§9.57.1τῷ δʼ ἑξῆς ἔτει Τίτου Κοιντίου Καπετωλίνου καὶ Κοίντου Σερουιλίου Πρίσκου τὴν ὕπατον ἀρχὴν παρειληφότων ἥ τʼ οἰκεία δύναμις Ῥωμαίων ἅπασα ἐν τοῖς ὅπλοις ἦν, καὶ τὰ συμμαχικὰ ἑκούσια παρῆν, πρὶν ἐπαγγελθῆναι αὐτοῖς στρατείαν.
다음 해, 티투스 퀸크티우스 카피톨리누스와 퀸투스 세르빌리우스 프리스코스가 집정관 직무를 승계했을 때, 로마인 자체의 군세는 모두 무장을 갖추고 있었으며, 동맹국 군세도 원정 소집이 그들에게 공표되기 전에 자발적으로 집결해 있었다.
καὶ μετὰ τοῦτʼ εὐχάς τε ποιησάμενοι τοῖς θεοῖς οἱ ὕπατοι καὶ καθήραντες τὸν στρατὸν ἐξῄεσαν ἐπὶ τοὺς πολεμίους.
그리고 이 일 후에 집정관들은 신들에게 기도를 올리고 군대를 정화한 뒤 적들을 향해 출정했다.
§9.57.2Σαβῖνοι μὲν οὖν, ἐφʼ οὓς ὁ Σερουίλιος ἤλασεν, οὔτʼ εἰς μάχην κατέστησαν οὔτʼ ἐξῆλθον εἰς τὴν ὕπαιθρον·
세르빌리우스가 진격해 들어간 상대인 사비니인들은 전투에 임하지도 않았고 평원으로 나오지도 않았다.
μένοντες δʼ ἐν τοῖς φρουρίοις ἠνείχοντο γῆς τʼ αὐτοῖς τεμνομένης καὶ οἰκιῶν ἐμπιμπραμένων θεραπείας τʼ αὐτομολούσης·
그들은 요새 안에 머물며 자신들의 땅이 짓밟히고 가옥들이 불타며 노예들이 탈영하는 것을 묵묵히 지켜만 보았다.
ὥστε κατὰ πολλὴν εὐπέτειαν ἀπελθεῖν ἐκ τῆς χώρας αὐτῶν τοὺς Ῥωμαίους ὠφελείαις τε βαρεῖς καὶ αὐχήμασι λαμπρούς, καὶ ἡ μὲν Σερουιλίου στρατεία τοῦτʼ ἔσχε τὸ τέλος·
그리하여 로마인들은 매우 수월하게 그들의 영토에서 철수할 수 있었으며, 전리품을 무겁게 싣고 드높은 기세로 빛나며 돌아왔다. 세르빌리우스의 원정은 이와 같은 결말을 맺었다.
§9.57.3οἱ δὲ σὺν τῷ Κοιντίῳ στρατεύσαντες ἐπί τʼ Αἰκανοὺς καὶ Οὐολούσκους — συνεληλύθεσαν γὰρ εἰς τὸν αὐτὸν τόπον ἐξ ἀμφοτέρων τῶν ἐθνῶν οἱ προαγωνιούμενοι τῶν ἄλλων, καὶ πρὸ τῆς Ἀντιατῶν πόλεως ἀντεστρατοπεδεύσαντο — θᾶττον ἢ βάδην χωροῦντες ἐπιφαίνονται αὐτοῖς·
한편 퀸크티우스와 함께 아이쿠이인과 볼스키인 둘 다를 상대로 출정한 이들은—양 민족에서 타인을 위해 앞장서 싸우려는 자들이 같은 장소에 모여 안티움 시 앞에서 맞서 진을 치고 있었기 때문이다—걸음보다 빠른 속도로 나아가 그들 앞에 모습을 드러냈다.
καὶ οὐ πολὺν τόπον τοῦ χάρακος αὐτῶν ἀποσχόντες, ἐν ᾧ πρῶτον ὤφθησάν τε καὶ εἶδον ἐκείνους χωρίῳ ταπεινῷ ὄντι τὰς ἀποσκευὰς ἔθεντο, τοῦ μὴ δεδοικέναι τὰ πολέμια πλήθει μακρῷ προὔχοντα δόξαν ποιῆσαι βουλόμενοι.
그리고 그들은 적의 요새에서 멀지 않은 곳이자, 자신들이 처음 목격되고 적들을 보았던 저지대인 곳에 짐을 놓았는데, 이는 수적으로 훨씬 우세한 적군을 두려워하지 않는다는 인상을 주고자 했기 때문이다.
§9.57.4ὡς δʼ εὐτρεπῆ τὰ εἰς μάχην ἑκατέροις ἅπαντα ἦν, ἐξῄεσαν εἰς τὸ πεδίον, καὶ συμπεσόντες ἠγωνίζοντο μέχρι μεσούσης ἡμέρας οὔτʼ εἴκοντες τοῖς πολεμίοις οὔτʼ ἐπιβαίνοντες, ἀεί τε τὸ κάμνον μέρος ἀνισοῦντες τοῖς ἐπὶ ταῖς ἐφεδρείαις τεταγμένοις ἑκάτεροι.
양측 모두 전투를 위한 만반의 준비를 마치자 평원으로 나아갔고, 서로 맞부딪쳐 한낮이 될 때까지 적에게 밀리지도 않고 밀어붙이지도 못한 채 싸웠으며, 양측 모두 끊임없이 예비대에 배치된 자들로 지친 부분을 대등하게 보강했다.
