§7#2τὸ δὲ καὶ τοῦτο προσωτέρω κινεῖν αὐτὰς ἐνδεικτικόν ἐστι τῆς τότε γινομένης ἐνεργείας.
그리고 이것(수축)이 그것들(동맥)을 더 깊숙이 움직인다는 점 또한 그때 일어나는 활동을 보여주는 증거이다.
ἀλλ’ οὐκ ἐνεργοῦσα, φασὶν, ἡ ἀρτηρία θᾶττόν τε καὶ μέχρι πλέονος εἴσω προσέρχεται, ἀλλὰ διὰ τῶν χιτώνων μαλακότητα·
그러나 사람들은 동맥이 활동하고 있기 때문이 아니라, 막의 부드러움 때문에 더 빠르고 더 깊이 안으로 들어간다고 말한다.
πεφύκασι γὰρ οἱ τοιοῦτοι τῆς διαστολῆς ἀφεθέντες ἐπὶ πλεῖόν τε καὶ θᾶττον τῶν σκληρῶν εἰς ἑαυτοὺς συνιζάνειν.
왜냐하면 그러한 막들은 확장으로부터 풀려났을 때 단단한 것들보다 더 크고 더 빠르게 자체적으로 가라앉는 성질이 있기 때문이다.
ἀλλὰ τοῦτο, φήσομεν, ὦ γενναῖοι, τῇ μὲν κατὰ τὰς ἡλικίας ἐξαλλαγῇ τῶν ῥυθμῶν ἴσως ὁμολογεῖ·
하지만 훌륭한 이들이여, 우리는 이렇게 말할 것이다. 이 점은 연령에 따른 리듬의 변화와는 아마 부합할지도 모른다.
καίτοι δείξομεν ὀλίγον ὕστερον, ὅπως διαφέρεται·
물론 그것이 어떻게 다른지는 조금 뒤에 보여주겠지만 말이다.
παμπόλλαις δ’ ἄλλαις διαθέσεσιν ἐναργῶς διαφωνεῖ, καθ’ ἃς ἐξαιφνίδιος ἡ ἀλλοίωσις γίνεται τῶν ῥυθμῶν, οὐδὲν μέγα τῶν χιτώνων ἐν οὕτως ὀλίγῳ χρόνῳ μεταβάλλειν εἰς μαλακότητά τε καὶ σκληρότητα δυναμένων.
그러나 리듬의 갑작스러운 변화가 일어나는 다른 수많은 상태와는 명백히 모순되니, 그렇게 짧은 시간 동안 막들이 부드러움이나 단단함으로 크게 변할 수는 전혀 없기 때문이다.
ἐξαπατᾷ δὲ οὐχ ἥκιστα ὑμᾶς καὶ τὸ καλῶς ὑπὸ τῶν παλαιῶν ἰατρῶν εἰρημένον, οὐ συνιέντας αὐτὸ προσηκόντως.
또한 옛 의사들이 훌륭하게 말한 바가 당신들을 적잖이 기만하고 있으니, 당신들이 그것을 적절하게 이해하지 못하고 있기 때문이다.
ἑτοιμότεροι γὰρ εἰσὶ πρὸς τὰς κινήσεις οἱ μαλακοὶ χιτῶνες, ὅταν ἐνεργῶσί τι δι’ αὐτῶν αἱ δυνάμεις·
능력들이 막을 통해 무언가를 활동시킬 때, 부드러운 막은 운동으로 나아가기가 더 쉽다.
εὐπειθέστεροι γὰρ οὕτως αὐταῖς εἰσι καὶ, ὡς ἂν εἴποι τις, εὐαγωγότεροι πρὸς ὅ τι ἂν ἐθέλωσιν.
왜냐하면 그렇게 함으로써 막은 능력들에 더 잘 순종하고, 말하자면 능력들이 원하는 곳은 어디든 더 쉽게 이끌리기 때문이다.
