§6.55.1καὶ γὰρ ἄνδρα ἕνα καὶ πόλιν ὅλην ἐπὶ ταῖς καλλίσταις τῶν ἰδίων πράξεων φιλοτιμεῖσθαι χρή, καὶ τὰς λοιπὰς ὅπως ὁμολογούμεναι ταύταις ἔσονται σκοπεῖν.
한 개인도 국가 전체도 자신들의 가장 아름다운 행위에 대해 자부심을 가져야 하며, 나머지 행위들도 그것과 일치하도록 유념해야 하기 때문입니다.
ὑμεῖς τοίνυν ἤδη πολλοὺς πολεμίους, ὑφʼ ὧν τὰ μέγιστα ἠδικήθητε, ὑποχειρίους λαβόντες, οὔτʼ ἀνελεῖν οὔτʼ ἐκβαλεῖν ἐκ τῶν ἰδίων ἐβουλήθητε, ἀλλὰ καὶ οἴκους καὶ κλήρους αὐτοῖς ἀπέδοτε, καὶ πατρίδας οἰκεῖν, ἐξ ὧν ἔφυσαν, εἰάσατε, ἰσοψήφοις τʼ εἶναι καὶ πολίταις ὑμετέροις ἤδη τισὶν ἐξ αὐτῶν ἐχαρίσασθε.
그러므로 여러분은 자신들에게 가장 큰 해를 끼쳤던 많은 적들을 수중에 넣었을 때, 그들을 죽이거나 그들의 고유한 땅에서 내쫓으려 하지 않았고, 도리어 그들에게 집과 토지를 돌려주었으며, 그들이 태어난 조국에 살도록 허락하였고, 나아가 그들 중 일부에게는 동등한 투표권을 지니고 여러분의 시민이 되도록 이미 은혜를 베풀었습니다.
§6.55.2τούτου δʼ ἔτι θαυμασιώτερον ἔργον ὑμῶν ἔχω λέγειν, ὅτι καὶ τῶν ὑμετέρων πολιτῶν πολλοὺς μεγάλα εἰς ὑμᾶς ἐξαμαρτόντας ἀφήκατε τῶν τιμωριῶν, εἰς αὐτοὺς. μόνους ἀποσκήψαντες τοὺς αἰτίους τὴν ὀργήν, ὧν ἦσαν οἵ τε Ἀντέμνας κληρουχήσαντες καὶ Κρουστομέρειαν καὶ Μεδύλλειαν καὶ Φιδήνην καὶ ἄλλοι συχνοί.
이보다 훨씬 더 놀라운 여러분의 업적을 나는 말할 수 있습니다. 즉, 여러분은 여러분에게 큰 잘못을 저지른 많은 시민들 역시 처벌에서 면제해 주었으며, 분노를 오직 그 주동자들에게만 쏟아부었습니다. 그들 중에는 안템나이, 크루스투메리움, 메둘리아, 피데나이에 식민한 자들과 그 밖의 많은 이들이 있었습니다.
τί γὰρ δεῖ πάντας ἐξαριθμεῖσθαι νυνί, οὓς ὑμεῖς ἐκ πολιορκίας κρατηθέντας μετρίως ἐνουθετήσατε καὶ πολιτικῶς;
여러분이 포위 공격으로 굴복시킨 뒤 온건하고 시민다운 방식으로 타이른 이들을 이제 와서 굳이 모두 열거할 필요가 어디 있겠습니까?
καὶ οὐκ ἔσθʼ ὅπως ἢ κινδυνός τις διὰ ταῦτα κατέλαβε τὴν πόλιν ἢ ψόγος, ἀλλʼ ἐπαινεῖταί τε ὑμῶν τὸ ἐπιεικὲς καὶ οὐδὲν ἠλάττωται τοῦ ἀσφαλοῦς.
그리고 이 일들로 인해 이 도시에 어떤 위험이나 비난이 닥친 일은 결코 없었으며, 도리어 여러분의 관대함은 찬양받고 안전은 조금도 손상되지 않았습니다.
§6.55.3ἔπειτα οἱ τῶν πολεμίων φειδόμενοι τοῖς φίλοις πολεμήσετε, καὶ οἱ τὰ ὑποχείρια γενόμενα μεθιέντες ἀζήμια τοὺς συγκατακτησαμένους ὑμῖν τὴν ἀρχὴν ζημιώσετε, πόλιν τε τὴν αὐτῶν ὑμῶν παρέχοντες ἅπασι τοῖς δεομένοις ἀσφαλῆ καταφυγήν, ταύτης ἀπελαύνειν ὑπομενεῖτε τοὺς αὐθιγενεῖς, οἷς καὶ συνετράφητε καὶ συνεπαιδεύθητε καὶ πολλῶν ἐκοινωνήσατε κακῶν τε καὶ ἀγαθῶν ἐν εἰρήνῃ τε καὶ κατὰ πολέμους;
그렇다면 적들을 아끼는 여러분이 친구들과 전쟁을 벌이겠다는 말입니까? 그리고 수중에 들어온 이들을 무사히 풀어주는 여러분이, 여러분과 함께 지배권을 획득한 이들에게 해를 입히겠다는 말입니까? 또한 여러분 자신의 도시를 도움을 필요로 하는 모든 이들에게 안전한 피난처로 제공하면서, 평화로울 때나 전쟁 때나 많은 고락을 함께 나누고 함께 자라며 교육받은 이 땅의 토박이 주민들을 이 도시에서 내쫓는 일을 감내하겠다는 말입니까?
οὐκ, ἐὰν τά γε δίκαια καὶ τὰ προσήκοντα τοῖς ὑμετέροις ἔθεσι βούλησθε πράττειν καὶ χωρὶς ὀργῆς κρίνητε τὸ συμφέρον.
그렇게 하지 않을 것입니다, 만일 여러분이 정의롭고 여러분의 관습에 걸맞은 일을 행하고자 하며, 분노 없이 이익을 판단한다면 말입니다.