Humanitext Reader

디오도로스 시켈로스 · 역사총서 §1.36.1-1.36.12

나일강의 어류와 범람 농경 및 수위 측정

406개 구절 중 37번째 · 그리스어

요약

나일강의 풍부한 물고기, 에집트의 농경을 매우 용이하게 만드는 독특한 범람 현상, 그리고 멤피스에서의 수위 측정과 그것이 갖는 사회적 역할에 대해 논한다.

§1.36.1χωρὶς δὲ τῶν εἰρημένων θηρίων ὁ Νεῖλος ἔχει παντοῖα γένη ἰχθύων καὶ κατὰ τὸ πλῆθος ἄπιστα·
앞서 언급한 야수들과는 별도로, 나일강은 온갖 종류의 물고기들과 그 수에 있어 믿을 수 없을 정도의 것들을 가지고 있다.
τοῖς γὰρ ἐγχωρίοις οὐ μόνον ἐκ τῶν προσφάτως ἁλισκομένων παρέχεται δαψιλῆ τὴν ἀπόλαυσιν, ἀλλὰ καὶ πλῆθος εἰς ταριχείαν ἀνίησιν ἀνέκλειπτον.
왜냐하면 원주민들에게, 최근에 잡힌 것들로부터 풍부한 즐거움을 선사할 뿐만 아니라, 염장을 위해 끝없는 수의 물고기를 내놓기 때문이다.
§1.36.2καθόλου δὲ ταῖς εἰς ἀνθρώπους εὐεργεσίαις ὑπερβάλλει πάντας τοὺς κατὰ τὴν οἰκουμένην ποταμούς.
전반적으로 인간에 대한 은혜에 있어서 그것은 온 세상의 모든 강을 능가한다.
τῆς γὰρ πληρώσεως τὴν ἀρχὴν ἀπὸ θερινῶν τροπῶν ποιούμενος αὔξεται μὲν μέχρι τῆς ἰσημερίας τῆς μετοπωρινῆς, ἐπάγων δʼ ἀεὶ νέαν ἰλὺν βρέχει τὴν γῆν ὁμοίως τήν τε ἀργὴν καὶ σπόριμον καὶ φυτεύσιμον τοσοῦτον χρόνον ὅσον ἂν οἱ γεωργοῦντες τὴν χώραν ἐθελήσωσι.
왜냐하면 하지로부터 범람의 시작을 맞이하여 추분까지 증가하고, 늘 새로운 진흙을 실어 오면서, 경작하지 않은 땅과 파종할 땅과 식물을 심을 땅을 똑같이 적셔 주기 때문인데, 그 지역을 경작하는 사람들이 원하는 만큼의 시간 동안 그렇게 한다.
§1.36.3τοῦ γὰρ ὕδατος πραέως φερομένου ῥᾳδίως ἀποτρέπουσιν αὐτὸν μικροῖς χώμασι, καὶ πάλιν ἐπάγουσιν εὐχερῶς ταῦτα διαιροῦντες, §1.36.4ὅταν δόξῃ συμφέρειν.
왜냐하면 물이 부드럽게 흐르기 때문에, 그들은 작은 제방으로 그것을 쉽게 돌려놓고, 그리고 이것들을 허묾으로써 쉽게 다시 끌어들인다, 유익하다고 생각될 때.
καθόλου δὲ τοσαύτην τοῖς μὲν ἔργοις εὐκοπίαν παρέχεται, τοῖς δʼ ἀνθρώποις λυσιτέλειαν, ὥστε τοὺς μὲν πλείστους τῶν γεωργῶν τοῖς ἀναξηραινομένοις τῆς γῆς τόποις ἐφισταμένους καὶ τὸ σπέρμα βάλλοντας ἐπάγειν τὰ βοσκήματα, καὶ τούτοις συμπατήσαντας μετὰ τέτταρας ἢ πέντε μῆνας ἀπαντᾶν ἐπὶ τὸν θερισμόν, ἐνίους δὲ κούφοις ἀρότροις ἐπαγαγόντας βραχέως τὴν ἐπιφάνειαν τῆς βεβρεγμένης χώρας σωροὺς ἀναιρεῖσθαι τῶν καρπῶν χωρὶς δαπάνης πολλῆς καὶ κακοπαθείας.
전반적으로 그것은 농업 노동에는 엄청난 편리함을, 인간에게는 그만한 유익을 제공하여, 대부분의 농부들은 땅이 말라가는 곳에 서서 씨앗을 뿌리고 가축들을 몰아넣어 그것들을 밟게 한 후 네댓 달 뒤에 수확하러 가며, 어떤 이들은 가벼운 쟁기로 물에 젖은 땅의 표면을 살짝 갈아엎는 것만으로도, 많은 비용과 노고 없이 산더미 같은 수확물을 거둔다.
§1.36.5ὅλως γὰρ πᾶσα γεωργία παρὰ μὲν τοῖς ἄλλοις ἔθνεσι μετὰ μεγάλων ἀναλωμάτων καὶ ταλαιπωριῶν διοικεῖται, παρὰ δʼ Αἰγυπτίοις μόνοις ἐλαχίστοις δαπανήμασι καὶ πόνοις συγκομίζεται.
사실 다른 민족들의 모든 농업은 막대한 비용과 고통 속에서 수행되는 반면, 에집트인들만은 극히 적은 비용과 노동력으로 수확을 거두기 때문이다.
ἥ τε ἀμπελόφυτος ὁμοίως ἀρδευομένη δαψίλειαν οἴνου τοῖς ἐγχωρίοις παρασκευάζει.
그리고 포도밭 역시 같은 방식으로 물을 대어 원주민들에게 풍부한 포도주를 제공한다.
§1.36.6οἱ δὲ χερσεύειν ἐάσαντες τὴν χώραν τὴν ἐπικεκλυσμένην καὶ τοῖς ποιμνίοις ἀνέντες μηλόβοτον διὰ τὸ πλῆθος τῆς νομῆς δὶς τεκόντα καὶ δὶς ἀποκαρέντα τὰ πρόβατα καρποῦνται.
또한 어떤 이들은 물에 잠겼던 땅을 그대로 내버려 두어 가축 떼에게 방목지로 내어주는데, 목초가 풍부하기 때문에 일 년에 두 번 새끼를 낳고 두 번 털을 깎는 양들로부터 이익을 얻는다.
