὸν στατῆρα μέμικται.
최근에는 이전의 것보다 훨씬 더 우수한 시금석이 발견되었다고들 하는데, 정련된 금뿐만 아니라 구리가 섞인 금과 은도 알아내고, 스타테르당 얼마나 섞여 있는지까지 판별할 수 있다고 한다.
σημεῖα δʼ ἐστὶν αὐτοῖς ἀπὸ τοῦ ἐλαχίστου·
그들의 판별 기준은 가장 작은 것에서부터 시작된다.
ἐλάχιστον δὲ γίνεται κριθῂ, εἶτα κόλλυβος, εἶτα τεταρτημόριον ἢ ἡμιώβολος, ἕξ ὧν γνωρίζουσι τὸ καθῆκον.
가장 작은 것은 보리알이고, 그다음은 콜리보스, 그다음은 테타르테모리온 또는 반 오볼로스이며, 이것들로부터 규정된 비율을 알아낸다.
εὑρίσκονται δὲ τοιαύται πᾶσαι ἐν τῷ ποταμῷ Τμώλῳ.
이러한 돌들은 모두 트몰로스 강에서 발견된다.
λεία δʼ ἡ φύσις αὐτῶν καὶ ψηφοειδὴς, πλατεῖα, οὐ στρογγύλη.
그 성질은 매끄럽고 자갈 같으며, 평평하고 둥글지 않다.
μέγεθος δὲ ὅσον διπλασία τῆς μεγίστης ψήφου.
크기는 가장 큰 자갈의 약 두 배이다.
διαφέρει δʼ αὐτῆς πρὸς τὴν δοκιμασίαν τὰ ἄνω πρὸς τὸν ἥλιον ἢ τὰ κάτω καὶ βέλτιον δοκιμάζει τὰ ἄνω· τοῦτο δὲ διότι ξηρότερα τὰ ἄνω· κωλύει γὰρ ἡ ὑγρότης εἰς τὸ ἐκλαμβάνειν·
시험에 있어서 태양을 향하는 위쪽과 아래쪽이 서로 다르며 위쪽이 더 잘 시험해 내는데, 이는 위쪽이 더 건조하기 때문이며, 습기는 본성을 끄집어내는 것을 방해하기 때문이다.
ἐπειδὴ καὶ ἐν τοῖς καύμασι δοκιμάζει χεῖρον ἀνίησι γάρ τινα νοτίδα ἐξ αὐτῆς διʼ ἣν ἀπολισθαίνει.
실제로 무더운 날씨에는 시험이 더 잘 안되는데, 돌 자체에서 어떤 습기를 내뿜어 그것 때문에 미끄러지기 때문이다.
συμβαίνει δὲ τοῦτο καὶ ἄλλοις τῶν λίθων, καὶ ἐξ ὧν τὰ ἀγάλματα ποιοῦσιν, ὃ καὶ σημεῖον ὑπολαμβάνουσιν ἴδιόν τι τοῦ ἕδους.
이러한 일은 다른 돌들, 심지어 신상이 만들어지는 돌들에도 일어나는데, 사람들은 이것을 신상 고유의 어떤 초자연적인 징조로 여긴다.