§3.73.1τῶν δὲ Λιβύων εἰρηκότων αὐτῷ πρὸ τῆς μάχης ὅτι καθʼ ὃν καιρὸν ἐξέπεσεν ἐκ τῆς βασιλείας Ἄμμων, τοῖς ἐγχωρίοις προειρηκὼς εἴη τεταγμένοις χρόνοις ἥξειν υἱὸν αὐτοῦ Διόνυσον, καὶ τήν τε πατρῴαν ἀνακτήσεσθαι βασιλείαν καὶ πάσης τῆς οἰκουμένης κυριεύσαντα θεὸν νομισθήσεσθαι, ὑπολαβὼν ἀληθῆ γεγονέναι μάντιν τό τε χρηστήριον ἱδρύσατο τοῦ πατρὸς καὶ τὴν πόλιν οἰκοδομήσας τιμὰς ὥρισεν ὡς θεῷ καὶ τοὺς ἐπιμελησομένους τοῦ μαντείου κατέστησε.
리비아인들이 전투 전에 그에게, 암몬이 왕위에서 쫓겨났을 때 ‘정해진 때에 그의 아들 디오뉘소스가 와서 부계의 왕국을 되찾고 온 누리를 지배하여 신으로 여겨질 것이다’라고 원주민들에게 예언해 두었다고 전했기 때문에, 그는 아버지가 진실한 예언자였다고 판단하여 아버지의 신탁소를 세웠으며, 도시를 건설하고 그를 신으로서 숭배하는 영예를 규정하고 신탁소를 관리할 자들을 임명했다.
παραδεδόσθαι δὲ τὸν Ἄμμωνα ἔχειν κριοῦ κεφαλὴν τετυπωμένην, παράσημον ἐσχηκότος αὐτοῦ τὸ κράνος κατὰ τὰς στρατείας.
또한 암몬은 숫양의 머리 형상을 하고 있는 것으로 전해지는데, 이는 그가 원정을 다닐 때 투구에 그와 같은 특징적인 표식을 지녔기 때문이라고 한다.
§3.73.2εἰσὶ δʼ οἱ μυθολογοῦντες αὐτῷ πρὸς ἀλήθειαν γενέσθαι καθʼ ἑκάτερον μέρος τῶν κροτάφων κεράτια·
그러나 신화 작가들 중에는 암몬의 관자놀이 양쪽에 실제로 작은 뿔들이 나 있었다고 말하는 이들도 있다.
διὸ καὶ τὸν Διόνυσον, υἱὸν αὐτοῦ γεγονότα, τὴν ὁμοίαν ἔχειν πρόσοψιν, καὶ τοῖς ἐπιγινομένοις τῶν ἀνθρώπων παραδεδόσθαι τὸν θεὸν τοῦτον γεγονότα κερατίαν.
그리하여 그의 아들인 디오뉘소스 역시 그와 같은 용모를 지니게 되었으며, 후세의 사람들에게도 이 신이 뿔이 달린 모습으로 전해지게 되었다는 것이다.
§3.73.3μετὰ δʼ οὖν τὴν τῆς πόλεως οἰκοδομίαν καὶ τὴν περὶ τὸ χρηστήριον κατάστασιν πρῶτόν φασι τὸν Διόνυσον χρήσασθαι τῷ θεῷ περὶ τῆς στρατείας, καὶ λαβεῖν παρὰ τοῦ πατρὸς χρησμὸν ὅτι τοὺς ἀνθρώπους εὐεργετῶν τεύξεται τῆς ἀθανασίας.
어쨌든 도시의 건설과 신탁소 정비가 끝난 후, 디오뉘소스가 신에게 원정에 관해 최초로 신탁을 물었으며, 아버지로부터 ‘사람들에게 은혜를 베풂으로써 불멸을 얻을 것이다’라는 신탁을 받았다고 전해진다.
§3.73.4διὸ καὶ μετεωρισθέντα τῇ ψυχῇ τὸ μὲν πρῶτον ἐπὶ τὴν Αἴγυπτον στρατεῦσαι, καὶ τῆς χώρας καταστῆσαι βασιλέα Δία τὸν Κρόνου καὶ Ῥέας, παῖδα τὴν ἡλικίαν ὄντα.
그리하여 마음이 고무된 그는 우선 이집트로 원정을 떠났고, 그 나라의 왕으로 크로노스와 레아의 아들이자 나이로는 아직 어린아이였던 제우스를 세웠다.
παρακαταστῆσαι δʼ αὐτῷ καὶ ἐπιστάτην Ὄλυμπον, ἀφʼ οὗ τὸν Δία παιδευθέντα καὶ πρωτεύσαντα κατʼ ἀρετὴν Ὀλύμπιον προσαγορευθῆναι.
또한 그의 보좌관이자 교육자로 올림포스를 함께 임명했는데, 그로부터 제우스가 교육을 받고 탁월함에 있어 첫째가 되어 ‘올림피오스’라고 불리게 되었다.
§3.73.5τὸν δʼ οὖν Διόνυσον λέγεται διδάξαι τοὺς Αἰγυπτίους τήν τε τῆς ἀμπέλου φυτείαν καὶ τὴν χρῆσιν καὶ τὴν παράθεσιν τοῦ τε οἴνου καὶ τῶν ἀκροδρύων καὶ τῶν ἄλλων καρπῶν.
디오뉘소스는 이집트인들에게 포도나무 식재와 그 사용법, 그리고 와인과 과일 및 기타 작물의 저장법을 가르쳤다고 전해진다.
