§1.84.1ἕτεροι δὲ οὐδὲν τῶν μυθωδεστέρων ἀξιοῦντες ἱστορικῇ γραφῇ προσήκειν τήν τε ἀπόθεσιν τὴν τῶν βρεφῶν οὐχ ὡς ἐκελεύσθη τοῖς ὑπηρέταις γενομένην ἀπίθανον εἶναί φασι, καὶ τῆς λυκαίνης τὸ τιθασόν, ἣ τοὺς μαστοὺς ἐπεῖχε τοῖς παιδίοις, ὡς δραματικῆς μεστὸν ἀτοπίας διασύρουσιν·
그러나 신화적인 요소는 그 어떤 것도 역사적 저술에 어울리지 않는다고 여기는 다른 이들은, 아기들의 유기가 하인들에게 명령받은 대로 행해지지 않았다는 것은 믿기 힘든 일이라고 주장하며, 아이들에게 젖을 먹인 암늑대의 온순함을 연극적인 부조리로 가득 찬 것이라며 비웃는다.
§1.84.2ἀντιδιαλλαττόμενοι δὲ πρὸς ταῦτα λέγουσιν ὡς ὁ Νεμέτωρ, ἐπειδὴ τὴν Ἰλίαν ἔγνω κύουσαν, ἕτερα παρασκευασάμενος παιδία νεογνὰ διηλλάξατο τεκούσης αὐτῆς τὰ βρέφη καὶ τὰ μὲν ὀθνεῖα δέδωκε τοῖς φυλάττουσι τὰς ὠδῖνας ἀποφέρειν εἴτε χρημάτων τὸ πιστὸν τῆς χρείας αὐτῶν πριάμενος εἴτε διὰ γυναικῶν τὴν ὑπαλλαγὴν μηχανησάμενος, καὶ αὐτὰ λαβὼν Ἀμόλιος ὅτῳ δή τινι τρόπῳ ἀναιρεῖ·
이와는 달리 그들은 다음과 같이 말한다. 누미토르는 일리아가 임신한 것을 알게 되자, 다른 갓난아기들을 준비하여 그녀가 해산했을 때 아이들을 맞바꾸었다. 그리고 다른 집 아이들을 산실을 감시하는 자들에게 넘겨 처분하게 했는데, 이는 돈을 주고 그들이 직무를 충실히 수행하도록 매수했거나, 혹은 여인들을 통해 그 바꿔치기를 꾀했기 때문이었다. 아물리우스는 그 아이들을 넘겨받아 어떤 방법으로든 죽였다.
τὰ δʼ ἐκ τῆς Ἰλίας γενόμενα περὶ παντὸς ποιούμενος ὁ μητροπάτωρ διασώζεσθαι δίδωσι τῷ Φαιστύλῳ.
한편 외조부는 일리아에게서 태어난 아이들을 살리는 것을 무엇보다도 중요하게 여겨, 파이스툴루스에게 주어 보존하게 했다.
§1.84.3τὸν δὲ Φαιστύλον τοῦτον Ἀρκάδα μὲν εἶναί φασι τὸ γένος ἀπὸ τῶν σὺν Εὐάνδρῳ, κατοικεῖν δὲ περὶ τὸ Παλλάντιον ἐπιμέλειαν ἔχοντα τῶν Ἀμολίου κτημάτων.
이 파이스툴루스는 에반드로스와 함께 온 자들의 후손인 아르카디아 태생이며, 팔란티온 부근에 살면서 아물리우스의 재산을 관리하고 있었다고 한다.
χαρίσασθαι δὲ Νεμέτορι τὴν ἐκτροφὴν τῶν παίδων τἀδελφῷ πειθόμενον ὄνομα Φαυστίνῳ τὰς περὶ τὸν Αὐεντῖνον τρεφομένας τοῦ §1.84.4Νεμέτορος ἀγέλας ἐπιτροπεύοντι·
그리고 그는 아벤티누스산 주변에서 길러지던 누미토르의 가축 떼를 관리하던 파우스티누스라는 이름의 형제에게 설득되어, 누미토르에게 호의를 베풀어 아이들의 양육을 맡았다고 한다.
τήν τε τιθηνησαμένην τὰ παιδία καὶ μαστοὺς ἐπισχοῦσαν οὐ λύκαιναν εἶναί φασιν, ἀλλʼ ὥσπερ εἰκὸς γυναῖκα τῷ Φαιστύλῳ συνοικοῦσαν Λαυρεντίαν ὄνομα, ᾗ δημοσιευούσῃ ποτὲ τὴν τοῦ σώματος ὥραν οἱ περὶ τὸ Παλλάντιον διατρίβοντες ἐπίκλησιν ἔθεντο τὴν Λούπαν·
또한 아이들을 돌보며 젖을 물린 것은 암늑대가 아니라, 당연히 짐작할 수 있듯이 파이스툴루스와 동거하던 라우렌티아라는 이름의 여성이었다고 한다. 그녀가 한때 몸의 아름다움을 공개적으로 팔았기에 팔란티온 주변에 머물던 자들이 그녀에게 '루파'라는 별명을 붙였다.
ἔστι δὲ τοῦτο Ἑλληνικόν τε καὶ ἀρχαῖον ἐπὶ ταῖς μισθαρνούσαις τἀφροδίσια τιθέμενον, αἳ νῦν εὐπρεπεστέρᾳ κλήσει ἑταῖραι προσαγορεύονται.
이것은 그리스어에서도 옛날부터 몸을 팔아 돈을 버는 여성들에게 붙여지던 명칭인데, 오늘날 그녀들은 더 품위 있는 명칭인 '헤타이라'로 불린다.
