§6.13.1ἐν ταύτῃ λέγονται τῇ μάχῃ Ποστομίῳ τε τῷ δικτάτορι καὶ τοῖς περὶ αὐτὸν τεταγμένοις ἱππεῖς δύο φανῆναι, κάλλει τε καὶ μεγέθει μακρῷ κρείττους, ὧν ἡ καθʼ ἡμᾶς φύσις ἐκφέρει, ἐναρχόμενοι γενειᾶν, ἡγούμενοί τε τῆς Ῥωμαικῆς ἵππου καὶ τοὺς ὁμόσε χωροῦντας τῶν Λατίνων παίοντες τοῖς δόρασι καὶ προτροπάδην ἐλαύνοντες.
이 전투에서, 독재관 포스투미우스 와 그의 주변에 배치된 자들에게, 우리 인류의 본성이 낳는 자들을 훨씬 능가하는 아름다움과 체구를 지니고 이제 막 수염이 나기 시작한 두 명의 기병이 나타났다고 전해진다. 그들은 로마 기병을 선도하였고, 맞닥뜨린 라티움인들을 창으로 치며 패주시켜 격렬하게 추격하였다.
καὶ μετὰ τὴν τροπὴν τῶν Λατίνων καὶ τὴν ἅλωσιν τοῦ χάρακος αὐτῶν περὶ δείλην ὀψίαν τὸ τέλος λαβούσης τῆς μάχης, ἐν τῇ Ῥωμαίων ἀγορᾷ τὸν αὐτὸν τρόπον ὀφθῆναι δύο νεανίσκοι λέγονται, πολεμικὰς ἐνδεδυκότες στολὰς μήκιστοί τε καὶ κάλλιστοι καὶ τὴν αὐτὴν ἡλικίαν ἔχοντες, αὐτοί τε φυλάττοντες ἐπὶ τῶν προσώπων ὡς ἐκ μάχης ἡκόντων τὸ ἐναγώνιον σχῆμα, καὶ τοὺς ἵππους ἱδρῶτι διαβρόχους ἐπαγόμενοι.
그리고 라티움인들의 패주와 그들의 진영 함락 후, 늦은 저녁에 전투가 끝났을 때, 로마 광장에서도 같은 방식으로 두 명의 청년이 목격되었다고 전해진다. 그들은 군복을 입고 있었고, 매우 키가 크고 아름다우며 같은 나이였는데, 얼굴에는 마치 전장에서 막 돌아온 자들처럼 전투의 흥분한 기색을 띠고 있었으며, 땀으로 흠뻑 젖은 말들을 이끌고 있었다.
§6.13.2ἄρσαντες δὲ τῶν ἵππων ἑκάτερον καὶ ἀπονίψαντες ἀπὸ τῆς λιβάδος, ἣ παρὰ τὸ ἱερὸν τῆς Ἑστίας ἀναδίδωσι λίμνην ποιοῦσα ἐμβύθιον ὀλίγην, πολλῶν αὐτοὺς περιστάντων καὶ εἴ τι φέρουσιν ἐπὶ κοινὸν ἀπὸ στρατοπέδου μαθεῖν ἀξιούντων, τήν τε μάχην αὐτοῖς φράζουσιν, ὡς ἐγένετο καὶ ὅτι νικῶσιν·
그들은 각각의 말에게 물을 먹이고, 베스타 신전 옆에 솟아나와 작고 깊은 웅덩이를 이루는 샘에서 씻겨 주었다. 많은 사람들이 그들을 둘러싸고 전장으로부터 공적인 소식을 가져왔는지 알고자 청하자, 그들은 전투가 어떻게 전개되었고 자신들이 승리하고 있음을 알려주었다.
οὓς μεταχωρήσαντας ἐκ τῆς ἀγορᾶς ὑπʼ οὐδενὸς ἔτι λέγουσιν ὀφθῆναι, πολλὴν ζήτησιν αὐτῶν ποιουμένου
그들이 광장에서 떠난 뒤에는 더 이상 아무에게도 목격되지 않았다고 전해지는데, 도시에 남겨진 지도자가 그들을 대대적으로 수색하게 했음에도 그러했다.
§6.13.3τοῦ καταλειφθέντος τῆς πόλεως ἡγεμόνος. ὡς δὲ τῇ κατόπιν ἡμέρᾳ τὰς παρὰ τοῦ δικτάτορος ἐπιστολὰς ἔλαβον οἱ τῶν κοινῶν προεστῶτες, καὶ σὺν τοῖς ἄλλοις ἅπασι τοῖς ἐν τῇ μάχῃ γενομένοις καὶ τὰ περὶ τῆς ἐπιφανείας τῶν δαιμόνων ἔμαθον, νομίσαντες τῶν αὐτῶν θεῶν εἶναι ἄμφω τὰ φάσματα ὥσπερ εἰκὸς Διοσκούρων ἐπείσθησαν εἶναι τὰ εἴδωλα.