§1.36.7τὸ δὲ γινόμενον περὶ τὴν ἀνάβασιν τοῦ Νείλου τοῖς μὲν ἰδοῦσι θαυμαστὸν φαίνεται, τοῖς δʼ ἀκούσασι παντελῶς ἄπιστον.
그러나 나일강의 범람과 관련하여 일어나는 일은 그것을 보는 사람들에게는 경이롭게 보이지만, 그것을 듣는 사람들에게는 완전히 믿기 힘든 일이다.
τῶν γὰρ ἄλλων ποταμῶν ἁπάντων περὶ τὰς θερινὰς τροπὰς ἐλαττουμένων καὶ κατὰ τὸν ἑξῆς χρόνον τοῦ θέρους ἀεὶ μᾶλλον ταπεινουμένων, οὗτος μόνος τότε τὴν ἀρχὴν λαβὼν τῆς πληρώσεως ἐπὶ τοσοῦτον αὔξεται καθʼ ἡμέραν ὥστε τὸ τελευταῖον πᾶσαν σχεδὸν ἐπικλύζειν τὴν Αἴγυπτον.
왜냐하면 다른 모든 강들은 하지 무렵에 수량이 줄어들고 그 이후의 여름 동안 점점 더 수위가 낮아지는 반면, 이 강만은 그때 범람하기 시작하여 매일 엄청나게 불어나 마침내 에집트의 거의 온 땅을 물에 잠기게 하기 때문이다.
§1.36.8ὡσαύτως δὲ πάλιν εἰς τοὐναντίον μεταβαλὼν τὸν ἴσον χρόνον καθʼ ἡμέραν ἐκ τοῦ κατʼ ὀλίγον ταπεινοῦται, μέχρι ἂν εἰς τὴν προϋπάρξασαν ἀφίκηται τάξιν.
마찬가지로 다시 반대 방향으로 돌아가 동일한 기간 동안 매일 조금씩 수위가 낮아져 원래의 상태에 이를 때까지 그렇게 한다.
καὶ τῆς μὲν χώρας οὔσης πεδιάδος, τῶν δὲ πόλεων καὶ τῶν κωμῶν, ἔτι δὲ τῶν ἀγροικιῶν κειμένων ἐπὶ χειροποιήτων χωμάτων, ἡ πρόσοψις ὁμοία γίνεται ταῖς Κυκλάσι νήσοις.
또한 그 땅이 평원인 데다 도시들과 마을들, 나아가 농가들까지 인공적으로 쌓은 둑 위에 자리 잡고 있기 때문에, 그 경관은 키클라데스 제도와 비슷해진다.
§1.36.9τῶν δὲ χερσαίων θηρίων τὰ πολλὰ μὲν ὑπὸ τοῦ ποταμοῦ περιληφθέντα διαφθείρεται βαπτιζόμενα, τινὰ δʼ εἰς τοὺς μετεωροτέρους ἐκφεύγοντα τόπους διασώζεται, τὰ δὲ βοσκήματα κατὰ τὸν τῆς ἀναβάσεως χρόνον ἐν ταῖς κώμαις καὶ ταῖς ἀγροικίαις διατρέφεται, προπαρασκευαζομένης αὐτοῖς τῆς τροφῆς.
한편 육지의 야수들 중 많은 수는 강에 휩쓸려 물에 잠겨 죽지만, 어떤 것들은 높은 곳으로 피신하여 목숨을 건진다. 그리고 가축들은 범람하는 기간 동안 미리 준비된 먹이를 먹으며 마을과 농가 안에서 길러진다.
§1.36.10οἱ δʼ ὄχλοι πάντα τὸν τῆς πληρώσεως χρόνον ἀπολελυμένοι τῶν ἔργων εἰς ἄνεσιν τρέπονται, συνεχῶς ἑστιώμενοι καὶ πάντων τῶν πρὸς ἡδονὴν ἀνηκόντων ἀνεμποδίστως ἀπολαύοντες.
또한 군중은 범람하는 내내 노동에서 벗어나 휴식을 취하며, 끊임없이 잔치를 벌이고 즐거움에 속하는 모든 것을 아무런 방해 없이 누린다.
§1.36.11διὰ δὲ τὴν ἀγωνίαν τὴν ἐκ τῆς ἀναβάσεως τοῦ ποταμοῦ γινομένην κατεσκεύασται Νειλοσκοπεῖον ὑπὸ τῶν βασιλέων ἐν τῇ Μέμφει·
강의 범람으로 인해 생기는 불안 때문에, 왕들에 의해 멤피스에 나일 강 수위 관측소가 건설되었다.
ἐν τούτῳ δὲ τὴν ἀνάβασιν ἀκριβῶς ἐκμετροῦντες οἱ τὴν τούτου διοίκησιν ἔχοντες ἐξαποστέλλουσιν εἰς τὰς πόλεις ἐπιστολάς, διασαφοῦντες πόσους πήχεις ἢ δακτύλους ἀναβέβηκεν ὁ ποταμὸς καὶ πότε τὴν ἀρχὴν πεποίηται τῆς ἐλαττώσεως.
이곳에서 그 관리를 담당한 이들이 범람의 정도를 정확하게 측정하여 여러 도시에 서신을 보내어, 강이 몇 페키스 혹은 몇 손가락 폭만큼 상승했는지, 그리고 언제 감수하기 시작했는지를 알려준다.
§1.36.12διὰ δὲ τοῦ τοιούτου τρόπου τῆς μὲν ἀγωνίας ἀπολύεται πᾶς ὁ λαός, πυθόμενος τὴν τῆς αὐξήσεως εἰς τοὐναντίον μεταβολήν, τὸ δὲ πλῆθος τῶν ἐσομένων καρπῶν εὐθὺς ἅπαντες προεπεγνώκασιν, ἐκ πολλῶν χρόνων τῆς παρατηρήσεως ταύτης παρὰ τοῖς Αἰγυπτίοις ἀκριβῶς ἀναγεγραμμένης.
이러한 방식을 통해 모든 백성은 범람이 줄어들기 시작했다는 전환을 전해 듣고 불안에서 벗어나며, 장차 수확할 농작물의 양을 모두가 즉시 예견하게 되는데, 에집트인들 사이에서 오랜 세월 동안 이 관측 기록이 정확하게 작성되어 왔기 때문이다.

