§11.18.1ὦ πολλῆς μὲν εὐηθείας τούτων, οἷς ἐπὶ νοῦν ἔρχεται τοιαῦτα ληρεῖν, πολλῆς δʼ ἀναλγησίας ἡμῶν, εἰ τοιαῦτα λεγόντων αὐτῶν οὐκ ἀγανακτοῦμεν, ἀλλʼ ὑπομένομεν ἀκούειν, ὥσπερ ὑπὲρ τῶν πολεμίων, ἀλλʼ οὐχ ὑπὲρ ἡμῶν αὐτῶν καὶ τῆς πατρίδος βουλευόμενοι.
아, 그러한 터무니없는 소리를 지껄일 생각을 하는 자들의 어리석음은 참으로 크며, 그들이 그런 말을 하는데도 우리가 분개하지 않고, 마치 우리 자신과 조국이 아니라 적들을 위해 심의하고 있기라도 한 것처럼 참고 듣고 있다면, 우리의 무감각함 또한 참으로 크도다!
§11.18.2οὐκ ἀνελοῦμεν ἐκ μέσου τοὺς φλυάρους;
우리는 우리 가운데서 허튼소리를 하는 자들을 치워버리지 않을 것입니까?
οὐ ταχεῖαν ψηφιούμεθα τῇ ὑπονοθευομένῃ χώρᾳ τὴν βοήθειαν;
유린당하고 있는 우리 영토를 위해 신속한 구원을 결의하지 않을 것입니까?
οὐ καθοπλιοῦμεν ἅπασαν τὴν ἀκμὴν τῆς πόλεως;
도시의 모든 청년 정예들을 무장시키지 않을 것입니까?
οὐκ ἐπὶ τὰς ἐκείνων πόλεις αὐτοὶ στρατευσόμεθα;
우리 자신이 직접 그들의 도시로 원정하지 않을 것입니까?
ἀλλʼ οἴκοι μένοντες καὶ τοῖς δέκα λοιδορούμενοι καὶ νέας ἀρχὰς καθιστάντες καὶ περὶ κόσμου πολιτικοῦ σκοποῦντες ὥσπερ ἐν εἰρήνῃ πάντʼ ἐάσομεν ὑπὸ τοῖς πολεμίοις τὰ ἐν τῇ χώρᾳ γενέσθαι, καὶ τελευτῶντες ὑπὲρ ἀνδραποδισμοῦ κινδυνεύσομεν καὶ κατασκαφῆς τῆς πόλεως, ἐάσαντες τὸν πόλεμον τοῖς τείχεσι προσελθεῖν;
아니면 집에 머물면서, 십인관들을 욕하고 새로운 정무관을 임명하며 마치 평화로운 때처럼 국가 체제에 대해 심의하다가, 영토 안의 모든 것이 적들의 지배 하에 떨어지도록 방치하고, 결국 전쟁이 성벽까지 다다르도록 내버려 둠으로써 노예화와 도시 파괴의 위험에 처하게 될 것입니까?
§11.18.3οὐκ ἔστιν ὑγιαινόντων ἀνθρώπων τὰ τοιαῦτα βουλεύματα, ὦ πατέρες, οὐδὲ προνοίας πολιτικῆς τὰ κοινὰ συμφέροντα τῶν ἰδίων ἀπεχθειῶν ἡγουμένης ἀναγκαιότερα, ἀλλὰ φιλονεικίας ἀκαίρου καὶ δυσμενείας ἀβούλου καὶ φθόνου κακοδαίμονος, ὃς οὐκ ἐᾷ τοὺς ἔχοντας αὐτὸν σωφρονεῖν.
의원 여러분, 이와 같은 결의들은 온전한 정신을 가진 이들의 결치도 아니요, 사적인 원한보다 공공의 이익을 더 절박한 것으로 여기는 정치가의 선견지명에 속하는 것도 아닙니다. 오히려 그것은 때아닌 경쟁심과 무분별한 적대감, 그리고 그것을 품은 이들이 이성을 유지하도록 내버려 두지 않는 불행한 시기심에서 비롯된 것입니다.