그러나 이튿날 국정을 주관하는 자들이 독재관으로부터 서한을 받고, 전투 중에 일어난 다른 모든 일들과 함께 신령들의 현현에 관한 일도 알게 되었을 때, 두 환영이 모두 같은 신들의 것임을 생각하고 마땅히 그 형상들이 디오스쿠로이의 모습임을 확신하게 되었다.
§6.13.4ταύτης ἐστὶ τῆς παραδόξου καὶ θαυμαστῆς τῶν δαιμόνων ἐπιφανείας ἐν Ῥώμῃ πολλὰ σημεῖα, ὅ τε νεὼς ὁ τῶν Διοσκούρων, ὃν ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς κατεσκεύασεν ἡ πόλις, ἔνθα ὤφθη τὰ εἴδωλα, καὶ ἡ παρʼ αὐτῷ κρήνη καλουμένη τε τῶν θεῶν τούτων καὶ ἱερὰ εἰς τόδε χρόνου νομιζομένη, θυσίαι τε πολυτελεῖς, ἃς καθʼ ἕκαστον ἐνιαυτὸν ὁ δῆμος ἐπιτελεῖ διὰ τῶν μεγίστων ἱερέων ἐν μηνὶ Κυιντιλίῳ λεγομένῳ ταῖς καλουμέναις εἰδοῖς, ἐν ᾗ κατώρθωσαν ἡμέρᾳ τόνδε τὸν πόλεμον·
이 기이하고 놀라운 신령들의 현현에 대해서는 로마에 많은 증거가 있으니, 그들의 형상이 나타났던 광장에 도시가 건립한 디오스쿠로이 신전과, 그 옆에 있는 이 신들의 이름을 따서 부르며 오늘날까지 신성시되는 샘, 그리고 매년 최고의 제사장들을 통해 퀸틸리스라 불리는 달의 이두스라 불리는 날에 민중이 거행하는 성대한 희생제이다. 이날은 그들이 이 전쟁을 성공적으로 끝마친 날이다.
ὑπὲρ ἅπαντα δὲ ταῦτα ἡ μετὰ τὴν θυσίαν ἐπιτελουμένη πομπὴ τῶν ἐχόντων τὸν δημόσιον ἵππον, οἳ κατὰ φυλάς τε καὶ λόχους κεκοσμημένοι στοιχηδὸν ἐπὶ τῶν ἵππων ὀχούμενοι πορεύονται πάντες, ὡς ἐκ μάχης ἥκοντες ἐστεφανωμένοι θαλλοῖς ἐλαίας, καὶ πορφυρᾶς φοινικοπαρύφους ἀμπεχόμενοι τηβέννας τὰς καλουμένας τραβέας, ἀρξάμενοι μὲν ἀφʼ ἱεροῦ τινος Ἄρεος ἔξω τῆς πόλεως ἱδρυμένου, διεξιόντες δὲ τήν τʼ ἄλλην πόλιν καὶ διὰ τῆς ἀγορᾶς παρὰ τὸ τῶν Διοσκούρων ἱερὸν παρερχόμενοι, ἄνδρες ἔστιν ὅτε καὶ πεντακισχίλιοι φέροντες, ὅσα παρὰ τῶν ἡγεμόνων ἀριστεῖα ἔλαβον ἐν ταῖς μάχαις, καλὴ καὶ ἀξία τοῦ μεγέθους τῆς ἡγεμονίας ὄψις.
그러나 이 모든 것들보다도 으뜸인 것은, 희생제 후에 치러지는 공유마를 가진 자들의 행렬이다. 그들은 부족과 백인대별로 대열을 갖추어 모두 말을 탄 채, 마치 전장에서 돌아온 것처럼 올리브 가지 관을 쓰고 트라베아라고 불리는 자주색의 붉은 선이 둘러진 토가를 걸치고, 도시 외곽에 세워진 마르스 신전에서 출발하여 도시의 다른 곳을 거쳐 광장을 지나 디오스쿠로이 신전 옆을 지나간다. 때로는 오천 명에 이르는 남성들이 전투에서 지휘관들로부터 받은 온갖 무공 훈장을 달고 행진하는데, 이는 제국의 위대함에 어울리는 아름다운 광경이다.
ταῦτα μὲν ὑπὲρ τῆς γενομένης ἐπιφανείας τῶν Διοσκούρων λεγόμενά τε καὶ πραττόμενα ὑπὸ Ῥωμαίων ἔμαθον·
이것이 디오스쿠로이의 현현에 관해 로마인들에게 전해지고 행해지는 일들로서 내가 알게 된 것이다.
§6.13.5ἐξ ὧν τεκμήραιτʼ ἄν τις, ὡς θεοφιλεῖς ἦσαν οἱ τότε ἄνθρωποι, σὺν ἄλλοις πολλοῖς καὶ μεγάλοις.
이로부터 사람은 당시의 인류가 다른 많고 위대한 일들과 더불어 얼마나 신들의 사랑을 받았는지를 미루어 짐작할 수 있을 것이다.