어휘·문법 주석

  1. §1.36.4ὥστε τοὺς μὲν πλείστους τῶν γεωργῶν ... ἐπάγειν ... ἀπαντᾶν ..., ἐνίους δὲ ... σωροὺς ἀναιρεῖσθαι — 'ὥστε'가 이끄는 결과절 안에서 대조를 이루는 두 대격 주어 'τοὺς μὲν πλείστους τῶν γεωργῶν'(농부들의 대부분은)과 'ἐνίους δὲ'(어떤 사람들은)가 각각 부정법 'ἐπάγειν', 'ἀπαντᾶν' 및 'ἀναιρεῖσθαι'와 병렬 구조로 결합하고 있다.
  2. §1.36.6δὶς τεκόντα καὶ δὶς ἀποκαρέντα τὰ πρόβατα καρποῦνται — 'τὰ πρόβατα'(양들)는 동사 'καρποῦνται'(이익을 얻다)의 직접목적어(대격)이며, 두 아오리스트 분사 'τεκόντα'(새끼를 낳은)와 'ἀποκαρέντα'(털이 깎인)가 이 목적어와 성·수·격 일치를 이루며 이익의 원인이나 상태를 기술한다.
  3. §1.36.12ἐκ πολλῶν χρόνων τῆς παρατηρήσεως ταύτης ... ἀναγεγραμμένης — 'τῆς παρατηρήσεως ... ἀναγεγραμμένης'는 속격 절대(독립 속격) 구문으로, 주절의 동작에 대한 원인이나 이유를 나타낸다. 'ἐκ πολλῶν χρόνων'(오랜 세월 동안)은 이러한 상태의 지속을 가리킨다.

이 구절 인용하기

디오도로스 시켈로스, 역사총서 §1.36.1-1.36.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:greekLit:tlg0060.tlg001.humanitext-grc5:1.36.1-1.36.12

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.