§1.32.1ὁ γὰρ Νεῖλος φέρεται μὲν ἀπὸ μεσημβρίας ἐπὶ τὴν ἄρκτον, τὰς πηγὰς ἔχων ἐκ τόπων ἀοράτων, οἳ κεῖνται τῆς ἐσχάτης Αἰθιοπίας κατὰ τὴν ἔρημον, ἀπροσίτου τῆς χώρας οὔσης διὰ τὴν τοῦ καύματος ὑπερβολήν. §1.32.2μέγιστος δʼ ὢν τῶν ἁπάντων ποταμῶν καὶ πλείστην γῆν διεξιὼν καμπὰς ποιεῖται μεγάλας, ποτὲ μὲν ἐπὶ τὴν ἀνατολὴν καὶ τὴν Ἀραβίαν ἐπιστρέφων, ποτὲ δʼ ἐπὶ τὴν δύσιν καὶ τὴν Λιβύην ἐκκλίνων% φέρεται γὰρ ἀπὸ τῶν Αἰθιοπικῶν ὀρῶν μέχρι τῆς εἰς θάλατταν ἐκβολῆς στάδια μάλιστά πως μύρια καὶ δισχίλια σὺν αἷς ποιεῖται καμπαῖς. §1.32.3κατὰ δὲ τοὺς ὑποκάτω τόπους συστέλλεται τοῖς ὄγκοις ἀεὶ μᾶλλον, ἀποσπωμένου τοῦ ῥεύματος ἐπʼ ἀμφοτέρας τὰς ἠπείρους. §1.32.4τῶν δʼ ἀποσχιζομένων μερῶν τὸ μὲν εἰς τὴν Λιβύην ἐκκλῖνον ὑφʼ ἅμμου καταπίνεται τὸ βάθος ἐχούσης ἄπιστον, τὸ δʼ εἰς τὴν Ἀραβίαν ἐναντίως εἰσχεόμενον εἰς τέλματα παμμεγέθη καὶ λίμνας ἐκτρέπεται μεγάλας καὶ περιοικουμένας γένεσι πολλοῖς. §1.32.5εἰς δὲ τὴν Αἴγυπτον ἐμβάλλει τῇ μὲν δέκα σταδίων, τῇ δʼ ἔλαττον τούτων, οὐκ ἐπʼ εὐθείας φερόμενος, ἀλλὰ καμπὰς παντοίας ποιούμενος·
나일강은 남쪽에서 북쪽으로 흐며, 최남단 에티오피아의 사막 지대에 위치한, 극심한 더위 때문에 접근하기 불가능한 지역의 보이지 않는 곳들에 그 발원지를 두고 있기 때문이다. 모든 강들 중에서 가장 크고 가장 넓은 땅을 가로지르면서 나일강은 큰 굴곡을 만드는데, 어떤 때는 동쪽과 아라비아 쪽으로 방향을 돌리고, 어떤 때는 서쪽과 리비아 쪽으로 기운다. 에티오피아의 산맥으로부터 바다로 흘러드는 아귀에 이르기까지 자신이 만드는 굴곡들을 포함하여 대략 일만 이천 스타디온을 흐르기 때문이다. 그리고 하류 지역에서는 물줄기가 양쪽 대륙으로 빠져나가기 때문에 수량이 점점 더 줄어든다. 갈라져 나온 부분들 중에서 리비아 쪽으로 치우쳐 흐르는 부분은 믿을 수 없을 정도로 깊은 모래 속으로 삼켜지고, 반대로 아라비아 쪽으로 흘러드는 부분은 매우 거대한 늪지와 많은 부족들이 주변에 모여 사는 큰 호수들로 비껴 나간다. 에집트 안으로는 어떤 곳에서는 십 스타디온의 너비로, 어떤 곳에서는 그보다 좁은 너비로 흘러들며, 직선으로 흐르지 않고 온갖 굴곡을 그리며 나아간다.
ποτὲ μὲν γὰρ ἑλίττεται πρὸς τὴν ἕω, ποτὲ δὲ πρὸς τὴν ἑσπέραν, ἔστι δʼ ὅτε πρὸς τὴν μεσημβρίαν, §1.32.6εἰς τοὐπίσω λαμβάνων τὴν παλίρροιαν.
어떤 때는 동쪽으로 휘돌고, 어떤 때는 서쪽으로, 또 어떤 때는 남쪽으로 휘돌며, 흐름을 거꾸로 돌려 역류하게 만들기 때문이다.
