§5.3#3ἀλλὰ τὸ μὲν ψυχρὸν οὐ μόνον σκληρύνει ἀλλὰ καὶ πυκνοῖ, τὸ δὲ θερμὸν μανότερον ποιεῖ διὰ τὴν αὐτὴν δ᾽ αἰτίαν καὶ πρεσβυτέρων γιγνομένων τοῖς μὲν τρίχας ἔχουσι σκληρότεραι γίγνονται αἱ τρίχες, τοῖς δὲ πτερωτοῖς καὶ λεπιδωτοῖς τὰ πτερὰ καὶ αἱ λεπίδες.
그러나 추위는 단단하게 만들 뿐만 아니라 조밀하게 만들고, 열은 느슨하게 만든다. 그리고 동일한 원인으로 인해, 나이가 들어감에 따라 털을 가진 동물들에게는 털이 더 단단해지고, 깃털이나 비늘을 가진 동물들에게는 깃털과 비늘이 (더 단단해진)다.
τὰ γὰρ δέρματα γίνεται σκληρότερα καὶ παχύτερα πρεσβυτέρων γιγνομένων·
나이가 들어감에 따라 피부가 더 단단해지고 두꺼워지기 때문이다.
ξηραίνεται γάρ, καὶ τὸ γῆράς ἐστι κατὰ τούνομα γεηρὸν διὰ τὸ ἀπολείπειν τὸ θερμὸν καὶ μετ᾽ αὐτοῦ τὸ ὑγρόν.
즉, 피부는 건조해지며, 늙음은 그 이름대로 흙과 같은 것인데, 이는 열과 그것과 함께 수분이 떠나가기 때문이다.
φαλακροῦνται δ᾽ ἐπιδήλως οἱ ἄνθρωποι μάλιστα τῶν ζῴων.
그리고 인간은 동물들 중에서 특히 두드러지게 대머리가 된다.
ἔστι δέ τι καθόλου τὸ τοιοῦτον πάθος·
그러나 이러한 현상은 어떤 보편적인 것이다.
καὶ γὰρ τῶν φυτῶν τὰ μὲν ἀείφυλλα τὰ δὲ φυλλοβολεῖ, καὶ τῶν ὀρνίθων οἱ φωλεύοντες ἀποβάλλουσι τὰ πτερά.
식물들 중에서도 어떤 것은 상록수이고 어떤 것은 낙엽이 지며, 새들 중에서도 겨울잠을 자는 것들은 깃털을 떨어뜨리기 때문이다.
τοιοῦτον δέ τι πάθος καὶ ἡ φαλακρότης ἐστὶν ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων, ὅσοις συμβαίνει φαλακροῦσθαι·
대머리가 되는 사람들에게 일어나는 대머리 현상 또한 이와 유사한 종류의 현상이다.
κατὰ μέρος μὲν γὰρ ἀπορρεῖ καὶ τὰ φύλλα τοῖς φυτοῖς πᾶσι καὶ τὰ πτερὰ καὶ αἱ τρίχες τοῖς ἔχουσιν, ὅταν δ᾽ ἀθρόον γένηται τὸ πάθος, λαμβάνει τὰς εἰρημένας ἐπωνυμίας·
왜냐하면 부분적으로는 모든 식물의 잎도, 그리고 그것들을 가진 동물들의 깃털과 털도 떨어져 나가지만, 그 현상이 일시에 일어날 때 앞서 언급된 이름들을 얻기 때문이다.
φαλακροῦσθαί τε γὰρ λέγεται καὶ φυλλορροεῖν [ καὶ πτερορροεῖν].
즉, 대머리가 된다거나, 잎이 진다거나, [깃털이 빠진다]고 일컬어지는 것이다.
αἴτιον δὲ τοῦ πάθους ἔνδεια ὑγρότητος θερμῆς, τοιοῦτον δὲ μάλιστα τῶν ὑγρῶν τὸ λιπαρόν·
그리고 이 현상의 원인은 뜨거운 수분의 부족인데, 수분들 중에서 가장 그러한 성질을 띠는 것은 기름진 것이다.
διὸ καὶ τῶν φυτῶν τὰ λιπαρὰ ἀείφυλλα μᾶλλον.
그렇기에 식물들 중에서도 기름진 것들이 더 상록수가 되기 마련이다.
ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων ἐν ἄλλοις τὸ αἴτιον λεκτέον·
그러나 이것들에 대해서는 다른 곳에서 그 원인을 논해야 한다.
καὶ γὰρ ἄλλα συναίτια τοῦ τοιούτου πάθους αὐτοῖς.
그것들에게는 이와 같은 현상을 일으키는 다른 공동 원인들도 있기 때문이다.
γίνεται δὲ τοῖς μὲν φυτοῖς ἐν τῷ χειμῶνι τὸ πάθος (αὕτη γὰρ ἡ μεταβολὴ κυριωτέρα τῆς ἡλικίας), καὶ τοῖς φωλεύουσι δὲ τῶν ζῴων (καὶ γὰρ ταῦτα ἧττον τῶν ἀνθρώπων ὑγρὰ καὶ θερμὰ τὴν φύσιν ἐστίν)·
그리고 식물들의 경우 이 현상은 겨울에 일어난다(이 변화가 연령보다 더 결정적이기 때문이다). 또한 겨울잠을 자는 동물들에게서도 그러하다(이것들은 본성상 인간보다 수분과 열이 더 적기 때문이다).
οἱ δ᾽ ἄνθρωποι ταῖς ἡλικίαις χειμῶνα καὶ θέρος ἄγουσιν.
반면 인간은 자신의 연령에서 겨울과 여름을 지낸다.
διὸ πρὶν ἀφροδισιάζειν οὐ γίνεται φαλακρὸς οὐδείς·
그렇기에 성관계를 가지기 전에는 아무도 대머리가 되지 않는다.
τότε δὲ τοῖς τοιούτοις τὴν φύσιν μᾶλλον.
그러나 그때 이후로 그러한 본성을 가진 이들에게서 더 많이 대머리가 된다.
φύσει γάρ ἐστιν ὁ ἐγκέφαλος ψυχρότατον τοῦ σώματος, ὁ δ᾽ ἀφροδισιασμὸς καταψύχει·
본성상 뇌는 몸에서 가장 차가운 부분이며, 성관계는 몸을 냉각시키기 때문이다.
καθαρᾶς γὰρ καὶ φυσικῆς θερμότητος ἀπόκρισίς ἐστιν.
그것은 순수하고 자연적인 열의 분비물이기 때문이다.
εὐλόγως οὖν ὁ ἐγκέφαλος αἰσθάνεται πρῶτον·
따라서 뇌가 가장 먼저 영향을 받는 것은 합당하다.
τὰ γὰρ ἀσθενῆ καὶ φαύλως ἔχοντα μικρᾶς αἰτίας καὶ ῥοπῆς ἐστίν.
약하고 상태가 좋지 않은 것들은 미미한 원인이나 미세한 기울어짐에도 좌우되기 때문이다.
ὥστ᾽ ἄν τις ἀναλογίσηται ὅτι αὐτός τε ὀλιγόθερμος ὁ ἐγκέφαλος, ἔτι δ᾽ ἀναγκαῖον τὸ πέριξ δέρμα τοιοῦτον εἶναι μᾶλλον, καὶ τούτου τὴν τῶν τριχῶν φύσιν, ὅσῳ πλεῖστον ἀφέστηκεν, εὐλόγως ἂν δόξειε τοῖς σπερματικοῖς περὶ ταύτην τὴν ἡλικίαν συμβαίνειν φαλακροῦσθαι.
따라서 뇌 자체가 열이 적은 데다가, 그것을 둘러싼 피부가 필연적으로 더욱 그러한 상태여야 하고, 그 피부에 있는 털의 본성은 가장 멀리 떨어져 있다는 점을 고려한다면, 정액을 분비하는 이들이 이 연령대 즈음에 대머리가 되는 일이 일어나는 것은 합당해 보일 것이다.
διὰ τὴν αὐτὴν δ᾽ αἰτίαν καὶ τῆς κεφαλῆς τὸ πρόσθιον μόνον γίνονται φαλακροὶ καὶ τῶν ζῴων οἱ ἄνθρωποι μόνοι, τὸ μὲν πρόσθιον, ὅτι ἐνταῦθα ὁ ἐγκέφαλος, τῶν δὲ ζῴων μόνον, ὅτι πολὺ πλεῖστον ἔχει ἐγκέφαλον καὶ μάλιστα ὑγρὸν ἄνθρωπος.