ἐν δὲ τούτῳ μάλιστα οἱ Αἰκανοὶ καὶ Οὐολοῦσκοι πλήθει τῶν Ῥωμαίων προὔχοντες ἀνέφερον καὶ περιῆσαν, τῶν πολεμίων οὐκ ἐχόντων ἴσον τῇ προθυμίᾳ τὸ πλῆθος.
이 와중에 수적으로 로마군을 압도하던 아이쿠이인과 볼스키인이 특히 기세를 회복하여 우세를 점했는데, 적들은 그 열의에 부합할 만한 수적 우세를 가지지 못했기 때문이다.
§9.57.5ὁ δὲ Κοίντιος ὁρῶν νεκρούς τε πολλοὺς τῶν σφετέρων καὶ τῶν περιόντων τοὺς πλείους τραυματίας ἐμέλλησε μὲν ἀνακαλεῖσθαι τὴν δύναμιν, δείσας δέ, μὴ δόξαν παράσχῃ τοῖς πολεμίοις φυγῆς, παρακινδυνευτέον σφίσιν εἶναι ἔγνω.
퀸크티우스는 아군의 많은 이들이 죽고 생존자 대부분이 부상당한 것을 보고 군대를 퇴각시키려 했으나, 적들에게 도망치는 듯한 인상을 줄까 저어하여 위험을 무릅써야 한다고 판단했다.
ἐπιλεξάμενος δὲ τῶν ἱππέων τοὺς κρατίστους κατὰ τὸ δεξιόν, ὃ μάλιστα ἔκαμνεν, τοῖς σφετέροις παρεβοήθει.
그리하여 그는 기병들 중 가장 강한 자들을 선발하여 가장 지쳐 있던 우익의 아군을 도우러 가기 위해 급히 움직였다.
§9.57.6καὶ τὰ μὲν ἐπιτιμῶν τοῖς ἡγεμόσιν αὐτοῖς τῆς ἀνανδρίας, τὰ δʼ ὑπομιμνήσκων τῶν προτέρων ἀγώνων, τὰ δὲ τὴν αἰσχύνην ἐπιλεγόμενος καὶ τὸν κίνδυνον, ὃς καταλήψεσθαι αὐτοὺς ἔμελλεν ἐν τῇ φυγῇ, τελευτῶν εἶπεν οὐκ ἀληθές, ὃ μάλιστα μὲν τοῖς σφετέροις θάρσος παρέστησε, τοῖς δὲ πολεμίοις δέος.
그는 지휘관들 자신의 비겁함을 질책하기도 하고, 이전의 전투들을 상기시키기도 했으며, 도망칠 때 그들에게 닥칠 치욕과 위험을 고려하기도 하다가, 결국 아군에게는 가장 큰 용기를 주고 적들에게는 공포를 선사할 거짓을 고했다.
ἔφη γάρ, ὅτι θάτερον αὐτῶν ἤδη κέρας ἐξέωσε τοὺς πολεμίους καὶ ἐγγὺς ἤδη ἐστὶ τοῦ ἐκείνων χάρακος.
즉, 그들 날개 중 다른 한쪽(좌익)이 이미 적들을 격퇴하고 적의 요새 가까이에 다다랐다고 말했던 것이다.
§9.57.7ταῦτʼ εἰπὼν ἐνσείει τοῖς πολεμίοις, καὶ καταβὰς ἀπὸ τοῦ ἵππου σὺν τοῖς ἀμφʼ αὐτὸν ἐπιλέκτοις τῶν ἱππέων συστάδην ἐμάχετο.
이 말을 하고서 그는 적들에게 돌격했고, 말에서 내려 주변의 정예 기병들과 함께 육탄전을 벌였다.
ἐκ δὲ τούτου τόλμα τις ἐμπίπτει τοῖς κάμνουσι τέως, καὶ ὠθοῦνται ἅπαντες ὥσπερ ἕτεροί τινες γεγονότες·
이로 인해 그때까지 지쳐 있던 자들에게 어떤 용기가 솟구쳤고, 모든 이들이 마치 다른 사람이 된 것처럼 적을 밀어붙였다.
καὶ οἱ Οὐολοῦσκοι — τῇδε γὰρ ἐκεῖνοι ἐτάξαντο — μέχρι πολλοῦ διακαρτερήσαντες ἐνέκλιναν.
그리하여 볼스키인들은—그들이 이 편에 배치되어 있었는데—오랫동안 버텨내다가 끝내 후퇴했다.
ὡς δὲ τούτους ὁ Κοίντιος ἀπεώσατο, ἀναβὰς ἐπὶ τὸν ἵππον παρήλαυνεν ἐπὶ τὴν ἑτέραν τάξιν, καὶ ἐδείκνυε τοῖς ἐκεῖ πεζοῖς τὸ ἡττώμενον τῶν πολεμίων μέρος, καὶ παρεκελεύετο μὴ λείπεσθαι ἀρετῇ τῶν ἑτέρων.
퀸크티우스가 이들을 격퇴하자 말에 올라타 다른 대형으로 말을 몰아갔고, 그곳의 보병들에게 패배해 가는 적들의 모습을 보여주며 다른 아군의 용맹에 뒤처지지 말라고 독려했다.