ὄρη γὰρ ἐξ ἑκατέρου μέρους τοῦ ποταμοῦ παρήκει, πολλὴν μὲν τῆς παραποταμίας ἐπέχοντα, διειλημμένα δὲ φάραγξι καὶ κρημνοῖς στενοπόροις, οἷς ἐμπῖπτον τὸ ῥεῦμα παλισσυτεῖ διὰ τῆς πεδιάδος, καὶ πρὸς τὴν μεσημβρίαν ἐφʼ ἱκανὸν τόπον ἐνεχθὲν πάλιν ἐπὶ τὴν κατὰ φύσιν φορὰν ἀποκαθίσταται. §1.32.7τηλικαύτην δʼ ἔχων ὑπεροχὴν ἐν πᾶσιν ὁ ποταμὸς οὗτος μόνος τῶν ἄλλων ἄνευ βίας καὶ κυματώδους ὁρμῆς τὴν ῥύσιν ποιεῖται, πλὴν ἐν τοῖς καλουμένοις καταράκταις. §1.32.8τόπος γάρ τίς ἐστι μήκει μὲν ὡς δέκα σταδίων, κατάντης δὲ καὶ κρημνοῖς συγκλειόμενος εἰς στενὴν ἐντομήν, ἅπας δὲ τραχὺς καὶ φαραγγώδης, ἔτι δὲ πέτρους ἔχων πυκνοὺς καὶ μεγάλους ἐοικότας σκοπέλοις·
강의 양편으로 산들이 길게 뻗어 있어 강가의 많은 부분을 차지하고 있으며, 협곡과 좁은 절벽들로 가로막혀 있는데, 이 벽들에 부딪힌 물줄기는 평야를 지나 역류하며 꽤 먼 거리를 남쪽으로 흘러간 뒤에야 다시 원래의 자연스러운 흐름으로 돌아온다. 모든 점에서 이토록 대단한 탁월함을 지녔으면서도 이 강은 다른 강들과 달리 거친 기세나 소용돌이치는 격동 없이 흐르는데, 이른바 급류(카타락트)가 있는 곳들만은 예외이다. 그곳은 대략 십 스타디온 길이의 지역으로, 경사가 지고 절벽들로 좁은 통로가 가로막혀 있으며, 온통 울퉁불퉁하고 협곡으로 가득 차 있으며, 나아가 암초처럼 빽빽하고 커다란 바위들이 솟아 있기 때문이다.
τοῦ δὲ ῥεύματος περὶ τούτους σχιζομένου βιαιότερον καὶ πολλάκις διὰ τὰς ἐγκοπὰς ἀνακλωμένου πρὸς ἐναντίαν τὴν καταφορὰν συνίστανται δῖναι θαυμασταί· §1.32.9πᾶς δʼ ὁ μεσάζων τόπος ὑπὸ τῆς παλιρροίας ἀφροῦ τε πληροῦται καὶ τοῖς προσιοῦσι μεγάλην παρέχεται κατάπληξιν·
물줄기가 이것들 주변에서 더욱 격렬하게 갈라지고 장애물로 인해 아래로 흐르는 방향과 반대로 자주 꺾이면서 놀라운 소용돌이가 형성된다. 그리고 그 중간의 영역 전체가 역류에 의해 거품으로 가득 차며 가까이 오는 이들에게 엄청난 공포를 선사한다.
καὶ γὰρ ἡ καταφορὰ τοῦ ποταμοῦ οὕτως ἐστὶν ὀξεῖα καὶ βίαιος ὥστε δοκεῖν μηδὲν βέλους διαφέρειν. §1.32.10κατὰ δὲ τὴν πλήρωσιν τοῦ Νείλου, τῶν σκοπέλων κατακλυζομένων καὶ παντὸς τοῦ τραχύνοντος τόπου τῷ πλήθει τοῦ ῥεύματος καλυπτομένου, καταπλέουσι μέν τινες κατὰ τοῦ καταράκτου λαμβάνοντες ἐναντίους τοὺς ἀνέμους, ἀναπλεῦσαι δὲ οὐδεὶς δύναται, νικώσης τῆς τοῦ ποταμοῦ βίας πᾶσαν ἐπίνοιαν ἀνθρωπίνην. §1.32.11καταράκται μὲν οὖν εἰσι τοιοῦτοι πλείους, μέγιστος δʼ ὁ πρὸς τοῖς μεθορίοις τῆς Αἰθιοπίας τε καὶ τῆς Αἰγύπτου.
강의 낙하하는 속도가 너무나 빠르고 격렬하여 화살과 다를 바 없어 보이기 때문이다. 그러나 나일강의 범람기에는 암초들이 물에 잠지고 거친 지형 전체가 엄청난 수량으로 덮이므로, 어떤 이들은 맞바람을 받으며 급류를 타고 내려가기도 하지만, 거슬러 올라갈 수 있는 사람은 아무도 없다. 강의 위력이 인간의 모든 지혜를 압도하기 때문이다. 이러한 급류는 여러 개가 존재하지만, 가장 큰 것은 에티오피아와 에집트의 국경 지대에 있는 것이다.