§16.52.1ἐπʼ ἄρχοντος δʼ Ἀθήνησι Καλλιμάχου Ῥωμαῖοι κατέστησαν ὑπάτους Μάρκιον Γάιον καὶ ΠόπλιονΟὐαλέριον.
아테네에서 칼리마코스가 아르콘으로 있을 때, 로마인들은 가이우스 마르키우스와 푸블리우스 발레리우스를 집정관으로 임명했다.
ἐπὶ δὲ τούτων Ἀρταξέρξης ὁρῶν μεγάλας ἑαυτῷ παρεσχημένον χρείας ἐν τῷ πρὸς Αἰγυπτίους πολέμῳ Μέντορα τὸν στρατηγὸν προῆγεν αὐτὸν μάλιστα τῶν φίλων.
이 시기에 아르타크세르크세스는 에지프토스인들과의 전쟁에서 장군 멘토르가 자신에게 큰 공헌을 한 것을 보고, 그를 친구들 중에서 가장 높은 자리에 앉혔다.
§16.52.2τιμήσας δʼ ἀριστείοις τὸν ἄνδρα ἐδωρήσατο αὐτῷ ἀργυρίου μὲν ἑκατὸν τάλαντα, τῆς δʼ ἄλλης πολυτελοῦς κατασκευῆς τὴν κρατίστην·
그는 이 인물에게 수훈상으로 명예를 높여 주며 은 백 탈란톤과 다른 사치스러운 세간 중 가장 훌륭한 것을 선물했다.
ἀπέδειξε δὲ σατράπην τῆς κατὰ τὴν Ἀσίαν παραλίας καὶ τὸν πρὸς τοὺς ἀφεστηκότας πόλεμον ἐπέτρεψεν, αὐτοκράτορα στρατηγὸν ἀποδείξας.
그리고 그를 아시아 연안 지역의 사트라페스로 임명하고, 반란을 일으킨 자들을 상대로 하는 전쟁을 위임하며 그를 전권을 가진 장군으로 임명했다.
§16.52.3ὁ δὲ Μέντωρ ἔχων οἰκειότητα πρὸς Ἀρτάβαζον καὶ Μέμνονα τοὺς διαπεπολεμηκότας μὲν πρὸς Πέρσας ἐν τοῖς ἐπάνω χρόνοις, τότε δὲ πεφευγότας ἐκ τῆς Ἀσίας καὶ διατρίβοντας παρὰ Φιλίππῳ, δεηθεὶς τοῦ βασιλέως ἔπεισεν αὐτὸν ἀπολῦσαι τοὺς ἄνδρας τῶν ἐγκλημάτων.
한편 멘토르는 이전에 페르시아인들을 상대로 전쟁을 벌였으나 당시에는 아시아에서 도망쳐 필리포스 곁에 머물고 있던 아르타바조스 및 멤논과 친척 관계에 있었기에, 왕에게 간청하여 이들의 혐의를 벗겨 주도록 설득했다.
εὐθὺς δὲ καὶ μετεπέμψατο πρὸς ἑαυτὸν ἀμφοτέρους μεθʼ ὅλης τῆς συγγενείας·
그리고 즉시 그들 두 사람을 모든 친척과 함께 자기에게로 불러들였다.
§16.52.4ἦσαν γὰρ Ἀρταβάζῳ γεγονότες ἐκ τῆς Μέντορος καὶ Μέμνονος ἀδελφῆς υἱοὶ μὲν ἕνδεκα, θυγατέρες δὲ δέκα.
아르타바조스에게는 멘토르와 멤논의 누이와의 사이에서 태어난 열한 명의 아들과 열 명의 딸이 있었기 때문이다.
ψυχαγωγούμενος δʼ ἐπὶ τῷ πλήθει τῶν τέκνων ὁ Μέντωρ προῆγε τοὺς παῖδας, παραδιδοὺς αὐτοῖς τὰς ἐπιφανεστάτας ἐν τοῖς στρατιωτικοῖς ἡγεμονίας.
멘토르는 아이들의 수가 많은 것에 기뻐하며, 그 아이들을 이끌어 주어 군사직 중에서 가장 두드러진 지휘권을 그들에게 맡겼다.
§16.52.5ἐστρατεύσατο δʼ ἐπὶ πρῶτον Ἑρμίαν τὸν Ἀταρνέως τύραννον, ἀφεστηκότα τοῦ βασιλέως καὶ πολλῶν ὀχυρωμάτων καὶ πόλεων κυριεύοντα.
그는 먼저 왕에게 반란을 일으켜 수많은 요새와 도시를 지배하고 있던 아타르네우스의 참주 헤르미아스를 상대로 원정을 나섰다.
