§28XXVIII. ἓως μὲν οὖν Περικλῆς προειστήκει τοῦ δήμου βελτίω τὰ κατὰ τὴν πολιτείαν ἦν, τελευτήσαντος δὲ Περικλέους πολὺ χείρω.
XXVIII. 페리클레스가 민중의 지도자로 있는 동안에는 국정의 형편이 더 나았으나, 페리클레스가 사망하자 훨씬 더 나빠졌다.
πρῶτον γὰρ τότε προστάτην ἒλαβεν ὁ δῆμος οὐκ εὐδοκιμοῦντα παρὰ τοῖς ἐπιεκέσιν·
이 시기에 처음으로 민중은 온건한 이들 사이에서 평판이 좋지 않은 지도자를 얻게 되었던 것이다.
ἐν δὲ τοῖς πρότερον χρόνοις ἀεὶ διετέλουν οἱ ἐπιεικεῖς δημαγωγοῦντες.
이전 시대에는 늘 온건한 이들이 계속해서 민중을 이끌었다.
ἐξ ἀρχῆς μὲν γὰρ καὶ πρῶτος ἐγένετο προστάστης τοῦ δήμου Σόλων, δεύτερος δὲ Πεισίστρατος, τῶν εὐγενῶν καὶ γνωρίμων·
왜냐하면 처음이자 첫 번째 민중의 지도자는 고귀하고 명망 있는 이들 중 한 명인 솔론이었고, 두 번째는 페이시스트라토스였기 때문이다.
καταλυθείσης δὲ τῆς τυραννίδος Κλεισθένης, τοῦ γένους ὢν τῶν Ἀλκμεωνιδῶν, καὶ τούτῳ μὲν οὐδεὶς ἦν ἀντιστασιώτης, ὡς ἐξέπεσον οἱ περὶ τὸν Ἰσαγόραν.
僭主정이 타도된 후에는 알크마이온 가문 출신인 클레이스테네스가 지도자가 되었고, 이사고라스 일파가 추방되었으므로 그에게는 대항하는 정적이 없었다.
μετὰ δὲ ταῦτα τοῦ μὲν δήμου προειστήκει Ξάνθιππος, τῶν δὲ γνωρίμων Μιλτιάσης, ἂπειτα Θεμιστοκλῆς καὶ Ἀριστείδης·
이 일 후에 민중은 크산티포스가 이끌었고, 명망 있는 이들은 밀티아데스가 이끌었으며, 그 다음에는 테미스토클레스와 아리스티데스가 이끌었다.
μετὰ δὲ τούτους Ἐφιάλτης μὲν τοῦ δήμου, Κίμων δ’ ὁ Μιλτιάσου τῶν εὐπόρων·
이들 이후에는 에피알테스가 민중을, 밀티아데스의 아들 키몬이 부유층을 이끌었다.
εἶτα Περικλῆς μὲν τοῦ δήμου, Θουκυδίδης δὲ τῶν έτέρων, κηδεστὴς ὢν Κίμωνος.
그 후에는 페리클레스가 민중을, 키몬의 인척인 투키디데스가 다른 한쪽을 이끌었다.
Περικλέους δὲ τελευτήσαντος τῶν μὲν ἐπιφανῶν προειστήκει Νικίας ὁ ἐν Σικελίᾳ τελευτήσας, τοῦ δὲ δήμου Κλέων ὁ Κλεαινέτου, δς δοκεῖ μάλιστα διφθεῖραι τὸν δῆμον τκῖς ὁρμαῖς, κκὶ πρῶτος ἐπὶ τοῦ βήματος ἀνέκραγε κκὰ ἐλοιδορήσατο καὶ περιζωσάμενος ἐδημηγόρησε, τῶν ἂλλων ἐν κόσμῳ λεγόντων.
페리클레스가 사망한 후에는 시실리에서 전사한 니키아스가 저명한 이들을 이끌었고, 클레아이네토스의 아들 클레온이 민중을 이끌었는데, 그는 충동적인 행동으로 민중을 가장 많이 타락시킨 인물로 여겨지며, 연단 위에서 처음으로 소리를 지르고 욕설을 퍼부었으며 옷을 동여매고 선동 연설을 한 자로, 다른 이들이 품위 있게 연설하던 것과 대조되었다.