ὅταν δ’ ὑπ’ ἐκείνων κινηθέντες αὖθις ἐαθῶσιν εἰς τὴν ἑαυτῶν κατάστασιν ἐπανιέναι, τόθ’ οἱ σκληροὶ θᾶττον ἐπανέρχονται τῶν μαλακωτέρων, ὥσπερ καὶ τῶν φυτῶν τὰ σκληρότερα τῶν μαλακωτέρων χαλεπώτερον μὲν ὑπείκει τοῖς βιαζομένοις καὶ μόλις ἕπεται τοῖς ἕλκουσιν, ἀφεθέντα δ’ αὖθις εὐκολώτερον εἰς τὴν ἔμπροσθεν ἐπανέρχεται κατάστασιν.
그러나 그것들이 능력들에 의해 움직인 후 다시 자신들의 상태로 돌아가도록 놓여났을 때에는, 단단한 막들이 부드러운 막들보다 더 빨리 되돌아간다. 이는 식물 중에서도 더 단단한 것들이 더 부드러운 것들보다 강요하는 것들에 더 어렵게 굴복하고 잡아당기는 것들을 겨우 따르지만, 놓여났을 때에는 다시 더 쉽게 이전 상태로 되돌아가는 것과 같다.
ἀλλὰ καὶ λόγον ἔχον ἐστὶ τοῦτο πρὸ τοῦ φαίνεσθαι γινόμενον οὕτως.
하지만 이는 이와 같이 일어나는 것이 보이기 전이라도 합리적인 일이다.
ἑκάστῳ γὰρ τῶν σωμάτων ἐστί τις ἴδιος λόγος συστάσεως ἄλυπός τε καὶ, ὡς Ἱπποκράτης ἔλεγεν, ἀκάματος, ἐν τῷ μέσῳ δηλονότι τῶν ἀμέτρων αὐτοῦ κινήσεων καθεστηκυίας, καὶ ταύτης οὐκ ἄνευ καμάτου τινὸς ἐξίσταται.
왜냐하면 물체 각각에는 고통이 없고, 히포크라테스가 말했듯 '지칠 줄 모르는' 고유한 구성 비율이 존재하며, 이는 분명 그것의 무절제한 운동들의 중간에 자리 잡고 있고, 이로부터 벗어나는 것은 어떤 피로 없이는 불가능하기 때문이다.
καὶ μείζων δὲ κάματος καὶ αὐτῷ τῷ κινουμένῳ σώματι καὶ τῇ κινούσῃ δυνάμει τότε μᾶλλόν ἐστιν, ὅταν σκληρόν τε καὶ ξηρὸν ὑπάρχῃ.
그리고 움직이는 물체 자체와 움직이는 능력 모두에게 더 큰 피로는 그것이 단단하고 건조할 때 더 많이 존재한다.
τὸ γὰρ οὕτω συνεστηκὸς ἰσχυροτέραν ἔχει τὴν ἕξιν τοῦ μαλακωτέρου τε καὶ ὑγροτέρου·
왜냐하면 그렇게 구성된 것은 더 부드럽고 더 젖은 것보다 더 강한 항상적 상태를 지니기 때문이다.
ὅσῳ δ’ ἂν ἕκαστον τῶν ὁτιοῦν πάσχειν μελλόντων ἰσχυρότερον ᾖ, τοσοῦτον τῷ διατιθέντι δυσκινητότερον γίνεται.
어떤 영향이든 받게 마련인 것들 각각이 더 강할수록, 그것을 규정하는 힘에게는 그만큼 더 움직이기 어려워진다.
εἴπερ οὖν πάσχει μὲν τὸ κινούμενον ὑπὸ τοῦ κινοῦντος, ἐνεργεῖ δὲ καὶ δρᾷ περὶ αὐτὸ τὸ κινοῦν, εὔλογον ἦν, ὅσον δυσπαθέστερόν ἐστι τὸ σκληρότερον, εἰς τοσοῦτον καὶ δυσκινητότερον αὐτὸ γενέσθαι.
따라서 움직이는 것이 움직이게 하는 것에 의해 영향을 받고, 움직이게 하는 것이 그것에 대해 활동하고 작용한다면, 단단한 것일수록 영향을 받기 어려운 만큼 그만큼 움직이기 어려워진다는 것은 합리적이었다.
