§16.86.1ἅμα δʼ ἡμέρᾳ τῶν δυνάμεων ἐκταττομένων ὁ μὲν βασιλεὺς τὸν υἱὸν Ἀλέξανδρον, ἀντίπαιδα τὴν ἡλικίαν ὄντα, διάδηλον δὲ τὴν ἀνδρείαν καὶ τὴν ὀξύτητα τῆς ἐνεργείας ἔχοντα, κατέστησεν ἐπὶ θάτερον τῶν κεράτων, παρακαταστήσας αὐτῷ τῶν ἡγεμόνων τοὺς ἀξιολογωτάτους·
동틀 무렵 군세가 전열을 정돈하는 가운데, 왕은 연령상으로는 여전히 소년에 불과했으나 그 용맹함과 행동의 신속함이 이미 널리 드러나 있던 아들 알렉산드로스를 양 날개 중 한쪽에 배치하고, 장수들 중 가장 중망 있는 자들을 그의 곁에 보좌하게 했다.
αὐτὸς δὲ τοὺς ἐπιλέκτους ἔχων μεθʼ ἑαυτοῦ τὴν ἡγεμονίαν εἶχε τοῦ ἑτέρου μέρους καὶ τὰς κατὰ μέρος τάξεις οἰκείως τοῖς παροῦσι καιροῖς διεκόσμησεν.
그리고 자신은 정예병들을 거느리고 다른 한쪽의 지휘를 맡았으며, 개별 부대들의 대형을 당장의 전황에 맞추어 적절하게 배치했다.
§16.86.2οἱ δʼ Ἀθηναῖοι κατʼ ἔθνος τὴν διαίρεσιν τῆς τάξεως ποιησάμενοι τοῖς μὲν Βοιωτοῖς τὸ ἕτερον μέρος παρέδωκαν, αὐτοὶ δὲ τοῦ λοιποῦ τὴν ἡγεμονίαν εἶχον.
반면 아테나이인들은 민족별로 전열의 분할을 행하여 한쪽을 보이오티아인들에게 넘겨주고, 자신들은 나머지 부분의 지휘를 맡았다.
γενομένης δὲ μάχης καρτερᾶς ἐπὶ πολὺν χρόνον καὶ πολλῶν πιπτόντων παρʼ ἀμφοτέροις μέχρι μέν τινος ὁ ἀγὼν ἀμφιδοξουμένας εἶχε τὰς ἐλπίδας τῆς νίκης.
오랜 시간 동안 치열한 전투가 벌어지고 양측에서 많은 이들이 쓰러지는 가운데, 한동안 전투는 승리의 희망을 종잡을 수 없는 상태로 유지했다.
§16.86.3μετὰ δὲ ταῦτα τοῦ Ἀλεξάνδρου φιλοτιμουμένου τῷ πατρὶ τὴν ἰδίαν ἀνδραγαθίαν ἐνδείξασθαι καὶ φιλοτιμίας ὑπερβολὴν οὐκ ἀπολείποντος, ὁμοίως δὲ καὶ πολλῶν αὐτῷ συναγωνιζομένων ἀνδρῶν ἀγαθῶν πρῶτος τὸ συνεχὲς τῆς τῶν πολεμίων τάξεως ἔρρηξε καὶ πολλοὺς καταβαλὼν κατεπόνει τοὺς καθʼ αὑτὸν τεταγμένους.
그 뒤 알렉산드로스가 아버지에게 자신의 용맹함을 증명해 보이려 열망하며 대단한 승부욕을 아낌없이 발휘하고, 마찬가지로 많은 용사들이 그와 함께 분전하는 가운데, 그가 가장 먼저 적의 전열이 조밀하게 이어진 부분을 돌파했고, 많은 이들을 쓰러뜨리며 자신의 맞은편에 배치된 자들을 압도했다.
§16.86.4τὸ δʼ αὐτὸ καὶ τῶν παραστατῶν αὐτῷ ποιησάντων τὸ συνεχὲς αἰεὶ τῆς τάξεως παρερρήγνυτο.
그의 전우들 역시 같은 행동을 취하자, 전열의 조밀하게 이어진 부분은 끊임없이 허물어졌다.
πολλῶν δὲ σωρευομένων νεκρῶν οἱ περὶ τὸν Ἀλέξανδρον πρῶτοι βιασάμενοι τοὺς καθʼ αὑτοὺς ἐτρέψαντο.
수많은 시신이 쌓이는 가운데 알렉산드로스와 그의 부하들이 가장 먼저 힘으로 밀어붙여 자신들의 맞은편에 있던 자들을 패주시켰다.
μετὰ δὲ ταῦτα καὶ ὁ βασιλεὺς αὐτὸς προκινδυνεύων καὶ τῆς νίκης τὴν ἐπιγραφὴν οὐδʼ αὐτῷ παραχωρῶν Ἀλεξάνδρῳ τὸ μὲν πρῶτον ἐξέωσε τῇ βίᾳ τοὺς ἀντιτεταγμένους, ἔπειτα δὲ καὶ φεύγειν συναναγκάσας αἴτιος ἐγένετο τῆς νίκης.
이 일이 있은 후 왕 자신도 몸소 위험을 무릅쓰고 싸우며 승리의 영광을 알렉산드로스에게조차 넘겨주지 않으려 했고, 처음에는 대적하던 자들을 힘으로 밀어냈으며, 그 후에는 그들을 패주하게 만듦으로써 승리의 일등 공신이 되었다.
§16.86.5τῶν δʼ Ἀθηναίων ἔπεσον μὲν ἐν τῇ μάχῃ πλείους τῶν χιλίων, ἥλωσαν δʼ οὐκ ἐλάττους τῶν δισχιλίων.
아테나이인들 중에서는 천 명 이상의 전사자가 발생했고, 이천 명을 밑돌지 않는 수가 포로로 잡혔다.
§16.86.6ὁμοίως δὲ καὶ τῶν Βοιωτῶν πολλοὶ μὲν ἀνῃρέθησαν, οὐκ ὀλίγοι δʼ ἐζωγρήθησαν.
마찬가지로 보이오티아인들 중에서도 많은 이들이 목숨을 잃었고, 적지 않은 이들이 생포되었다.
μετὰ δὲ τὴν μάχην ὁ Φίλιππος τρόπαιον στήσας καὶ τοὺς νεκροὺς εἰς ταφὴν συγχωρήσας ἐπινίκια τοῖς θεοῖς ἔθυσε καὶ τοὺς ἀνδραγαθήσαντας κατὰ τὴν ἀξίαν ἐτίμησεν.
전투가 끝난 뒤 필리포스는 전승 기념비를 세우고 전사자들의 장례를 허가했으며, 신들에게 감사의 제물을 바치고 용맹하게 싸운 자들을 그 공로에 걸맞게 포상했다.