§1## ΓΑΛΗΝΟΥ ΠΕΡΙ ΑΝΩΜΑΛΟΥ ΔΥΣΚΡΑΣΙΑΣ ΒΙΒΛΙΟΝ
Ἀνώμαλος δυσκρασία γίνεται μὲν καὶ καθ’ ὅλον τοῦ ζώου τὸ σῶμα ἐνίοτε, καθάπερ ἔν τε τοῖς ἀνὰ σάρκα λεγομένοις ὑδέροις, καὶ τοῖς ἠπιάλοις καλουμένοις πυρετοῖς, καὶ σχεδὸν ἅπασι τοῖς ἄλλοις, πλὴν τῶν ἑκτικῶν ὀνομαζομένων·
## 갈레노스의 불균등한 부조화에 관하여 불균등한 부조화는 때로 동물의 몸 전체에서도 발생하는데, 이는 이른바 살 사이에 생기는 수종이나, 에피알로스라 불리는 열, 그리고 소모열이라 불리는 것을 제외한 거의 모든 다른 열에서 그러한 것과 같다.
γίνεται δὲ καὶ καθ’ ἓν ὁτιοῦν μόριον, οἰδισκόμενον, ἢ φλεγμαῖνον, ἢ γαγγραινόμενον, ἢ ἐρυσιπελατούμενον, ἢ καρκινούμενον.
그러나 그것은 임의의 단일한 부위에서도 발생하여, 부어오거나, 염증을 일으키거나, 괴사하거나, 단독에 걸리거나, 암화되기도 한다.
τούτου δὲ τοῦ γένους καὶ ὁ καλούμενος ἐλέφας καὶ ἡ φαγέδαινα καὶ ὁ ἕρπης.
이 부류에는 이른바 상피병과 식창, 그리고 헤르페스도 속한다.
ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἅπαντα μετὰ ῥευμάτων·
그러나 이것들은 모두 유출액을 동반한다.
ἄνευ δ’ ὕλης ἐπιῤῥύτου, μόναις ταῖς ποιότησιν ἀλλοιουμένων τῶν μορίων, ἀνώμαλοι γίνονται δυσκρασίαι, ψυχθέντων, ἢ ἐκκαυθέντων, ἢ γυμνασαμένων ἐπὶ πλέον, ἢ ἀργησάντων, ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον παθόντων.
반면에, 유입되는 물질 없이 단지 성질들에 의해서만 부분들이 변할 때에도 불균등한 부조화가 생기는데, 이는 그 부분들이 차갑게 되거나, 뜨겁게 타오르거나, 과도하게 운동하거나, 나태해지거나, 혹은 그와 유사한 다른 일을 겪음으로 인해서이다.
οὐ μὴν ἀλλὰ κᾀκ τῶν ἔξωθεν προσπιπτόντων ἀνώμαλοι δυσκρασίαι τοῖς σώμασιν ἡμῶν πλείονες ἐγγίνονται, θερμαινομένοις, ἢ ψυχομένοις, ἢ ξηραινομένοις, ἢ ὑγραινομένοις.
더욱이 외부로부터 닥쳐오는 것들에 의해서도 우리의 몸에 더 많은 불균등한 부조화가 발생하는데, 이는 우리의 몸이 따뜻해지거나, 차갑게 되거나, 건조해지거나, 습하게 됨으로 인해서이다.
ἁπλαῖ μὲν γὰρ αὗται, καθότι κἀν τοῖς περὶ κράσεων ὑπομνήμασιν ἐδείκνυτο·
왜냐하면 이것들은 단순한 부조화이기 때문인데, 이는 『혼합에 관하여』의 주석서에서도 밝혀진 바와 같다.
σύνθετοι δὲ ἐξ αὐτῶν εἰσιν ἕτεραι τέσσαρες, ἢ θερμαινομένων ἅμα καὶ ξηραινομένων, ἢ ψυχομένων τε ἅμα καὶ ὑγραινομένων, ψυχομένων τε ἅμα καὶ ξηραινομένων, ἢ θερμαινομένων τε ἅμα καὶ ὑγραινομένων.
그러나 이것들로부터 합성된 다른 네 가지 부조화가 있으니, 곧 동시에 따뜻해지고 건조해지거나, 동시에 차갑고 습하게 되거나, 동시에 차갑고 건조해지거나, 혹은 동시에 따뜻하고 습하게 되는 것이다.