καὶ διὰ τοῦτο, εἴτε φυτὸν ὁτιοῦν, εἴτε τῶν ὀργανικῶν τι τοῦ ζώου μορίων ὑπὸ δυνάμεώς τινος κινοῖτο, τὸ μὲν σκληρὸν, ὡς ἂν δυσπαθέστερόν τε καὶ δυσκινητότερον, ἧττον ἀκολουθεῖ, ῥᾷον δὲ τὸ μαλακώτερον.
이 때문에 어떤 식물이든, 혹은 동물의 기관적 부위 중 어떤 것이든 어떤 능력에 의해 움직일 때, 단단한 것은 영향을 받기 어렵고 움직이기 어려운 만큼 덜 따르는 반면, 부드러운 것은 더 쉽게 따른다.
τοῦ μαλακωτέρου δὲ τὸ σκληρὸν θᾶττον εἰς τὴν ἑαυτοῦ κατάστασιν ἐπανέρχεται, ὡς ἂν ἰσχυροτέρᾳ συνεχόμενον ἕξει.
그리고 단단한 것은 부드러운 것보다 더 빨리 자신의 상태로 되돌아가니, 이는 더 강한 항상적 상태에 의해 유지되기 때문이다.
φαίνεται γὰρ ἐν τοῖς φυτοῖς, ὅσα μὲν ἁπαλὰ καὶ νέα, λυγιζόμενά τε καὶ βραδύνοντα κατὰ τὰς εἰς τὴν φύσιν ἐπανόδους, ὅσα δ’ ἤδη τέλεα καὶ σκληρὰ, μετὰ πλείονος τοῦ τόνου καὶ θάττονος τῆς κινήσεως ἐπανερχόμενα.
실제로 식물에서 부드럽고 어린 것들은 휘어지며 자연 상태로 복귀할 때 지체되는 반면, 이미 성숙하고 단단한 것들은 더 큰 긴장과 더 빠른 운동을 수반하며 되돌아오는 것이 보이기 때문이다.
πρὸς τῷ τοίνυν, ὡς ἔφην, καταβάλλειν αὐτῶν τὸν λόγον τὰς ἐξαίφνης γιγνομένας μεταβολὰς τῶν ῥυθμῶν οὐδ’ ἄλλως ἔοικεν ὁμολογεῖν τοῖς φαινομένοις ἡ ὑπόθεσις, δειχθέντος τοῦ μὲν μαλακωτέρου σώματος καὶ ἀσθενεστέρου ῥᾷον μὲν ἑπομένου τῷ κινοῦντι, βραδύτερον δ’ εἰς τὴν φύσιν ἐπανερχομένου, τοῦ δὲ σκληροτέρου διὰ συντονίαν μόγις μὲν νικωμένου, καὶ διὰ τοῦτο βραδύτερον ἑπομένου, θᾶττον δὲ, ὅταν ἀφεθῇ, πρὸς τὴν οἰκείαν ἐπειγομένου φύσιν.
그러므로 내가 말했듯이 갑자기 일어나는 리듬의 변화가 그들의 주장을 무너뜨린다는 점에 더하여, 그 가설은 다른 면에서도 현상들과 부합하지 않는 것으로 보인다. 부드럽고 약한 물체는 움직이게 하는 것을 더 쉽게 따르지만 자연 상태로 되돌아가는 것은 더 느린 반면, 단단한 물체는 긴장으로 인해 겨우 극복되고 이 때문에 더 느리게 따르지만, 놓여났을 때에는 자신의 고유한 자연 상태로 더 빠르게 치달아 돌아간다는 점이 증명되었기 때문이다.
συνελόντι δὲ φάναι, καὶ ταῖς μαλακαῖς ἀρτηρίαις ἄμφω συμβέβηκε πάσχειν ἐν μέρει καὶ ταῖς σκληραῖς.
요약하자면, 부드러운 동맥과 단단한 동맥 모두에게 각각 두 가지 성질이 번갈아 나타나는 것이다.