ἀγνοοῦντας δέ τινας αὐτὸ πλάσαι τὸν περὶ τῆς λυκαίνης μῦθον, ἐπειδὴ κατὰ τὴν γλῶτταν, ἣν τὸ Λατίνων ἔθνος φθέγγεται, λούπα καλεῖται τοῦτο τὸ θηρίον.
그런데 어떤 이들이 이를 알지 못하고, 라틴 민족이 사용하는 언어에서 그 야수가 '루파'라고 불리기 때문에 암늑대에 관한 신화를 꾸며냈다는 것이다.
ἡνίκα δὲ τῆς ἐν τῷ γάλακτι τροφῆς ἀπηλλάγη τὰ παιδία, δοθῆναι πρὸς τῶν τρεφόντων εἰς Γαβίους πόλιν οὐ μακρὰν ἀπὸ τοῦ
그리고 아이들이 젖을 떼자, 기른 이들에 의해 팔란티온에서 멀지 않은 곳에 있는 가비이 도시로 보내졌는데, 이는 그리스식 교육을 배우게 하기 위함이었다.
§1.84.5Παλλαντίου κειμένην, ὡς Ἑλλάδα παιδείαν ἐκμάθοιεν, κἀκεῖ παρʼ ἀνδράσιν ἰδιοξένοις τοῦ Φαιστύλου τραφῆναι γράμματα καὶ μουσικὴν καὶ χρῆσιν ὅπλων Ἑλληνικῶν ἐκδιδασκομένους μέχρις ἥβης.
그곳에서 파이스툴루스의 개인적 손님들 집에서 자라나며, 청년기에 이르기까지 글과 음악, 그리스식 무기 사용법을 전수받았다.
§1.84.6ἐπεὶ δὲ ἀφίκοντο πρὸς τοὺς νομιζομένους γονεῖς συμβῆναι τὴν διαφορὰν αὐτοῖς πρὸς τοὺς Νεμέτορος βουκόλους περὶ τῶν συννόμων χωρίων·
아이들이 부모로 여겨지던 자들에게 돌아갔을 때, 공동 목초지를 둘러싸고 누미토르의 소치기들과 그들 사이에 분쟁이 일어났다.
ἐκ δὲ τούτου πληγὰς αὐτοῖς δόντας ὡς αὐτοὺς ἀπελάσαι τὰς ἀγέλας, ποιῆσαι δὲ ταῦτα τῇ γνώμῃ τοῦ Νεμέτορος, ἵνʼ ἀρχὴ γένοιτο ἐγκλημάτων καὶ ἅμα παρουσίας εἰς τὴν πόλιν τῷ νομευτικῷ §1.84.7πλήθει πρόφασις.
그리하여 그들은 소치기들에게 타격을 입히고 가축 떼를 그들에게로 쫓아냈는데, 이는 누미토르의 의도에 따라 행해진 것이었으니, 고발의 단초를 마련함과 동시에 목자들의 무리가 도시로 들어올 빌미를 만들기 위함이었다.
ὡς δὲ ταῦτʼ ἐγένετο Νεμέτορα μὲν Ἀμολίου καταβοᾶν, ὡς δεινὰ πάσχοι διαρπαζόμενος ὑπὸ τῶν ἐκείνου βουκόλων, καὶ ἀξιοῦν εἰ μηδενὸς αἴτιος ἐστὶ παραδοῦναι τὸν βουφορβὸν αὑτῷ καὶ τοὺς υἱοὺς ἐπὶ δίκῃ·
이 일들이 일어나자 누미토르는 아물리우스에게 크게 소리 높여 항변하기를, 자신이 그의 소치기들에 의해 약탈당해 비참한 꼴을 겪고 있다고 불평하며, 만약 자신에게 죄가 없다면 그 소치기 우두머리와 그의 아들들을 재판을 위해 자신에게 넘기라고 요구했다.
Ἀμόλιον δὲ ἀπολύσασθαι βουλόμενον τὴν αἰτίαν τούς τε αἰτηθέντας καὶ τοὺς ἄλλους ἅπαντας, ὅσοι παρεῖναι τοῖς γενομένοις εἶχον αἰτίαν, ἥκειν κελεύειν δίκας ὑφέξοντας τῷ Νεμέτορι.
아물리우스는 혐의를 벗고자 요구된 자들 과 사건 현장에 있었던 혐의를 받는 다른 모든 이들에게 누미토르 앞에서 재판을 받기 위해 출두하라고 명령했다.
§1.84.8πολλῶν δὲ συνελθόντων ἅμα τοῖς ἐπαιτίοις ἐπὶ τῇ προφάσει τῆς δίκης φράσαντα τοῖς νεανίσκοις τὸν μητροπάτορα πᾶσαν τὴν καταλαβοῦσαν αὐτοὺς τύχην καὶ φήσαντα τιμωρίαν νῦν εἴ ποτε καιρὸν εἶναι λαβεῖν, αὐτίκα ποιήσασθαι σὺν τῷ νομευτικῷ πλήθει τὴν ἐπίθεσιν.
재판을 핑계로 많은 이들이 피고인들과 함께 모여들자, 외조부는 젊은이들에게 그들을 덮쳤던 모든 운명을 밝히고, 복수를 이룰 기회는 지금보다 더한 때가 없다고 말하며 즉시 목자 무리와 함께 공격을 실행했다.
περὶ μὲν οὖν γενέσεως καὶ τροφῆς τῶν οἰκιστῶν τῆς Ῥώμης ταῦτα λέγεται.
그리하여 로마의 창건자들의 탄생과 양육에 관해서는 이와 같이 전해진다.