§16.52.6ἐπαγγειλάμενος δʼ αὐτῷ πείσειν τὸν βασιλέα καὶ τῶν ἐγκλημάτων ἀπολῦσαι συνῆλθεν εἰς λόγους καὶ παρακρουσάμενος αὐτὸν συνέλαβε.
그는 헤르미아스에게 자기가 왕을 설득하여 혐의를 벗겨 주겠다고 약속하며 회담을 가졌고, 그를 속여 체포했다.
κυριεύσας δὲ τοῦ δακτυλίου καὶ γράψας εἰς τὰς πόλεις ὅτι διήλλακται τῷ βασιλεῖ διὰ Μέντορος καὶ σφραγισάμενος τὰς ἐπιστολὰς τῷ τοῦ Ἑρμείου δακτυλίῳ συνεξέπεμψε τοὺς παραληψομένους τὰ χωρία.
그리고 그의 반지를 손에 넣고, 멘토르를 통해 왕과 화해를 이루었다고 도시들에 편지를 쓴 뒤, 헤르미아스의 반지로 편지들에 인을 쳐서 그 지역들을 인수할 자들과 함께 발송했다.
§16.52.7οἱ δʼ ἐν ταῖς πόλεσι πιστεύσαντες τοῖς γεγραμμένοις καὶ τὴν εἰρήνην ἀγαπητῶς προσδεξάμενοι παρέδωκαν πάντες τὰ φρούρια καὶ τὰς πόλεις.
도시 사람들은 편지에 적힌 내용을 믿고 평화를 기쁘게 받아들이며 모두 요새와 도시들을 넘겨주었다.
Μέντωρ μὲν οὖν διʼ ἀπάτης ταχὺ παραλαβὼν ἀκινδύνως τὰ τῶν ἀποστατῶν πολίσματα μεγάλης ἀποδοχῆς ἔτυχε παρὰ τῷ βασιλεῖ, δόξας δύνασθαι στρατηγεῖν πραγματικῶς.
그리하여 멘토르는 속임수를 통해 위험 없이 신속하게 반란자들의 성읍들을 접수했고, 실제적인 능력으로 군을 이끌 수 있는 인물로 여겨져 왕에게서 큰 환대를 받았다.
§16.52.8ὁμοίως δὲ καὶ τοὺς ἄλλους ἡγεμόνας τοὺς ἀλλοτρίως διακειμένους τοῖς Πέρσαις τοὺς μὲν βιασάμενος, τοὺς δὲ καταστρατηγήσας ἅπαντας ταχέως κατεπολέμησεν.
마찬가지로 그는 페르시아인들에게 적대적인 태도를 취하고 있던 다른 지도자들에 대해서도, 어떤 이들은 힘으로 굴복시키고 다른 이들은 지략으로 꺾으며 모두 신속하게 제압했다.
καὶ τὰ μὲν κατὰ τὴν Ἀσίαν ἐν τούτοις ἦν.
아시아에서의 상황은 이러했다.
§16.52.9κατὰ δὲ τὴν Εὐρώπην Φίλιππος μὲν ὁ Μακεδόνων βασιλεὺς στρατεύσας ἐπὶ τὰς Χαλκιδικὰς πόλεις Ζερεία μὲν φρούριον ἐκπολιορκήσας κατέσκαψε, τῶν δʼ ἄλλων πολισμάτων ἔνια καταπληξάμενος ἠνάγκασεν ὑποτάττεσθαι·
한편 유럽에서는 마케도니아인들의 왕 필리포스가 칼키디케의 도시들을 상대로 군사를 일으켜, 제레이아라는 요새를 공격해 함락시키고 파괴했으며, 다른 소도시들 중 몇몇을 공포에 떨게 하여 굴복시켰다.
ἐπὶ δὲ τὰς Φερὰς τῆς Θετταλίας παρελθὼν Πειθόλαον δυναστεύοντα τῆς πόλεως ἐξέβαλεν.
그리고 테살리아의 페라이로 나아가 그 도시를 지배하고 있던 페이톨라오스를 쫓아냈다.
§16.52.10ἅμα δὲ τούτοις πραττομένοις ἐν τῷ Πόντῳ Σπάρτακος ὁ τοῦ Πόντου βασιλεὺς ἐτελεύτησεν ἄρξας ἔτη πέντε, τὴν δʼ ἡγεμονίαν διαδεξάμενος ὁ ἀδελφὸς Παιρισάδης ἐβασίλευσεν ἔτη τριάκοντα ὀκτώ.
이 일들이 행해지고 있던 동시에 폰토스에서는 폰토스의 왕 스파르타코스가 5년 동안 지배한 후 사망했고, 그 지배권을 승계한 형제 페이리사데스가 38년 동안 왕으로 다스렸다.