§8.77.1τῷ δʼ ἑξῆς ἐνιαυτῷ τῆς ἑβδομηκοστῆς καὶ τετάρτης ὀλυμπιάδος ἐνεστώσης, ἣν ἐνίκα στάδιον Ἄστυλος Συρακούσιος, Ἀθήνησι δʼ ἄρχων ἦν Λεώστρατος, Κοΐντου Φαβίου καὶ Σερουίου Κορνηλίου τὴν ὑπατείαν παρειληφότων, ἄνδρες ἐκ τῶν πατρικίων νέοι μὲν ἔτι τὴν ἡλικίαν, ἐπιφανέστατοι δὲ τῶν ἄλλων κατά γʼ ἀξιώσεις προγόνων, καὶ διὰ τὰς ἑταιρίας τε καὶ πλούτους μέγα δυνάμενοι, καὶ ὡς νέοι τὰ πολιτικὰ πράττειν οὐδενὸς τῶν ἐν ἀκμῇ χείρους, Καίσων Φάβιος, ἀδελφὸς τοῦ τότε ὑπατεύοντος, καὶ Λεύκιος Οὐαλέριος Ποπλικόλας, ἀδελφὸς τοῦ καταλύσαντος τοὺς βασιλεῖς, τὴν ταμιευτικὴν ἔχοντες ἐξουσίαν κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον, καὶ διὰ τοῦτʼ ἐκκλησίαν συνάγειν ὄντες κύριοι, τὸν ὑπατεύσαντα τῷ πρόσθεν ἐνιαυτῷ Σπόριον Κάσσιον καὶ τολμήσαντα τοὺς περὶ τῆς διανομῆς εἰσηγήσασθαι νόμους εἰσήγγειλαν εἰς τὸν δῆμον ἐπὶ τυραννίδος αἰτίᾳ·
다음 해, 제74회 올림피아드가 진행 중이고(그때 시라쿠사의 아스튈로스가 스타디온 경주에서 우승했으며, 아테네에서는 레오스트라토스가 아르콘이었는데), 퀸투스 파비우스와 세르비우스 코르넬리우스가 집정관직을 승계했을 때, 아직 나이는 젊지만 조상의 격식 면에서 다른 누구보다도 가장 현저하며, 정치적 동지 관계와 부를 통해 큰 영향력을 가지고 있었고, 젊은이로서 정치적 사안을 다루는 데 있어서도 한창 전성기에 있는 그 누구보다 뒤지지 않는 파트리키 출신의 인물들, 즉 당시 집정관을 지내고 있던 자의 형제인 카이소 파비우스와 왕들을 몰아낸 자의 형제인 루키우스 발레리우스 포플리콜라가 같은 시기에 재무관 권한을 가지고 있었으며, 이 때문에 민회를 소집할 권능이 있었는데, 전년도에 집정관을 지내고 감히 토지 분배에 관한 법률을 제안하려 시도했던 스푸리우스 카시우스를 참주정 혐의로 민회에 고발했다.
καὶ προειπόντες ἡμέραν ῥητὴν ἐκάλουν αὐτὸν ὡς ἐπὶ τοῦ δήμου τὴν δίκην ἀπολογησόμενον.
그리고 미리 지정된 날을 공고한 후, 그가 민회 앞에서 스스로의 재판에 대해 변명하도록 소환했다.
§8.77.2ὄχλου δὲ πλείστου συναχθέντος εἰς τὴν ἀποδειχθεῖσαν ἡμέραν συγκαλέσαντες εἰς ἐκκλησίαν τὸ πλῆθος τά τʼ ἐμφανῆ τοῦ ἀνδρὸς ἔργα ὡς ἐπʼ οὐδενὶ χρηστῷ γενόμενα διεξῄεσαν·
지정된 날에 매우 많은 군중이 모이자, 그들은 군중을 민회로 소집하여 그 사람의 공공연한 행위들이 결코 선한 목적을 위해 이루어진 것이 아님을 상세히 설명했다.