ὅτι δ’ αἱ τοιαῦται δυσκρασίαι διαφέρουσι τῶν ὁμαλῶν τῷ μὴ κατὰ πάντα τὰ μόρια τοῦ δυσκράτως διακειμένου σώματος ὡσαύτως ὑπάρχειν, ἄντικρυς δῆλον.
이러한 부조화가 균등한 부조화와 다른 점은, 부조화한 상태에 있는 몸의 모든 부분에서 동일하게 존재하지 않는다는 사실에 의한 것이며, 이는 지극히 명백하다.
ὅστις οὖν ὁ τρόπος τῆς γενέσεώς ἐστιν ἁπάσαις ταῖς ἀνωμάλοις δυσκρασίαις, ἐν τῷδε τῷ γράμματι πρόκειται διελθεῖν.
그러므로 모든 불균등한 부조화의 생성 방식이 어떠한지에 대해서는 이 책에서 다루고자 한다.
ἵνα δὲ σαφὴς ὁ λόγος γένηται, ἀναμνῆσαι χρὴ πάντων τοῦ σώματος μορίων, ἀρξάμενον ἀπὸ τῶν μεγίστων, ἃ δὴ καὶ τοῖς ἰδιώταις γινώσκεται.
논의를 명확하게 하기 위해, 가장 큰 부위, 즉 비전문가에게도 알려진 부위부터 시작하여 몸의 모든 부위를 상기할 필요가 있다.
χεῖρας γάρ τοι καὶ πόδας καὶ γαστέρα καὶ θώρακα καὶ κεφαλὴν οὐκ ἔστιν ὃς ἀγνοεῖ.
실제로 손과 발, 복부, 흉부, 머리를 모르는 사람은 아무도 없기 때문이다.
§2Τεμνέσθω δὲ πάλιν ὑφ’ ἡμῶν ἓν ὁτιοῦν ἐξ αὐτῶν εἰς τὰ προσεχῆ καλούμενα μόρια, σκέλος μὲν εἰ τύχῃ εἰς μηρὸν καὶ κνήμην καὶ πόδα, χεὶρ δ’ αὖ εἰς βραχίονά τε καὶ πῆχυν καὶ ἄκραν χεῖρα·
이제 그것들 중 어느 하나가 우리에 의해 다시 이른바 인접한 부분들로 분할되도록 하자. 예를 들어 다리라면 대퇴와 하퇴와 발로, 손이라면 상완과 전완과 손끝으로 말이다.
καὶ μὲν δὴ καὶ ἄκρας χειρὸς οἰκεῖα μόρια καρπὸς καὶ μετακάρπιον καὶ δάκτυλοι·
그리고 참으로 손끝의 고유한 부위는 수근, 중수, 그리고 손가락이다.
δακτύλων δ’ αὖ πάλιν ὀστᾶ καὶ χόνδροι καὶ σύνδεσμοι καὶ νεῦρα καὶ ἀρτηρίαι καὶ φλέβες, ὑμένες τε καὶ σάρκες καὶ τένοντες, ὄνυχές τε καὶ δέρμα καὶ πιμελή·
손가락의 구성 요소는 다시 뼈, 연골, 인대, 신경, 동맥, 정맥, 막, 살, 힘줄, 손톱, 피부, 지방이다.
ταῦτα δ’ οὐκέτ’ ἐγχωρεῖ τέμνειν εἰς ἕτερον εἶδος, ἀλλ’ ἔστιν ὁμοιομερῆ τε καὶ πρῶτα, πλὴν ἀρτηριῶν τε καὶ φλεβῶν·
이것들은 더 이상 다른 종류로 분할될 수 없으며, 동질적이고 제1차적인 부분들이다.
αὗται γὰρ ἐξ ἰνῶν τε καὶ ὑμένων σύγκεινται, καθ’ ὃ κᾀν ταῖς ἀνατομικαῖς ἐγχειρήσεσιν ἐλέγετο.
다만 동맥과 정맥은 예외인데, 왜냐하면 이것들은 섬유와 막으로 구성되어 있기 때문이며, 이는 『해부실습』에서도 언급된 바와 같다.