ἀλλὰ τὰς μὲν τούτων φιλονεικίας ἐάσατε χαίρειν, ἃ δὲ ψηφισάμενοι τῇ πόλει σωτήρια καὶ ὑμῖν αὐτοῖς προσήκοντα ἔσεσθε βεβουλευμένοι καὶ τοῖς ἐχθροῖς φοβερά, ἐγὼ πειράσομαι λέγειν.
그러니 이들의 경쟁심 따위는 내버려 두십시오. 그리고 여러분이 의결하신다면 도시에 구원이 되고, 여러분 자신에게 합당하며, 적들에게는 두려움이 될 만한 심의 결과가 무엇인지를 내가 말해 보도록 하겠습니다.
§11.18.4νῦν μὲν τὸν πρὸς Αἰκανοὺς καὶ Σαβίνους πόλεμον ἐπικυρώσατε καὶ τὰς δυνάμεις μετὰ πλείστης προθυμίας καὶ σπουδῆς καταγράφετε τὰς ἐπʼ ἀμφοτέρους ἐξελευσομένας.
지금은 아이퀴인과 사비니인에 대한 전쟁을 승인하고, 양측을 향해 출정할 군대를 지극한 열의와 정성으로 징집하십시오.
ὅταν δὲ τὰ τοῦ πολέμου τέλος ἡμῖν τὸ κράτιστον λάβῃ, καὶ ἀναστρέψωσιν εἰς τὴν πόλιν αἱ δυνάμεις εἰρήνης γενομένης, τότε καὶ περὶ τοῦ κόσμου τῆς πολιτείας σκοπεῖτε, καὶ λόγον ἀπαιτεῖτε τοὺς δέκα περὶ πάντων, ὧν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ἔπραξαν, καὶ νέας ἀρχὰς ψηφοφορεῖτε καὶ δικαστήρια καθίζετε καὶ τιμᾶτε τοὺς ἑκατέρου τούτων ἀξίους, ὅταν ἐφʼ ὑμῖν γένηται ταῦτʼ ἀμφότερα, μαθόντες ὅτι οὐ τοῖς πράγμασιν οἱ καιροὶ δουλεύουσιν, ἀλλὰ τοῖς καιροῖς τὰ πράγματα.
그리고 전쟁이 우리에게 최선의 결말을 맺고, 평화가 이루어져 군대가 도시로 귀환했을 때, 그때 국가 체제의 질서에 대해서도 심의하시고, 십인관들에게 그들이 재임 중에 행한 모든 일에 대해 회계를 요구하십시오. 그리고 새로운 정무관을 투표로 선출하고, 법정을 세우며, 이 두 가지 각각에 합당한 이들에게 상응하는 처우를 하십시오, 여러분이 이 두 가지 모두를 감당할 수 있게 되었을 때에 말입니다. 상황이 사건에 복종하는 것이 아니라, 사건이 상황에 복종하는 것임을 깨달은 상태에서 말입니다.
§11.18.5ταύτην ἀποδειξαμένου Κορνηλίου τὴν γνώμην οἱ μετʼ ἐκεῖνον ἀνιστάμενοι χωρὶς ὀλίγων τῆς αὐτῆς ἐγένοντο προαιρέσεως·
코르넬리우스가 이 의견을 제시하자, 그의 뒤를 이어 일어선 이들은 극소수를 제외하고는 모두 같은 입장을 취했습니다.
οἱ μὲν ἀναγκαῖα καὶ τῷ παρόντι καιρῷ ταῦτα προσήκοντα ὑπολαμβάνοντες εἶναι, οἱ δʼ ὑποκατακλινόμενοι καὶ θεραπεύοντες τοὺς δέκα τῷ φόβῳ τῆς ἀρχῆς.
어떤 이들은 이것이 필수적이며 현재의 상황에 합당하다고 생각했기 때문이고, 다른 이들은 그들의 권력에 대한 두려움 때문에 십인관들에게 굴복하고 영합했기 때문입니다.
ἦν γάρ τι καὶ κατεπτηχὸς τὴν ἐξουσίαν οὐκ ἐλάχιστον μέρος ἐκ τῶν συνέδρων.
실제로 의원들 중에는 그 권세에 눌려 벌벌 떨고 있는 결코 적지 않은 무리가 있었기 때문입니다.