ὅτι Λατίνοις μὲν πρῶτον, οἷς ἀπέχρη πολιτείας κοινῆς ἀξιωθῆναι μέγα εὐτύχημα ἡγουμένοις, εἰ καὶ ταύτης τύχοιεν, οὐ μόνον ἣν ᾔτουν πολιτείαν ὕπατος ὢν ἐχαρίσατο, ἀλλʼ ἔτι καὶ τῶν ἐκ τοῦ πολέμου λαφύρων, ἐὰν κοινὴ γένηται στρατεία, τὴν τρίτην ἐψηφίσατο δίδοσθαι· ἔπειθʼ Ἕρνικας, οὓς πολέμῳ χειρωθέντας ἀγαπᾶν ἐχρῆν, εἰ μὴ καὶ τῆς αὐτῶν χώρας ἀφαιρέσει τινὶ ζημιωθεῖεν, φίλους μὲν ἀνθʼ ὑπηκόων ἐποίησε, πολίτας δʼ ἀνθʼ ὑποτελῶν, γῆς τε καὶ λείας, ἣν ἂν ἐκ παντὸς κτήσωνται, τὴν ἑτέραν ἔταξε λαμβάνειν τρίτην μερίδα.
즉, 첫째로, 공동의 시민권을 받을 자격이 주어지는 것만으로도 충분하며 만약 이것이라도 얻는다면 큰 행운으로 여겨 만족했어야 할 라티움인들에게, 그가 집정관이었을 때 그들이 요청한 시민권을 베풀었을 뿐만 아니라, 공동 원정이 이루어질 경우 전쟁에서 얻은 전리품의 3분의 1을 나누어 주도록 결의했다는 것, 둘째로, 전쟁으로 제압되어 자신들의 영토를 일부 박탈당하는 형벌을 받지 않는 것만으로도 감지덕지해야 마땅했던 헤르니키인들을, 복속자 대신 동맹으로 삼고 납세 의무자 대신 시민으로 삼았으며, 온갖 수단으로 획득하게 될 토지와 전리품 중에서 또 다른 3분의 1의 몫을 받도록 규정했다는 것이다.
§8.77.3ὥστε μεριζομένων εἰς τρεῖς κλήρους τῶν λαφύρων τοὺς μὲν ὑπηκόους τε καὶ ἐπήλυδας διμοιρίας λαμβάνειν, τοὺς δʼ αὐθιγενεῖς καὶ ἡγεμόνας τρίτην μερίδα.
그 결과 전리품이 세 몫으로 나뉘어 복속자들과 외래인들이 3분의 2를 차지하게 되고, 토착 시민들과 지도자들은 3분의 1의 몫만을 받게 되었다.
ἐκ δὲ τούτου δυεῖν τῶν ἀτοπωτάτων θάτερον ἐπεδείκνυσαν αὐτοῖς συμβησόμενον, ἐάν τινας ἑτέρους διὰ πολλὰς καὶ μεγάλας εὐεργεσίας προέλωνται ταῖς αὐταῖς τιμῆσαι δωρεαῖς, αἷς Λατίνους τʼ ἐτίμησαν καὶ τοὺς μηδʼ ὁτιοῦν ἀγαθὸν ἀποδειξαμένους Ἕρνικας.
그리고 이로부터 그들은, 만약 로마인들이 수많은 커다란 공로로 인해 다른 사람들을, 자신들이 라티움인들과 아무런 선한 일도 보여주지 않은 헤르니키인들에게 보냈던 것과 동일한 선물로 치하하고자 할 경우, 다음의 가장 터무니없는 두 가지 일 중 하나가 발생할 수밖에 없음을 그들에게 입증해 보였다.
μιᾶς γὰρ καταλειπομένης αὐτοῖς τρίτης μερίδος, ἢ οὐχ ἕξειν, ὅ τι δώσουσιν ἐκείνοις μέρος ἢ τὰ ὅμοια ψηφισαμένους μηδὲν ἑαυτοῖς καταλείψειν.
왜냐하면 그들에게 남겨진 몫은 3분의 1에 불과하기에, 그들에게 줄 몫이 아예 없어지거나, 혹은 동일한 결의안을 통과시켜 자신들에게는 아무것도 남지 않게 되거나 둘 중 하나이기 때문이다.