§3.5Τὰ δὲ νεῦρα τοῖς ζῴοις ἔχει τόνδε τὸν τρόπον.
동물의 힘줄은 다음과 같은 상태에 있다.
Ἡ μὲν ἀρχὴ καὶ τούτων ἐστὶν ἐκ τῆς καρδίας·
이것들의 기시부 역시 심장으로부터 시작된다.
καὶ γὰρ ἐν αὑτῇ ἡ καρδία ἔχει νεῦρα ἐν τῇ μεγίστῃ κοιλίᾳ, καὶ ἡ καλουμένη ἀορτὴ νευρώδης ἐστὶ φλέψ, τὰ μὲν τελευταῖα καὶ παντελῶς αὐτῆς·
왜냐하면 심장 자체도 그 가장 큰 심실 안에 힘줄을 가지고 있으며, 소위 대동맥이라 불리는 것은 힘줄 같은 혈관인데, 특히 그 말단 부분에서는 완전히 그러하기 때문이다.
ἄκοιλα γάρ ἐστι, καὶ τάσιν ἔχει τοιαύτην οἵαν περ τὰ νεῦρα, ᾗ τελευτᾷ πρὸς τὰς καμπὰς τῶν ὀστῶν.
왜냐하면 그것들은 공동이 없고, 뼈의 관절을 향해 끝나는 부분에서는 힘줄이 가지는 것과 같은 장력을 가지고 있기 때문이다.
Οὐ μὴν ἀλλ’ οὐκ ἔστι συνεχὴς ἡ τῶν νεύρων φύσις ἀπὸ μιᾶς ἀρχῆς, ὥσπερ αἱ φλέβες.
그러나 힘줄의 구조는 혈관처럼 단일한 기시부로부터 연속되어 있지는 않다.
Αἱ μὲν γὰρ φλέβες, ὥσπερ ἐν τοῖς γραφομένοις κανάβοις, τὸ τοῦ σώματος ἔχουσι σχῆμα παντὸς οὕτως ὥστ’ ἐν τοῖς σφόδρα λελεπτυσμένοις πάντα τὸν ὄγκον φαίνεσθαι πλήρη φλεβίων (γίνεται γὰρ ὁ αὐτὸς τόπος λεπτῶν μὲν ὄντων φλέβια, παχυνθέντων δὲ σάρκες), τὰ δὲ νεῦρα διεσπασμένα περὶ τὰ ἄρθρα καὶ τὰς τῶν ὀστῶν ἐστὶ κάμψεις.
왜냐하면 혈관은 그려진 뼈대 모형에서처럼 온몸의 형태를 이루고 있어, 극도로 여윈 사람들에게서는 몸 전체의 부피가 미세혈관으로 가득 찬 것처럼 보이지만(가늘어질 때는 동일한 자리가 미세혈관이 되고, 두꺼워질 때는 살이 되기 때문이다), 힘줄은 관절과 뼈의 굴곡부 주변에 흩어져 있기 때문이다.
Εἰ δ’ ἦν συνεχὴς ἡ φύσις αὐτῶν, ἐν τοῖς λελεπτυσμένοις ἂν καταφανὴς ἐγίνετο ἡ συνέχεια πάντων.
만약 그것들의 구조가 연속적이었다면, 여윈 사람들에게서 모든 힘줄의 연속성이 뚜렷하게 보였을 것이다.
Μέγιστα δὲ μέρη τῶν νεύρων τό τε περὶ τὸ μόριον τὸ τῆς ἅλσεως κύριον (καλεῖται δὲ τοῦτο ἰγνύα), καὶ ἕτερον νεῦρον διπτυχές, ὁ τένων, καὶ τὰ πρὸς τὴν ἰσχὺν βοηθητικά, ἐπίτονός τε καὶ ὠμιαία.
힘줄의 가장 큰 부분은 도약을 주관하는 부위 주변의 부분(이것은 오금이라 불린다)과, 또 다른 이중의 힘줄, 그리고 힘을 돕는 것들, 즉 긴장 힘줄과 어깨 힘줄이다.
Τὰ δ’ ἀνώνυμα περὶ τὴν τῶν ὀστῶν ἐστὶ κάμψιν·
이름 없는 힘줄들은 뼈의 굴곡부 주변에 있다.
πάντα γὰρ τὰ ὀστᾶ, ὅσα ἁπτόμενα πρὸς ἄλληλα σύγκεινται, συνδέδενται νεύροις, καὶ περὶ πάντα ἐστὶ τὰ ὀστᾶ πλῆθος νεύρων.
왜냐하면 서로 접하여 맞춰진 모든 뼈는 힘줄로 연결되어 있으며, 모든 뼈의 주변에는 수많은 힘줄이 있기 때문이다.
Πλὴν ἐν τῇ κεφαλῇ οὐκ ἔστιν οὐδέν, ἀλλ’ αἱ ῥαφαὶ αὐταὶ τῶν ὀστῶν συνέχουσιν αὐτήν.
다만 머리에는 힘줄이 전혀 없고, 뼈의 봉합선 자체가 머리를 유지하고 있다.
Ἔστι δ’ ἡ τοῦ νεύρου φύσις σχιστὴ κατὰ μῆκος, κατὰ δὲ πλάτος ἄσχιστος καὶ τάσιν ἔχουσα πολλήν.
힘줄의 성질은 세로 방향으로는 찢어지기 쉬우나, 가로 방향으로는 찢어지지 않고 강한 장력을 가지고 있다.