εἶτα μετὰ τούτους τῶν μὲν ἑτέρων Θηραμένης ὁ Ἅγνωνος, τοῦ δὲ δήμου Κλεοφῶν ὁ λυροποιός, ὃς καὶ τὴν διωβελίαν ἐπόρισε πρῶτος·
그 뒤 이들 이후에는 다른 한쪽을 하그논의 아들 테라메네스가 이끌었고, 민중의 쪽은 하프 제작자인 클레오폰이 이끌었는데, 그는 2오볼로스 급여를 최초로 마련한 인물이기도 하다.
καὶ χρόνον μέν τινα διεδίδοτο, μετὰ δὲ ταῦτα κατέλυσε Καλλικράτης Παιανιεὺς πρῶτος ὑποσχόμενος ἐπιθήσειν πρὸς δυοῖν ὀβολοῖν ἂλλον ὀβολόν.
한동안 이것이 분배되었으나, 그 후 파이아니아 출신의 칼리크라테스가 최초로 이를 폐지했는데, 그는 2오볼로스에 또 다른 1오볼로스를 더해 주겠다고 약속하면서 그리했다.
τούτων μὲν οὖν ἀμφοτέρων θάνατον κατέγνωσαν ὓστερον·
나중에 그들 두 사람 모두 사형을 선고받았다.
εἲωθεν γὰρ, κἂν ἐξαπατηδῇ τὸ πλῆθος, ὓστερον μισεῖν τούς τι προαγαγόντας ποιεῖν αὐτοὺς τῶν μὴ καλῶς ἐχόντων.
왜냐하면 대중은 속았을지라도 나중에 자신들을 좋지 않은 일로 이끌고 간 자들을 미워하는 법이기 때문이다.
ἀπὸ δὲ Κλεοφῶντος ἢδη διεδέχοντο συνεχῶς τὴν δημαγωγάν οἱ μάλιστα βουλόμενοι θρασύνεσθαι καὶ χαρίζεσθαι τοῖς πολλοῖς, πρὸς τὰ παραυτίκα βλέποντες.
클레오폰 이후부터는 당장 눈앞의 이익만을 바라보며, 가장 뻔뻔하게 행동하고 대중의 환심을 사려는 자들이 연이어 민중 지도의 자리를 이어받았다.
δοκοῦσι δὲ βέλτιστοι γεγονέναι τῶν Ἀθήνησι πολιτευσαμένων μετὰ τοὺς ἀρχαίους Νικίας καὶ Θουκυδίδης καὶ Θηραμένης.
고대인들 이후 아테네에서 정치활동을 한 인물들 중 가장 훌륭한 이들은 니키아스, 투키디데스, 테라메네스로 여겨진다.
καὶ περὶ μὲν μὲν Νικίου καὶ Θουκυδίδου πάντες σχεδὸν ὁμολογοῦσιν ἂνδρας γεγονέναι οὐ μόνον καλοὺς κἀγαθοὺς ἀλλὰ καὶ πολιτικοὺς καὶ τῇ πόλει πάση πατρικῶς χρωμένους, περὶ δὲ Θηραμένους διὰ τὸ συμβῆναι κατ’ αὐτὸν ταραχώδεις τὰς πολιτείας ἀμφισβήτησις τῆς κρίσεώς ἐστι.
니키아스와 투키디데스에 대해서는 거의 모든 이들이 그들이 '훌륭하고 선한(칼로스 카가토스)' 인물들일 뿐만 아니라 정치가였으며 온 나라를 어버이처럼 대했다는 점에 동의하지만, 테라메네스에 대해서는 그가 살았던 시기에 정국이 매우 혼란스러웠기 때문에 그에 대한 평가에 이견이 존재한다.
δοκεῖ μέντοι τοῖς μὴ παρέργως ἀποφαινομένοις οὐχ ὢσπερ αὐτὸν διαβάλλουσι πάσας τὰς πολιτείας καταλύειν, ἀλλὰ πάσας προάγειν ἓως μηδὲν παρανομοῖεν, ὡς δυνάμενος πολιτεύεσθαι κατὰ πάσας, ὃπερ ἑστὶν ἀγαθοῦ πολίτου ἒργον, παρανομούσαις δὲ οὐ συγχω[ρ]ῶν ἀλλ’ ἀπεχθανόμενος.
그러나 가볍지 않게 의견을 밝히는 이들에 따르면, 그를 비방하는 자들이 말하듯 그가 모든 정체를 전복시키려 한 것이 아니라, 법을 위반하지 않는 한 모든 정체를 지지하려 했던 것으로 보인다. 그는 모든 정체 하에서 정치활동을 할 수 있었고(이것이 좋은 시민의 도리이다), 법을 위반하는 정체에는 동조하지 않고 오히려 미움을 샀기 때문이다.