그리고 동일한 원인으로 인해 머리의 앞부분만 대머리가 되고 동물들 중에서는 인간만이 대머리가 되는데, 앞부분인 것은 그곳에 뇌가 있기 때문이며, 동물들 중 인간뿐인 것은 인간이 단연 가장 많고 가장 축축한 뇌를 가지고 있기 때문이다.
καὶ αἱ γυναῖκες οὐ φαλακροῦνται·
또한 여성들은 대머리가 되지 않는다.
παραπλησία γὰρ ἡ φύσις τῇ τῶν παιδίων·
여성들의 본성은 아이들의 본성과 유사하기 때문이다.
ἄγονα γὰρ σπερματικῆς ἐκκρίσεως ἀμφότερα.
양자 모두 정액 분비를 하지 못하기 때문이다.
καὶ εὐνοῦχος οὐ γίνεται φαλακρὸς διὰ τὸ εἰς τὸ θῆλυ μεταβάλλειν.
또한 내시는 여성으로 변화하기 때문에 대머리가 되지 않는다.
καὶ τὰς ὑστερογενεῖς τρίχας ἢ οὐ φύουσιν ἢ ἀποβάλλουσιν, ἂν τύχωσιν ἔχοντες, οἱ εὐνοῦχοι, πλὴν τῆς ἥβης·
그리고 내시들은 사춘기 이후에 자라는 털을, 음부의 털을 제외하고는, 기르지 못하거나 설령 가지고 있더라도 잃어버린다.
καὶ γὰρ αἱ γυναῖκες τὰς μὲν οὐκ ἔχουσι, τὰς δ᾽ ἐπὶ τῇ ἥβῃ φύουσιν.
여성들 역시 전자는 가지지 못하되 음부에만 털이 자라기 때문이다.
ἡ δὲ πήρωσις αὕτη ἐκ τοῦ ἄρρενος εἰς τὸ θῆλυ μεταβολή ἐστιν.
그리고 이러한 불구화는 수컷에서 암컷으로의 변화이다.
τοῦ δὲ τὰ μὲν φωλεύοντα πάλιν δασύνεσθαι καὶ τὰ φυλλοβολήσαντα πάλιν φύειν φύλλα, τοῖς δὲ φαλακροῖς μὴ ἀναφύεσθαι πάλιν, αἴτιον ὅτι τοῖς μὲν αἱ ὧραι τροπαί εἰσι τοῦ σώματος μᾶλλον, ὥστ᾽ ἐπεὶ μεταβάλλουσιν αὗται, μεταβάλλει καὶ τὸ φύειν καὶ τὸ ἀποβάλλειν τοὺς μὲν τὰ πτερὰ καὶ τὰς τρίχας, τὰ δὲ φύλλα τὰ φυτά.
반면 겨울잠을 자는 동물들은 다시 털이 덥수룩해지고 낙엽이 진 식물들은 다시 잎을 기르는 반면, 대머리가 된 사람들에게는 다시 자라나지 않는 것의 원인은, 그들에게는 계절이 신체의 더 큰 전환점이기 때문이며, 따라서 계절이 변하면, 어떤 것들은 깃털과 털을, 식물들은 잎을, 기르는 것과 떨어뜨리는 것 역시 변하기 때문이다.
τοῖς δ᾽ ἀνθρώποις κατὰ τὴν ἡλικίαν γίνεται χειμὼν καὶ θέρος καὶ ἔαρ καὶ μετόπωρον, ὥστ᾽ ἐπεὶ αἱ ἡλικίαι οὐ μεταβάλλουσιν, οὐδὲ τὰ πάθη τὰ διὰ ταύτας μεταβάλλει, καίπερ τῆς αἰτίας ὁμοίας οὔσης.
그러나 인간에게는 연령에 따라 겨울과 여름, 봄과 가을이 찾아오기 때문에, 연령은 변하지 않으므로, 그 원인이 비슷함에도 불구하고 연령으로 인한 현상 또한 변하지 않기 때문이다.
καὶ περὶ μὲν τἆλλα πάθη τὰ τῶν τριχῶν σχεδὸν εἴρηται.
그리고 털의 다른 현상들에 관해서는 거의 다 말하였다.