Ὑγρότης δὲ περὶ ταῦτα μυξώδης γίνεται, λευκὴ καὶ κολλώδης, ᾗ τρέφεται καὶ ἐξ ἧς γιγνόμενα φαίνεται.
그것들 주변에는 점액질의 희고 끈적끈적한 액체가 생기는데, 힘줄은 이것으로 영양을 공급받고 이것으로부터 생겨나는 것처럼 보인다.
Ἡ μὲν οὖν φλὲψ δύναται πυροῦσθαι, νεῦρον δὲ πᾶν φθείρεται πυρωθέν·
혈관은 지질 수 있지만, 모든 힘줄은 지지면 파괴된다.
κἂν διακοπῇ, οὐ συμφύεται πάλιν.
또한 끊어지면 다시 붙지 않는다.
Οὐ λαμβάνει δ’ οὐδὲ νάρκη, ὅπου μὴ νεῦρόν ἐστι τοῦ σώματος.
또한 몸에 힘줄이 없는 곳에는 마비가 생기지도 않는다.
Πλεῖστα δ’ ἐστὶ νεῦρα περὶ τοὺς πόδας καὶ τὰς χεῖρας καὶ πλευρὰς καὶ ὠμοπλάτας καὶ περὶ τὸν αὐχένα καὶ τοὺς βραχίονας.
힘줄이 가장 많은 곳은 발, 손, 갈비뼈, 어깨뼈 주변과 목 및 위팔 주변이다.
Ἔχει δὲ νεῦρα πάντα ὅσα ἔχει αἷμα·
피가 있는 모든 동물은 힘줄을 가지고 있다.
ἀλλ’ ἐν οἷς μή εἰσι καμπαὶ ἀλλ’ ἄποδα καὶ ἄχειρά ἐστι, λεπτὰ καὶ ἄδηλα·
그러나 관절이 없고 발과 손이 없는 동물에서는 그것들이 가늘고 뚜렷하지 않다.
διὸ τῶν ἰχθύων μάλιστά ἐστι δῆλα πρὸς τοῖς πτερυγίοις.
그래서 물고기에서는 지느러미 근처에서 가장 뚜렷하게 보인다.
§3.6Αἱ δὲ ἶνές εἰσι μεταξὺ νεύρου καὶ φλεβός.
섬유는 힘줄과 혈관의 중간에 있는 것이다.
Ἔνιαι δ’ αὐτῶν ἔχουσιν ὑγρότητα τὴν τοῦ ἰχῶρος, καὶ διέχουσιν ἀπό τε τῶν νεύρων πρὸς τὰς φλέβας καὶ ἀπ’ ἐκείνων πρὸς τὰ νεῦρα.
그리고 그것들 중 일부는 장액의 수분을 가지고 있어, 힘줄에서 혈관으로, 또 혈관에서 힘줄로 가로지른다.
Εστι δὲ καὶ ἄλλο γένος ἰνῶν, ὃ γίνεται μὲν ἐν αἵματι, οὐκ ἐν ἅπαντος δὲ ζῴου αἵματι·
또한 혈액 속에 생기는 또 다른 종류의 섬유가 있는데, 모든 동물의 혈액 속에 생기는 것은 아니다.
ὧν ἐξαιρουμένων ἐκ τοῦ αἵματος οὐ πήγνυται τὸ αἷμα, ἐὰν δὲ μὴ ἐξαιρεθῶσι, πήγνυται.
이것을 혈액에서 제거하면 혈액이 응고하지 않지만, 제거하지 않으면 응고한다.
Ἐν μὲν οὖν τῷ τῶν πλείστων αἵματι ζῴων ἔνεισιν, ἐν δὲ τῷ τῆς ἐλάφου καὶ προκὸς καὶ βουβαλίδος καὶ ἄλλων τινῶν οὐκ ἔνεισιν ἶνες·
대부분의 동물의 혈액에는 이것이 들어 있으나, 붉은사슴, 노루, 부발리스 및 몇몇 다른 동물들의 혈액에는 섬유가 없다.
διὸ καὶ οὐ πήγνυται αὐτῶν τὸ αἷμα ὁμοίως τοῖς ἄλλοις, ἀλλὰ τὸ μὲν τῶν ἐλάφων παραπλησίως τῷ τῶν δασυπόδων (ἔστι δ’ ἀμφοτέρων αὐτῶν ἡ πῆξις οὐ στιφρά, καθάπερ ἡ τῶν ἄλλων, ἀλλὰ πλαδῶσα, καθάπερ ἡ τοῦ γάλακτος, ἄν τις εἰς αὐτὸ τὸ πῆγμα μὴ ἐμβάλλῃ), τὸ δὲ τῆς βουβαλίδος πήγνυται μᾶλλον·
그래서 그것들의 혈액은 다른 동물들처럼 응고하지 않으며, 붉은사슴의 혈액은 멧토끼의 혈액과 매우 유사하고(이 둘의 응고는 다른 동물들처럼 단단하지 않고, 응유효소를 넣지 않은 우유처럼 수분이 많고 묽다), 부발리스의 혈액은 더 잘 응고한다.
παραπλησίως γὰρ συνίσταται ἢ μικρῷ ἧττον τοῦ τῶν προβάτων.
왜냐하면 그것은 양의 혈액과 거의 비슷하게, 혹은 그보다 약간 덜 응고하기 때문이다.
Περὶ μὲν οὖν φλεβὸς καὶ νεύρου καὶ ἰνὸς τοῦτον ἔχει τὸν τρόπον.
그리하여 혈관, 힘줄, 섬유에 대해서는 이와 같다.