καὶ μὲν δὴ καὶ ὡς χῶραι πολλαὶ μεταξὺ τῶν εἰρημένων ὁμοιομερῶν τε καὶ πρώτων μορίων ὑπάρχουσι, καὶ τούτων ἔτι πλείους τε καὶ μείζους ἐν τῷ μέσῳ τῶν ὀργανικῶν τε καὶ συνθέτων, ἐνίοτε δὲ καὶ καθ’ ἓν ὁτιοῦν ὁμοιομερὲς μόριον, ὡς ἐν ὀστῷ καὶ δέρματι·
그리고 참으로 앞서 언급한 동질적이고 제1차적인 부분들 사이에 많은 공간이 존재한다는 것과, 기관적이고 합성된 부분들의 중간에는 이것들보다 훨씬 더 많고 큰 공간이 존재한다는 것, 때로는 뼈와 피부에서처럼 임의의 단일한 동질적 부분 내에도 공간이 존재한다는 것 또한 마찬가지이다.
καὶ περὶ τούτων ἁπάντων ἐν ταῖς ἀνατομικαῖς ἐγχειρήσεσιν εἴρηται.
이 모든 것에 대해서는 『해부실습』에서 언급되었다.
τὰ μὲν οὖν μαλακὰ τῶν σωμάτων ἀλλήλοις ἐπιπίπτοντα τὰς μεταξὺ χώρας ἀδήλους ἐργάζεται πρὸς τὴν αἴσθησιν·
이제 몸의 부드러운 부분들은 서로 겹쳐지기 때문에 그 사이의 공간들이 감각에는 보이지 않게 된다.
ὅσα δὲ σκληρὰ καὶ ξηρὰ, πάνυ φωράσαις αὐτῶν αἰσθήσει τὰ διαλείμματα, καθάπερ ἐν ὀστοῖς τὰς σήραγγας.
그러나 단단하고 건조한 부분들의 경우에는, 뼈 속의 구멍들처럼, 감각으로 그것들의 간격을 완전히 찾아낼 수 있을 것이다.
ἔχουσι δὲ αὗται κατὰ φύσιν ἐν ἑαυταῖς ὑγρὸν παχὺ καὶ λευκὸν εἰς θρέψιν τοῖς ὀστοῖς παρεσκευασμένον.
그리고 이 구멍들은 자연 속에서 뼈의 영양을 위해 준비된 걸쭉하고 흰 액체를 내부에 지니고 있다.
οἱ δὲ ἐν τῷ δέρματι πόροι καθ’ ὅν τινα γίγνονται τρόπον, ἐν τοῖς περὶ κράσεων εἴρηται.
또한 피부의 공극이 어떤 방식으로 형성되는지에 대해서는 『혼합에 관하여』에서 언급되었다.
ταυτὶ μὲν οὖν ἀναγκαῖον ἦν ἀναμνῆσαι σαφηνείας ἕνεκεν τῶν μελλόντων λεχθήσεσθαι.
그러므로 앞으로 말해질 것들의 명확성을 위해 이것들을 상기하는 것이 필요했다.
περὶ δὲ τῆς ἀνωμάλου δυσκρασίας ἤδη ῥητέον, ὁποία τέ τις ἡ φύσις αὐτῆς ἐστι καὶ ὅσοι τρόποι γενέσεως.
이제 불균등한 부조화에 관하여, 그것의 성질이 어떠하며 그 생성 방식이 얼마나 되는지를 당장 말해야 하겠다.
ὅτι μὲν δὴ μία κρᾶσις οὐκ ἔστιν ἐν ἅπασι τοῖς μέρεσι τοῦ πεπονθότος οὕτω σώματος, ἔμπροσθεν εἴρηται.
이처럼 이환된 몸의 모든 부분에서 단일한 혼합이 존재하지 않는다는 것은 앞서 언급한 바와 같다.
ἀλλὰ τοῦτο μὲν ἁπάσης ἀνωμάλου δυσκρασίας κοινόν·
그러나 이것이 모든 불균등한 부조화의 공통된 특징인 반면, 그 차이는 이환된 몸의 성질을 따른다.
αἱ διαφοραὶ δὲ ταῖς τῶν πεπονθότων σωμάτων ἕπονται φύσεσιν. ἄλλως μὲν γὰρ ἡ ἁπλῆ σὰρξ, ἄλλως δὲ ὁ σύμπας μῦς εἰς ἀνώμαλον ἀφικνεῖται κρᾶσιν.
왜냐하면 단순한 살이 불균등한 혼합에 이르는 방식과, 근육 전체가 거기에 이르는 방식이 다르기 때문이다.