§2.53.1Ῥωμύλος δὲ μόνος ἐπὶ τὴν ἀρχὴν τὸ δεύτερον καταστὰς τό τε ἄγος ἀφοσιοῦται τὸ περὶ τοὺς πρέσβεις γενόμενον προειπὼν τοῖς ἐργασαμένοις τὸ μύσος ὕδατος εἴργεσθαι καὶ πυρός ʽἐπεφεύγεσαν γὰρ ἐκ τῆς πόλεως ἅπαντες ἅμα τῷ τὸν Τάτιον ἀποθανεῖνʼ καὶ τῶν Λαουινιατῶν τοὺς συστάντας ἐπὶ τὸν Τάτιον δικαστηρίῳ παραδοὺς ἐκδοθέντας ὑπὸ τῆς πόλεως, ἐπειδὴ δικαιότερα ἐδόκουν λέγειν τὰ βίαια τιμωρησάμενοι τοῖς βιαίοις, ἀπέλυσε τῆς αἰτίας.
로물루스는 두 번째로 단독 통치자 자리에 오른 뒤, 그 불경한 짓을 저지른 자들에게 물과 불의 사용을 금한다고 미리 선포함으로써 사절들과 관련해 발생한 부정을 정화했다 (그들은 타티우스가 사망하자마자 모두 도시에서 도망쳤기 때문이다). 또한 타티우스를 대적하여 결탁한 라우이니움인들 중 그들의 도시로부터 인도된 자들을 재판에 넘겼으나, 폭력에 대해 폭력으로 보복한 점이 더 정당한 명분이 있다고 보여 그 혐의를 벗겨주었다.
§2.53.2ταῦτα διαπραξάμενος ἐπὶ τὴν Φιδηναίων ἐστράτευσε πόλιν ἀπὸ τετταράκοντα σταδίων τῆς Ῥώμης κειμένην, μεγάλην τε καὶ πολυάνθρωπον οὖσαν τότε.
이러한 일들을 처리한 후, 그는 로마에서 40스타디온 떨어진 곳에 위치하고 당시 크고 인구가 많았던 피데나이인들의 도시로 원정을 떠났다.
ἀγομένης γὰρ εἰς τὴν Ῥώμην ἀγορᾶς ἐν σκάφαις ποταμηγοῖς, ἣν Κρουστομερῖνοι πιεζομένοις ὑπὸ λιμοῦ Ῥωμαίοις ἀπέστειλαν, ὠσάμενοι κατὰ πλῆθος ἐπὶ τὰς σκάφας οἱ Φιδηναῖοι τήν τε ἀγορὰν διήρπασαν καὶ τῶν ἀνθρώπων τινὰς τῶν ἐπιβοηθούντων ἀπέκτειναν αἰτούμενοί
기근으로 고통받는 로마인들을 위해 크루스투메리움인들이 보낸 물자가 강 배에 실려 로마로 운송되고 있었는데, 피데나이인들이 떼를 지어 그 배들로 몰려들어 물자를 약탈하고 구하러 온 사람들 중 일부를 살해했기 때문이다.
§2.53.3τε δίκας οὐχ ὑπεῖχον.
그들은 배상을 요구받았으나 이에 응하지 않았다.
ἐφʼ οἷς ἀγανακτῶν ὁ Ῥωμύλος ἐνέβαλεν εἰς τὴν χώραν αὐτῶν πολλῇ στρατιᾷ καὶ γενόμενος ἀφθόνου λείας ἐγκρατὴς ἀπάγειν μὲν παρεσκευάζετο τὴν δύναμιν, ἐπεξελθόντων δὲ τῶν Φιδηναίων συνάπτει πρὸς αὐτοὺς μάχην.
이에 분개한 로물루스는 대군을 이끌고 그들의 영토를 침공하여 풍부한 전리품을 확보한 뒤 군대를 회군시키려 준비했으나, 피데나이인들이 출격하자 그들과 전투를 벌였다.
καρτεροῦ δὲ ἀγῶνος γενομένου καὶ πολλῶν πεσόντων ἀφʼ ἑκατέρων ἡσσηθέντες οἱ Φιδηναῖοι τρέπονται πρὸς φυγήν, ὁ δʼ ἐκ ποδὸς συνακολουθῶν αὐτοῖς συνεισπίπτει τοῖς φεύγουσιν εἰς τὸ τεῖχος.
격렬한 싸움이 벌어져 양측에서 많은 이들이 전사한 끝에 피데나이인들이 패하여 퇴각하자, 그는 그들의 뒤를 바짝 쫓아 도망치는 자들과 함께 성벽 안으로 난입했다.
§2.53.4ἁλούσης δὲ τῆς πόλεως ἐξ ἐφόδου τιμωρησάμενος ἐξ αὐτῶν ὀλίγους καὶ φυλακὴν ἐν τῇ πόλει τριακοσίων ἀνδρῶν καταλιπὼν τῆς τε χώρας μοῖραν ἀποτεμόμενος, ἣν τοῖς σφετέροις διεῖλεν, ἀποικίαν ἐποίησε Ῥωμαίων καὶ ταύτην τὴν πόλιν, ἦν δὲ Ἀλβανῶν ἀπόκτισις κατὰ τὸν αὐτὸν οἰκισθεῖσα Νωμεντῷ τε καὶ Κρουστομερείᾳ χρόνον τριῶν ἀδελφῶν τῆς ἀποικίας ἡγησαμένων, ὧν ὁ πρεσβύτατος τὴν Φιδήνην ἔκτισεν.
기습으로 도시가 함락되자 그는 그들 중 소수를 처벌하고 도시에 300명의 수비대를 남겼으며, 영토의 일부를 떼어내 자기 부하들에게 나누어 준 뒤, 이 도시 또한 로마인들의 식민시로 만들었다. 이 도시는 본래 알바인들의 식민시였으며, 세 형제가 이주를 이끌 당시 노멘툼 및 크루스투메리아와 같은 시기에 건설되었는데, 그중 맏이가 피데나이를 건설한 것이었다.