§29XXIX. ἓως μὲν οὖν ἰσόρροπα τὰ πράγματα κατὰ τὸν πόλεμον ἦν, διεφύλαττον τὴν δημοκρατίαν.
XXIX. 그리하여 전쟁 중에 상황이 팽팽한 균형을 이루고 있는 동안에는 민주정을 수호했다.
ἐπεὶ δὲ μετὰ τὴν ἐν Σικελίᾳ γενομένην συμφορὰν ἰσχυρότερα τὰ τῶν Λακεδαιμονίων ἐγένετο διὰ τὴν πρὸς βασιλέα συμμαχίαν, ἠναγκάσθησαν κι[νήσα]ντες τὴν δημοκρατίαν καταστῆσαι τὴν επὶ τῶν πετρακοσίων πολιτείαν, εἰπόντος τὸν μὲν πρὸ τοῦ ψηφίσματος λόγον Μηλοβίου, τὴν δὲ γνώμην γράψαντος Πυθοδώρου το[δ Ἀναφλ]υ[σ]τίου, μάλιστα δὲ συμπεισθέντων τῶν πολλῶν διὰ τὸ νομίζειν βασιλέα μᾶ[λ]λον ἐαυτοῖς συμπολεμήσειν, ἐὰν δι’ ὀλίγων ποιήσωνται τὴν πολιτείαν.
그러나 시실리에서의 참사 이후, 왕과의 동맹으로 인해 라케다이몬인들의 세력이 더 강해지자, 그들은 민주정을 움직여 400인에 의한 정체를 수립할 수밖에 없게 되었다. 법안 이전에 연설한 이는 멜로비오스였고, 제안서를 작성한 이는 아나플뤼스토스 출신의 퓌토도로스였으며, 대중이 이에 가장 설득된 것은 정체를 소수의 손에 맡기면 왕이 자신들과 더 잘 협력하여 싸워줄 것이라 믿었기 때문이다.
| ἦν δὲ τὸ ψήφισμα τοῦ Πυθοδώρου τοιόνδε·
퓌토도로스의 제안은 다음과 같았다.
τὸν δῆμον ἑλέσθαι μετὰ τῶν προυπαρχόντων δέκα προβούλων ἂλλους εἲκοσι ἐκ τῶν ὑπὲρ τετταράκοντα ἓτη γεγονότων, οἳτινες ὀμόσαντες ἦ μὴν συγγράψειν ἃν ἡγῶνται βέλτιστα εἶναι τῇ πόλει συγγράψουσι περὶ τῆς σωτηρίας·
민중은 기존에 존재하던 10명의 예비 심의원과 함께, 40세가 넘은 이들 중에서 다른 20명을 선출하며, 이들은 국가를 위해 가장 좋다고 생각하는 바를 참으로 제안하겠다고 맹세한 후 국가의 구원을 위해 제안서를 작성해야 한다.
ἐξεῖναι δὲ καὶ τῶν ἂλλων τῷ βουλουένῳ γράφειν, ἳν’ ἐξ ἁπάντων αἱρῶνται τὸ ἂριστον.
또한 원하는 다른 사람도 누구든지 제안서를 쓸 수 있도록 하여, 모든 제안 중에서 가장 좋은 것을 선택할 수 있게 해야 한다는 것이었다.
Κλειτοφῶν δὲ τὰ μὲν ἂλλα καθάπερ Πυθόδωρος εἶπεν, προσαναζητῆσαι δὲ τοὺς αἰρεθέντας ἒγραψεν καὶ τοὺς πατρίους νόμους οὓς Κλεισθένης ἒθηκεν ὃτε καθίστη τὴν δημοκρατίαν, ὃπως > ἀκούσαντες καὶ τούτων βουλεύσωνται τὸ ἂριστον, ὡς οὐ δημοτικὴν ἀλλὰ παραπλησίαν οὖσαν τὴν Κλεισθένους πολιτείαν τῇ Σόλωνος.
클레이토폰은 다른 사항들은 퓌토도로스가 말한 대로 하되, 선출된 자들이 클레이스테네스가 민주정을 수립할 때 제정한 조상의 법률도 함께 조사하여, 이것들도 들은 후에 가장 좋은 것을 결정하도록 제안서를 썼다. 클레이스테네스의 정체가 민주적이라기보다는 솔론의 정체와 매우 유사하다는 이유에서였다.