πάντῃ δὲ διαδιδομένης περὶ αὐτοῦ φήμης ἀγαθῆς μηδένα καθάπερ πρὸς πολέμιον ἀντιτάττεσθαι, πάντας δὲ προθύμως ὑπακούοντας ἐπαίνοις καὶ θυσίαις ὡς θεὸν τιμᾶν.
그의 선한 평판이 사방으로 퍼졌기 때문에, 누구도 적을 대하듯 그에게 맞서지 않았고, 모두가 기꺼이 복종하며 찬사와 제물로써 그를 신으로 모셨다.
§3.73.6τῷ δʼ αὐτῷ τρόπῳ φασὶν ἐπελθεῖν τὴν οἰκουμένην, ἐξημεροῦντα μὲν τὴν χώραν ταῖς φυτείαις, εὐεργετοῦντα δὲ τοὺς λαοὺς μεγάλαις τιμαῖς καὶ χάρισι πρὸς τὸν αἰῶνα.
이와 같은 방식으로 그가 온 누리를 돌며 식재를 통해 땅을 개간하고, 큰 영예와 은혜로써 사람들을 영원토록 이롭게 했다고 전해진다.
διὸ καὶ πάντας τοὺς ἀνθρώπους ἐν ταῖς πρὸς τοὺς ἄλλους θεοὺς τιμαῖς οὐχ ὁμοίαν ἔχοντας προαίρεσιν ἀλλήλοις σχεδὸν ἐπὶ μόνου τοῦ Διονύσου συμφωνουμένην ἀποδεικνύειν μαρτυρίαν τῆς ἀθανασίας·
그리하여 모든 인류가 다른 신들을 섬기는 영예에 있어서는 서로 의견이 일치하지 않으면서도, 오직 디오뉘소스에 대해서만큼은 그의 불멸성에 대해 거의 일치된 증언을 나타내고 있다.
οὐδένα γὰρ οὔθʼ Ἑλλήνων οὔτε βαρβάρων ἄμοιρον εἶναι τῆς τούτου δωρεᾶς καὶ χάριτος, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἀπηγριωμένην ἔχοντας χώραν ἢ πρὸς φυτείαν ἀμπέλου παντελῶς ἀπηλλοτριωμένην μαθεῖν τὸ κατασκευαζόμενον ἐκ τῶν κριθῶν πόμα βραχὺ λειπόμενον τῆς περὶ τὸν οἶνον εὐωδίας.
그리스인이든 야만인이든 그의 선물과 은혜를 받지 못한 이가 아무도 없으며, 황폐한 땅을 가졌거나 포도나무 재배가 전혀 불가능한 땅을 가진 사람들조차도 보리로 음료를 만드는 법을 배워 와인의 향기에 버금가는 즐거움을 누렸기 때문이다.
§3.73.7τὸν δʼ οὖν Διόνυσόν φασι τὴν κατάβασιν ἐκ τῆς Ἰνδικῆς ἐπὶ τὴν θάλατταν ποιησάμενον καταλαβεῖν ἅπαντας τοὺς Τιτᾶνας ἠθροικότας δυνάμεις καὶ διαβεβηκότας εἰς Κρήτην ἐπʼ Ἄμμωνα.
디오뉘소스는 인도에서 바다로 내려온 뒤, 모든 티탄들이 군대를 모아 암몬을 치기 위해 크레타섬으로 건너갔다는 소식을 들었다고 전해진다.
προσβεβοηθηκότος δὲ καὶ τοῦ Διὸς ἐκ τῆς Αἰγύπτου τοῖς περὶ τὸν Ἄμμωνα, καὶ πολέμου μεγάλου συνεστῶτος ἐν τῇ νήσῳ, ταχέως καὶ τοὺς περὶ τὸν Διόνυσον καὶ τὴν Ἀθηνᾶν καί τινας τῶν ἄλλων θεῶν νομισθέντων συνδραμεῖν εἰς Κρήτην.
그리고 제우스 역시 이집트로부터 암몬 일행을 돕기 위해 달려왔고, 그 섬에서 큰 전쟁이 벌어지고 있었을 때 디오뉘소스 일행과 아테나, 그리고 신으로 여겨지던 다른 자들 중 일부도 신속하게 크레타섬으로 모여들었다.
§3.73.8γενομένης δὲ παρατάξεως μεγάλης ἐπικρατῆσαι τοὺς περὶ τὸν Διόνυσον καὶ πάντας ἀνελεῖν τοὺς Τιτᾶνας.
그리고 대규모 회전이 벌어져 디오뉘소스 일행이 승리를 거두고 모든 티탄들을 전멸시켰다.
μετὰ δὲ ταῦτα Ἄμμωνος καὶ Διονύσου μεταστάντων ἐκ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως εἰς τὴν ἀθανασίαν, τὸν Δία φασὶ βασιλεῦσαι τοῦ σύμπαντος κόσμου, κεκολασμένων τῶν Τιτάνων, καὶ μηδενὸς ὄντος τοῦ τολμήσοντος δι’ ἀσέβειαν ἀμφισβητῆσαι τῆς ἀρχῆς.
이 일이 있은 후 암몬과 디오뉘소스가 인간의 본성을 벗어나 불멸의 신이 되자, 티탄들이 처벌받고 불경함으로 인해 지배권에 도전하려는 자가 아무도 없게 되었으므로, 제우스가 온 우주의 왕이 되었다고 전해진다.