οἱ δ’ αίρεθέντες πρῶτον μὲν ἒγραψαν ἐπάναγκες εἶναι τοὺς πρυτάνεις ἃπαντα τὰ λεγόυενα περὶ τῆς σωτηρίας ἐπιψηφίζειν, ἒπειτα τὰς τῶν παρανόμων γραφὰς καὶ τὰς εἰσαλλελίας καὶ τὰς προσκλήσεις ἐνεπῖλον, ὃπως ἂν οἱ ὀθέλοντες Ἀθηναίων συμβουλεύωσι περὶ τῶν προκειμένων·
선출된 자들은 첫째로 프뤼타네스들이 구원에 관해 언급된 모든 사항을 의결에 부치도록 의무화하는 법안을 썼고, 그 뒤 위법 법안 고발(그라페 파라노몬), 탄핵(에이산겔리아), 소환(프로스클레시스) 제도를 폐지하여, 원하는 아테네인이 누구든지 직면한 현안에 대해 조언할 수 있게 했다.
ἐὰν δέ τις τούτων χάριν ἢ ζημιοῖ ἢ προσκαλῆτια ἢ ἐἰσάγῃ εἰς δικαστήριον, ἒνδειξιν αὐτοῦ εἶναι καὶ ἀπαγωγὴν πρὸς στρατηγούς, τοὺς δὲ δτρατηγοὺς παραδοῦναι τοῖς ἓνδεκα θανάτῳ ζημιῶσαι.
만일 누군가 이 일들 때문에 벌금을 물리거나 소환하거나 법정에 제소한다면, 그에 대한 고발과 체포가 장군들에게 행해져야 하며, 장군들은 그를 11인 위원회에 넘겨 사형에 처하도록 해야 했다.
μετὰ δὲ ταῦτα τὴν πολιτείαν διέταξαν τόνδε <τὸν> τρόπον·
이 일 후에 그들은 정체를 다음과 같은 방식으로 정돈했다.
τὰ μὲν χρήματα προσιόντα μὴ ἐξεῖναι ἂλλοσε δαπανῆσαι ἢ εἰς τὸν πόλεμον, τὰς δ’ ἀρχὰς ἀμίσθους ἂρχειν ἁπάσας ἓως ἂν ὁ πόλεμος ᾖ, πλήν τῶν ἐννέα ἀρχόντων καὶ τῶν πρυτάνεων οἳ ἂν ὦσιν· τούτους δὲ φέρειν τρεῖε ὀβολοὺς ἓκαστον τῆς ἡμέρας.
들어오는 자금은 전쟁 이외의 다른 용도로 지출할 수 없게 하고, 전쟁이 지속되는 동안에는 아홉 아르콘과 당시의 프뤼타네스들을 제외하고는 모든 관직이 무급으로 수행되도록 해야 하며, 이들은 각각 하루에 3오볼로스를 받도록 했다.
τὴν δ’ ἂλλην πολιτείαν ἐπιτρέψαι πᾶσαν Ἀθηναίων τοῖς δυνατωτάτοις καὶ τοῖς σώμασιν καὶ τοῖς χρήμασιν λῃτουργεῖν μὴ ἒλαττον ἢ πεντακισχιλίοις, ἓως ἃν ὁ πόλευος ᾖ· κυρίους δ’ εἶναι τούτους καὶ συνθήκας συντίθεσθαι πρὸς οὓς ἂν ἐθέλωσιν·
그 밖의 모든 국정은 전쟁이 지속되는 동안, 자신의 몸과 재산으로 봉사할 능력이 있는 5,000명 이상의 아테네인들에게 위임되어야 하며, 이들이 결정 권한을 가지고 그들이 원하는 자들과 조약을 맺을 수 있게 했다.
ἑλέσθαι δὲ καὶ τῆς φυλῆς ἑκάστης δέκα ἂνθρας ὐπὲρ τετταράκοντα ἒτη γεγονότας, οἳτινες καταλέξουσι τοὺς πεντακισχιλίους ὀμόσαντες καθ’ ἱερῶν τελείων.
또한 각 부족에서 40세가 넘은 10명의 인물을 선출하여, 이들이 온전한 희생제물 앞에서 맹세한 후 5,000명을 작성하도록 했다.